Chiến sĩ giao liên mật Nguyễn Văn Đởm và chuyến ôm tài liệu vượt lưới lửa càn quét sông Đáy (1951)

Câu chuyện chi tiết: Năm 1951, quân Pháp mở chiến dịch càn quét tàn khốc mang tên "Hải Âu" vào vùng hữu ngạn sông Đáy nhằm triệt hạ hệ thống nằm vùng của ta. Nguyễn Văn Đởm nhận mệnh lệnh tối mật phải chuyển một cặp tài liệu chứa bản đồ di chuyển kỵ binh và mã dịch thông tin của Trung ương ra chiến khu. Khi đang hành quân thầm lặng ngoài bìa rừng, ông bị một toán lính lê dương Pháp bao vây chặt bốn bề, pháo từ tàu chiến bắn phá rải thảm dữ dội cày nát các ngả đường máu rút lui. Để bảo vệ vẹn nguyên tài liệu báu vật, Nguyễn Văn Đởm bọc chặt chiếc cặp vào túi da thú ngụy trang, dũng cảm lao mình xuống dòng nước xiết lạnh buốt của sông Đáy. Ông ngậm ống thở tre, bơi lặn thầm lặng suốt nhiều cây số dưới làn mưa đạn bạt phong đứng. Khi bị trúng mảnh đạn nát một bên vai, máu chảy đầm đìa làm đỏ một vùng nước, ông vẫn dùng một tay ôm chặt bọc tài liệu tiến lên bờ, giao trọn vẹn cho giao liên mật trước khi anh dũng hy sinh vì kiệt sức.