Chiến lược "Chiến tranh cục bộ" và Tổng tiến công Mậu Thân 1968 tại Càng Long Giới thiệu (2)
Sau thất bại của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt", đế quốc Mỹ đã quyết định leo thang chiến tranh tại miền Nam Việt Nam với một chiến lược mới tàn khốc và quy mô hơn. Bằng việc trực tiếp đưa quân viễn chinh vào tham chiến, Mỹ đã đẩy cuộc chiến lên một mức độ ác liệt chưa từng có. Tài liệu này sẽ cùng bạn đọc khám phá hai giai đoạn lịch sử quan trọng tại huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh: cuộc đối đầu đầy gian khổ với chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ và cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 hào hùng, một đỉnh cao của chiến tranh nhân dân tại địa phương.
--------------------------------------------------------------------------------Phần 1: Đối đầu với Chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của Mỹ (1965-1968)1.1. "Chiến tranh cục bộ" là gì?"Chiến tranh cục bộ" là chiến lược chiến tranh xâm lược thực dân mới của Mỹ, được chính thức triển khai từ tháng 7 năm 1965. Đây là bước leo thang chiến tranh sau thất bại của "Chiến tranh đặc biệt". Điểm khác biệt cốt lõi là Mỹ trực tiếp đưa quân viễn chinh và quân đồng minh vào miền Nam để tham chiến, giữ vai trò chủ lực trên chiến trường, trong khi quân đội Sài Gòn đóng vai trò hỗ trợ. Tướng Westmoreland đã vạch ra kế hoạch "tìm và diệt" đầy tham vọng, nhằm nhanh chóng đè bẹp lực lượng cách mạng.Mục tiêu chiến lược của Mỹ được chia thành ba giai đoạn chính:• Giai đoạn 1 (cuối 1965): Triển khai nhanh chóng lực lượng quân viễn chinh Mỹ, đồng thời phá vỡ kế hoạch tác chiến mùa mưa của quân ta.• Giai đoạn 2 (1966): Mở các cuộc phản công chiến lược quy mô lớn nhằm giành thế chủ động, "tìm diệt" các đơn vị chủ lực của ta và tiến hành "bình định" để kiểm soát vùng nông thôn.• Giai đoạn 3 (cuối 1966 - 1967): Hoàn thành việc tiêu diệt chủ lực ta, củng cố sự ổn định cho chính quyền Sài Gòn, tạo điều kiện để Mỹ có thể rút quân về nước.1.2. Sự tàn khốc của "Chiến tranh cục bộ" tại Càng LongTại Càng Long, việc Mỹ chuyển sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ" đã khiến mảnh đất này trở thành một trong những chiến trường ác liệt nhất. Địch tăng cường quân số, liên tục sử dụng không quân và pháo binh để hủy diệt sự sống, khủng bố tinh thần nhân dân.Những tội ác của địch trong giai đoạn này được ghi lại qua các con số đầy đau thương:• Oanh tạc dữ dội: Địch không ngần ngại sử dụng các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt như bom nổ, bom napan, bom bi và rải chất độc hóa học màu da cam xuống các làng mạc.• Thương vong dân thường: Tại ấp Sóc, một trận bom napan đã thiêu rụi hơn 100 ngôi nhà. Một vụ ném bom bi rải thảm ở Đại Phước đã làm 72 phụ nữ và trẻ em thiệt mạng hoặc bị thương.• Tần suất khủng bố: Mức độ bắn phá dày đặc đến mức có ngày xã Nhị Long phải hứng chịu 15 vụ ném bom. Hàng đêm, pháo từ các căn cứ địch liên tục bắn vào các xóm ấp, ban đầu là 2 lần/đêm, sau tăng lên 3-4 lần, gieo rắc kinh hoàng và không cho người dân một đêm ngon giấc.1.3. Tinh thần quật khởi của quân và dân Càng LongĐối mặt với sự tàn bạo của kẻ thù, Đảng bộ và nhân dân Càng Long không hề nao núng. Một cuộc chiến tranh nhân dân toàn diện đã bùng lên mạnh mẽ trên khắp các mặt trận.a. Đấu tranh Chính trị và Binh vận:• Đấu tranh chính trị: Hàng ngàn người dân, chủ yếu là phụ nữ, đã dũng cảm tổ chức các cuộc biểu tình quy mô lớn, kéo lên huyện lỵ và tỉnh lỵ để trực diện đấu tranh với địch. Họ yêu cầu chấm dứt bắn phá bừa bãi và đòi bồi thường cho những thiệt hại về người và của.• Tấm gương tiêu biểu: Cuộc đấu tranh do bà Huỳnh Thị Ri (Ba Cúc) lãnh đạo đã gây tiếng vang lớn. Bà con đã mang 8 xác nạn nhân bị địch giết hại đến tận dinh tỉnh trưởng Vĩnh Bình, giương cao biểu ngữ tố cáo tội ác. Trước khí thế của quần chúng và sự đồng tình của binh sĩ địch, tên tỉnh trưởng đã phải hứa giảm bắn phá và bồi thường 42.000 đồng cho gia đình các nạn nhân.• Công tác binh vận: Phong trào vận động binh lính địch được đẩy mạnh. Nhiều gia đình đã kiên trì kêu gọi con em mình trong quân đội Sài Gòn trở về với cách mạng, hoặc trở thành cơ sở nội ứng, cung cấp thông tin và hỗ trợ quân giải phóng.b. Đấu tranh Vũ trang và Phong trào toàn dân đánh giặc: Phong trào bám đất giữ làng, chiến đấu và sản xuất được phát động sâu rộng với khẩu hiệu:Hầm chắc hơn là nhà tốt.Nhân dân đã sáng tạo ra nhiều hình thức đấu tranh vũ trang độc đáo, biến mỗi người dân thành một chiến sĩ, mỗi làng quê thành một pháo đài:• Bắn máy bay địch: Tại xã Nhị Long, một tổ du kích chỉ với 3 khẩu súng trường đã dũng cảm bắn rơi một máy bay phản lực của địch.• Tự chế vũ khí: Phong trào đào bom lép của địch để lấy thuốc nổ chế tạo vũ khí thô sơ (mìn, lựu đạn) phát triển mạnh mẽ. Chỉ trong hai năm 1966-1967, quân dân Càng Long đã đào được 62 quả bom các loại.• Những tấm gương quả cảm: Lòng yêu nước và dũng cảm không phân biệt tuổi tác, giới tính. Hai má Phạm Thị Bảy và Nguyễn Thị Cừu đã ngoài 60 tuổi vẫn khiêng mìn chi viện cho du kích. Em Nghiệp, mới 14 tuổi, đã mưu trí lừa địch để lấy súng rồi mang về cho cách mạng.Trong giai đoạn này, nhiều trận đánh tiêu biểu đã diễn ra, làm nên những chiến công vang dội. Một trong những thành công nổi bật của chiến thuật "công đồn đả viện" là việc quân và dân Càng Long đã thực hiện một chiến dịch táo bạo, liên tiếp tiêu diệt 3 tên quận trưởng ác ôn, làm tê liệt bộ máy chỉ huy của địch tại địa phương: Đại úy Sáu, Trương Tài Ba và Đại úy Thanh. Sở dĩ chiến thuật "công đồn đả viện" hiệu quả là vì nó đánh vào tâm lý của địch: buộc chúng phải rời khỏi công sự kiên cố để ứng cứu, từ đó rơi vào trận địa phục kích đã được chuẩn bị kỹ lưỡng của ta.Đặc biệt, cuộc chiến đấu 52 ngày đêm chống lại cuộc càn quét quy mô lớn của địch nhằm "bình định" xã An Trường là một bản anh hùng ca bất diệt. Nổi bật trong cuộc chiến này là tấm gương của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Hai (Hai Sùng), xã đội phó xã An Trường. Với sự mưu trí, dũng cảm phi thường, ông đã chỉ huy du kích đánh bại nhiều đợt tấn công của địch; có trận bị thương gãy chân vẫn dùng lê tự chặt khúc chân gãy để khỏi vướng, rồi bình tĩnh tiếp tục chiến đấu diệt thêm 5 tên địch.Sự kiên cường và những bài học chiến thuật xương máu trong cuộc đối đầu với "Chiến tranh cục bộ" đã tôi luyện cho quân và dân Càng Long một ý chí sắt đá, tạo nền tảng vững chắc để họ tự tin bước vào trận quyết chiến chiến lược sắp tới.--------------------------------------------------------------------------------Phần 2: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân (1968)2.1. Càng Long - Hậu phương cho trận đánh lớnTrong chiến dịch Mậu Thân 1968, Càng Long được Tỉnh ủy Trà Vinh giao một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: vừa là một mặt trận tiến công tại chỗ, vừa là căn cứ hậu phương trực tiếp, nơi cung cấp sức người, sức của cho mặt trận chính là thị xã Trà Vinh. Với địa thế hiểm trở, lòng dân vững chắc và là cửa ngõ vào tỉnh lỵ, Càng Long có vị trí chiến lược lý tưởng để trở thành bàn đạp cho trận đánh quyết định vào thị xã Trà Vinh.Sự chuẩn bị được tiến hành khẩn trương và có hệ thống, thể hiện qua bảng phân công nhiệm vụ chi tiết:
Công tác chuẩn bị hậu cần đã thể hiện ý chí "tất cả cho tiền tuyến" của quân và dân Càng Long:• Nhân lực: 500 quân túc trực sẵn sàng chiến đấu, huy động hơn 10.000 lượt dân công phục vụ.• Phương tiện: 100 xuồng và 50 máy kole được huy động cho việc vận chuyển.• Lương thực: Hàng chục gia súc, 800 gia cầm và 50.000 quả trứng được nhân dân đóng góp.2.2. "Thề quyết tử giải phóng Trà Vinh"0 giờ ngày 1 tháng 2 năm 1968 (tức mùng 1 Tết Mậu Thân), cùng với toàn miền Nam, quân và dân Càng Long đồng loạt nổ súng tiến công. Trước đó, tại Đại Phước, một lễ xuất quân hào hùng đã diễn ra với khí thế "Thề quyết tử giải phóng Trà Vinh".• Tại An Trường: Quân ta đã thực hiện xuất sắc nhiệm vụ được giao. Bằng các đợt tấn công liên tục, sử dụng lối đánh "đặc công nở hoa trong lòng địch", ta đã gây rối loạn đầu não chỉ huy của Trung đoàn 14, khiến "bọn địch trong ngoài bắn lẫn nhau". Nhờ đó, ta đã giữ chân toàn bộ Trung đoàn 14 của Sư đoàn 9 ngụy, không cho chúng chi viện lên thị xã, đồng thời gây cho chúng những thiệt hại vô cùng nặng nề.• Tại Nhị Long và Bình Phú: Lực lượng vũ trang và dân công đã phá hủy, đắp mô lớn trên Quốc lộ 7, cắt đứt hoàn toàn tuyến giao thông huyết mạch này trong suốt 17 ngày đêm, thể hiện khả năng làm chủ địa bàn vượt trội.• Tại các mặt trận khác: Nhiều chiến công vang dội liên tiếp được ghi nhận. Lực lượng xã Phương Thạnh đã gọi hàng thành công đồn Cống Phú Hòa. Bộ đội tỉnh phối hợp với du kích Bình Phú đã tiêu diệt gọn Đại đội bảo an 868. Đặc biệt, chị Nguyễn Thị Rỡ, một cơ sở của ta làm thư ký trong văn phòng quận lỵ, đã dũng cảm dùng mìn hẹn giờ đánh địch ngay tại sào huyệt. Chị đã rất bình tĩnh khi tên Quận phó tới và gọi chị lên để so lại số liệu ngay bên cạnh chiếc giỏ đã đặt mìn. Dò con số xong, chị vừa thoát khỏi vòng nguy hiểm thì trái mìn thứ nhất nổ, tiêu diệt tên quận phó và nhiều sĩ quan ác ôn, làm tê liệt văn phòng địch trong 7 ngày.2.3. Thắng lợi vang dộiCuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 tại Càng Long đã giành được những thắng lợi to lớn, vượt mức yêu cầu mà Tỉnh ủy đề ra. Trong 5 tháng chiến đấu kiên cường, quân và dân Càng Long đã đạt được những kết quả ấn tượng:• Tiêu diệt sinh lực địch: Loại khỏi vòng chiến đấu, tiêu diệt và làm tan rã 1.200 tên địch, trong đó đánh thiệt hại nặng 1 tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 14, diệt 2 đại đội và 3 trung đội bảo an.• Phá hủy phương tiện chiến tranh: Diệt 31 xe quân sự, phá hủy 2 khẩu pháo 105 ly, đánh sập cầu Láng Thé.• Giải phóng đất đai: Giải phóng hoàn toàn 47 ấp, gỡ bỏ 16 đồn địch.• Làm chủ giao thông: Giữ quyền kiểm soát Quốc lộ 7 trong suốt 45 ngày đêm.Thắng lợi của Mậu Thân 1968 không chỉ là những con số trên giấy, mà là một bản hùng ca bất diệt về sức mạnh của chiến tranh nhân dân, khẳng định ý chí "dám đánh, biết đánh và biết thắng" của quân và dân Càng Long.--------------------------------------------------------------------------------Tổng kếtGiai đoạn 1965-1968 là một trang sử vẻ vang, thể hiện rõ sự trưởng thành vượt bậc của Đảng bộ, quân và dân huyện Càng Long. Từ thế kiên cường chống trả sự tàn bạo của "Chiến tranh cục bộ", họ đã tôi luyện ý chí và kinh nghiệm để vươn lên đỉnh cao của chiến tranh nhân dân trong cuộc Tổng tiến công Mậu Thân 1968. Thắng lợi này không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tại địa phương mà còn khẳng định vai trò hậu phương chiến lược không thể thiếu, góp phần quyết định vào thắng lợi chung của toàn tỉnh Trà Vinh
| Xã | Nhiệm vụ chính (Chi tiết hóa) |
| Mỹ Cẩm | Bao vây các đồn Cây Me, Cây Gòn, bót Thẻ Ngàn và đầu lộ Mỹ Trường để cô lập hoàn toàn huyện lỵ Càng Long. |
| An Trường | Đánh dứt điểm các đồn trong tuyến 6 ấp liền, bao vây đồn Mỹ Huê, giữ chân toàn bộ Trung đoàn 14 của Sư đoàn 9 ngụy. |
| Phương Thạnh | Đánh đồn Phú Hòa và cô lập đồn ở cầu Láng Thé. |
| Nhị Long | Cắt đứt giao thông trên Quốc lộ 7, làm chủ hoàn toàn đoạn đường qua bưng Giáo Thảo. |
| Đại Phước | Đóng vai trò trung tâm hậu phương của toàn tỉnh, nơi tập kết quân, lương thực, và đặt Ban chỉ huy trung tâm. |



