CHIẾN SĨ BÙI QUANG THẬN – NGƯỜI LÍNH GIỮ LÁ CỜ TRÊN NÓC DINH ĐỘC LẬP

Trưa 30/4/1975, giữa những giờ phút cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh, đội hình xe tăng của Quân đoàn 2 tiến vào trung tâm Sài Gòn. Trong đội hình ấy có chiếc xe tăng 843, do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy.

Khi xe 843 tiếp cận Dinh Độc Lập, Bùi Quang Thận rời xe, mang theo lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và tiến lên nóc dinh. Sau đó, lá cờ được kéo lên, trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày 30/4/1975 – ngày chiến tranh kết thúc, đất nước đi đến thống nhất.

Nhưng đằng sau khoảnh khắc được ghi lại trong hàng nghìn bức ảnh ấy là cả một hành trình của một người lính đã đi qua chiến tranh.

TỪ NGƯỜI LÍNH XE TĂNG ĐẾN NHỮNG NGÀY THÁNG CUỐI CỦA CHIẾN TRANH

Bùi Quang Thận sinh năm 1948, quê ở Thái Bình. Ông nhập ngũ và trở thành chiến sĩ xe tăng, sau đó trưởng thành qua những năm tháng chiến đấu trong lực lượng tăng thiết giáp.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, ông là Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1, Lữ đoàn Xe tăng 203, Quân đoàn 2.

Đầu tháng 4/1975, chiến sự bước vào giai đoạn quyết định. Sau những thắng lợi liên tiếp của quân ta ở Tây Nguyên, Huế - Đà Nẵng và các địa bàn phía Nam, lực lượng chủ lực nhanh chóng tiến về Sài Gòn.

Đối với những người lính xe tăng, đó là một chặng đường chiến đấu với tốc độ rất cao.

Không có nhiều thời gian để nghỉ ngơi.

Không có nhiều thời gian để chuẩn bị theo cách thông thường.

Mệnh lệnh là tiến về phía trước.

Và trong đội hình ấy, Bùi Quang Thận cùng đồng đội tiến về mục tiêu cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh.

BUỔI SÁNG 30/4/1975

Sáng 30/4/1975, các cánh quân của Quân Giải phóng đồng loạt tiến vào nội đô Sài Gòn.

Đội hình xe tăng của Lữ đoàn 203 tiến về khu vực Dinh Độc Lập – trung tâm đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa.

Trong đội hình có hai chiếc xe tăng về sau trở thành những hiện vật đặc biệt của lịch sử: 843 và 390.

Xe 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy.

Xe 390 do Chính trị viên Đại đội Vũ Đăng Toàn chỉ huy.

Hai chiếc xe tiến về phía Dinh Độc Lập trong những giờ phút quyết định.

Và rồi, khoảnh khắc lịch sử đã đến.

TRƯỚC CỔNG DINH ĐỘC LẬP

Khoảng cuối buổi sáng, xe tăng 843 tiến đến khu vực Dinh Độc Lập và đâm vào cổng phụ.

Chiếc xe bị dừng lại.

Ngay sau đó, xe tăng 390 tiến lên và húc đổ cổng chính của Dinh Độc Lập. Chi tiết này đã được các nhân chứng và tư liệu sau này làm rõ, bởi trong nhiều năm, câu chuyện về hai chiếc xe tăng và cánh cổng Dinh Độc Lập từng được kể chưa thật thống nhất.

Điều đáng nhớ là: chiếc xe nào húc đổ cổng chính không làm giảm ý nghĩa của khoảnh khắc mà những người lính xe tăng cùng nhau tạo nên.

Bởi phía sau hai chiếc xe tăng ấy là cả một đội hình.

Và phía sau đội hình ấy là hàng vạn người lính đã chiến đấu trên con đường dẫn tới ngày 30/4.

NGƯỜI LÍNH CẦM LÁ CỜ

Sau khi xe 843 dừng lại, Bùi Quang Thận mang lá cờ theo người và chạy vào khu vực Dinh Độc Lập.

Ông tiến lên nóc dinh.

Tại đây, lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được kéo lên.

Khoảnh khắc ấy được ghi lại bằng hình ảnh và trở thành một trong những biểu tượng nổi tiếng nhất của ngày 30/4/1975.

Có một điều đặc biệt trong câu chuyện này.

Bùi Quang Thận không phải là một nhân vật đứng giữa lễ đài.

Ông không chuẩn bị cho một khoảnh khắc được hàng triệu người nhìn thấy.

Ông là một người lính đang thực hiện nhiệm vụ giữa một chiến trường vừa trải qua những giờ phút căng thẳng.

Nhưng lịch sử đôi khi được tạo nên chính từ những con người bình dị như vậy.

Một người lính.

Một lá cờ.

Một mái nhà.

Và một khoảnh khắc mà cả dân tộc sẽ nhớ.

11 GIỜ 30 PHÚT - MỘT KHOẢNH KHẮC KHÉP LẠI CHIẾN TRANH

Khoảng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ được kéo lên trên nóc Dinh Độc Lập.

Cùng thời điểm ấy, Tổng thống chính quyền Việt Nam Cộng hòa Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng.

Cuộc chiến tranh kéo dài nhiều thập niên ở Việt Nam đi đến hồi kết.

Đất nước bước vào một thời kỳ mới: hòa bình và thống nhất.

Đối với những người lính có mặt tại Dinh Độc Lập hôm ấy, có lẽ đó là một khoảnh khắc khó có thể quên.

Nhưng nếu nhìn rộng hơn, 30/4 không phải là chiến thắng của riêng một cá nhân.

Đó là kết quả của một quá trình đấu tranh lâu dài.

Là sự đóng góp của những người lính ở chiến trường.

Là sự hy sinh của những người đã không trở về.

Là công sức của hậu phương.

Là sức mạnh của cả một dân tộc.

Vì thế, khi nhắc đến Bùi Quang Thận và lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập, cần nhớ rằng ông là một trong những người trực tiếp tạo nên biểu tượng ấy, nhưng biểu tượng đó thuộc về cả một thời đại và cả một dân tộc.

ĐẰNG SAU MỘT KHOẢNH KHẮC LÀ CẢ MỘT THẾ HỆ

Điều khiến câu chuyện về Bùi Quang Thận trở nên lay động không chỉ là hình ảnh ông cầm lá cờ chạy lên nóc Dinh.

Điều đáng nhớ hơn là hình ảnh ấy đại diện cho hàng vạn người lính đã đi qua chiến tranh.

Những người lính ấy có thể không bao giờ xuất hiện trong những bức ảnh lịch sử.

Có người hy sinh trước ngày toàn thắng.

Có người trở về với những vết thương.

Có người trở về quê hương và sống một cuộc đời bình dị.

Bùi Quang Thận cũng tiếp tục cuộc sống của một người lính sau ngày đất nước thống nhất. Ông được biết đến rộng rãi qua sự kiện ngày 30/4/1975 và qua những lần kể lại ký ức về thời khắc lịch sử ấy.

Nhưng có lẽ chính ông cũng hiểu rằng, một lá cờ không thể tự mình làm nên chiến thắng.

Nó chỉ trở thành biểu tượng bởi phía sau nó có cả một chặng đường lịch sử.

NGƯỜI LÍNH VÀ BÀI HỌC CHO THẾ HỆ TRẺ

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi trưa tháng Tư năm ấy.

Những âm thanh của chiến tranh đã lùi xa.

Những đoàn xe tăng từng tiến qua những con đường Sài Gòn giờ trở thành những hiện vật lịch sử.

Những người lính năm xưa cũng lần lượt trở về với cuộc sống đời thường.

Nhưng lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập vẫn còn đó trong ký ức của dân tộc.

Và câu chuyện về Bùi Quang Thận vẫn có ý nghĩa với thế hệ trẻ hôm nay.

Không phải để chúng ta sống mãi trong quá khứ.

Mà để hiểu giá trị của hiện tại.

Hòa bình không phải điều tự nhiên mà có.

Độc lập, thống nhất không phải là những khái niệm nằm trên trang sách.

Đằng sau những điều tưởng như bình thường hôm nay – một lớp học, một con đường, một gia đình sum họp, một ước mơ về tương lai – là cả một lịch sử dài với biết bao con người đã dành tuổi trẻ cho đất nước.