Chiến sĩ cảm tử ôm bom lao vào xe tăng và trung đội lính Pháp,khởi đầu cho truyền thống cảm tử quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Đoàn Mai Lan
Sinh ra tại xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định trong một gia đình nông dân nghèo, Ngô Mây mồ côi cha từ nhỏ, sống cùng mẹ già. Năm 1945, hưởng ứng Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh xung phong nhập ngũ, gia nhập Đại đội 1 (Đại đội Cảm tử), Trung đoàn 120, Đại đoàn 31.
Với quyết tâm ra trận: Khi đơn vị tuyển chọn người cho đội cảm tử đánh mìn ôm bom, Ngô Mây là một trong những người đầu tiên hăng hái xung phong. Biết mẹ già ở quê nhà, chỉ huy lo lắng, nhưng anh kiên quyết xin ở lại tuyến đầu chiến đấu. Chuẩn bị cho trận đánh: Anh được giao giữ quả bom nổ chậm 25kg (vũ khí quý giá và nguy hiểm nhất của đơn vị lúc bấy giờ) để làm nhiệm vụ đánh chặn xe tăng địch.
Tháng 12 năm 1947, quân Pháp mở đợt càn quét quy mô lớn lên vùng Tây Nguyên, qua đèo An Khê (Gia Lai). Đơn vị của Ngô Mây nhận nhiệm vụ phục kích địch tại khu vực Suối Vôi (xã Song An, thị xã An Khê ngày nay):
Giờ G đã điểm: Sáng ngày 17 tháng 12 năm 1947, một trung đội lính Pháp có xe tăng dẫn đường lọt vào trận địa phục kích. Xung phong cảm tử: Giữa tiếng súng nổ chát chúa, khi xe tăng địch tiến gần, Ngô Mây từ gờ đất phục kích ôm chặt quả bom 25kg, lao thẳng vào giữa trung đội lính Pháp đang tiến tới. Tiếng nổ rung chuyển: Quả bom phát nổ dữ dội. Ngô Mây hy sinh ngay lập tức, tiêu diệt tại chỗ hơn 1 công-panh (hơn một trung đội) lính Pháp và làm khiếp đảm toàn bộ đội hình càn quét của địch, khiến đợt tiến công bị bẻ gãy hoàn toàn.
Anh hy sinh khi mới 23 tuổi. Hành động ôm bom ôm giặc của Ngô Mây đã trở thành biểu tượng cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Năm 1955, Ngô Mây được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (đợt đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam).
