Chiến lược "Thanh dã" và cuộc rút lui chiến lược năm 1285
Kế sách bỏ thành Thăng Long, bảo toàn lực lượng và kho tàng, đẩy quân Nguyên vào thế bế tắc.
Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông lần thứ hai (1285), trước sức tiến công như vũ bão của 50 vạn quân địch, Trần Quốc Tuấn đã thực hiện một quyết định chiến lược vô cùng dũng cảm: Chủ động rút khỏi Thăng Long, thực hiện kế sách "Thanh dã" (vườn không nhà trống).
Ông chỉ huy quân dân sơ tán toàn bộ người, lương thực và kho tàng ra khỏi kinh thành, khiến quân Nguyên khi tiến vào Thăng Long chỉ thấy một thành phố bỏ hoang. Khi Thượng hoàng Trần Thánh Tông lo lắng hỏi về tình hình chiến sự, Trần Quốc Tuấn đã thản nhiên trả lời câu nói nổi tiếng: "Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hàng". Lời khẳng định đanh thép đó đã đập tan mọi sự dao động trong nội bộ triều đình.
Bằng việc chủ động rút lui, Trần Quốc Tuấn đã tránh được thế mạnh ban đầu của địch, bảo toàn nguyên vẹn lực lượng chủ lực. Trong khi đó, Thoát Hoan và quân Nguyên rơi vào cảnh thiếu lương thực trầm trọng, lực lượng bị phân tán để canh giữ các địa điểm chiếm đóng. Kế sách bỏ thành để cứu nước của ông đã từng bước đảo ngược thế cờ, đẩy kẻ thù từ thế tiến công sang thế bị động.
