Chiến sĩ giữ kho Trường Sơn
Đỗ Ngọc Hải Đăng
CHIẾN SĨ GIỮ KHO TRƯỜNG SƠN
Người đứng phía sau để tiền tuyến không bao giờ thiếu
Đêm Trường Sơn năm ấy không có trăng.
Mưa rừng rơi dày đặc, phủ kín những lối mòn dẫn vào một kho hàng nằm sâu giữa đại ngàn.
Không bảng hiệu.
Không ánh đèn.
Không một dấu vết nào cho thấy nơi đây cất giữ những thứ vô cùng quan trọng đối với tuyến đường Trường Sơn.
Chỉ có một người lính trẻ đang đứng dưới mái lá.
Anh tên Lâm.
Nhiệm vụ của anh rất đơn giản:
Giữ kho.
Nhưng Lâm hiểu, trong chiến tranh không có nhiệm vụ nào thực sự đơn giản.
1. Những chiếc hòm trong rừng
Kho nằm dưới một sườn núi.
Hàng hóa được chia nhỏ, ngụy trang và bảo quản cẩn thận.
Có lương thực.
Có thuốc men.
Có quân trang.
Có những vật tư cần thiết cho các đơn vị đang hành quân trên tuyến Trường Sơn.
Mỗi ngày, Lâm đều kiểm tra từng khu vực.
Thùng nào bị ẩm phải chuyển chỗ.
Bao gạo nào rách phải xử lý.
Thuốc men phải giữ thật khô.
Những thứ dễ cháy phải được bố trí riêng.
Người đồng đội hỏi:
— Ngày nào cũng kiểm tra như vậy, không chán à?
Lâm cười:
— Nếu mình chán một ngày, có khi người ngoài kia thiếu một thứ cần thiết.
Người đồng đội im lặng.
Anh hiểu.
2. Một mệnh lệnh lúc nửa đêm
Gần nửa đêm, tiếng điện thoại dã chiến vang lên.
Lâm nhấc máy.
— Kho nghe.
Đầu dây bên kia nói ngắn gọn:
— Sáng mai có đoàn xe qua. Cần chuẩn bị gấp một số hàng.
Lâm nhìn đồng hồ.
Gần một giờ sáng.
Anh quay sang đồng đội:
— Dậy thôi.
Một người ngái ngủ:
— Bây giờ á?
— Ừ.
— Mai làm không được sao?
Lâm lắc đầu:
— Đoàn xe không chờ mình.
Mọi người bật đèn kín đáo.
Họ bắt đầu làm việc.
Những bao hàng được chuyển ra.
Từng kiện được kiểm tra.
Từng danh mục được đối chiếu.
Không ai nói lớn.
Ngoài rừng, tiếng mưa vẫn rơi.
3. Chiếc hòm bị vùi dưới đất
Một trận bom bất ngờ xảy ra gần kho.
Đất đá tràn xuống.
Một phần khu vực chứa hàng bị sạt.
Khi tiếng bom vừa dứt, Lâm chạy đến kiểm tra.
Một chiếc hòm bị vùi gần hết dưới đất.
Anh cùng hai đồng đội đào lên.
Người kia nói:
— Bỏ đi anh. Chắc hỏng rồi.
Lâm lắc đầu:
— Chưa kiểm tra thì chưa được bỏ.
Họ tiếp tục đào.
Từng nắm đất được gạt ra.
Cuối cùng chiếc hòm được kéo lên.
Bên ngoài móp méo.
Nhưng bên trong vẫn còn nguyên.
Lâm thở phào.
Người đồng đội hỏi:
— Sao anh phải giữ kỹ đến vậy?
Lâm nhìn chiếc hòm.
— Vì mình không biết thứ này sẽ cứu ai vào ngày mai.
4. Người lính bị thương
Một buổi sáng, đoàn xe đưa thương binh ghé qua.
Một chiến sĩ trẻ bị thương khá nặng.
Anh được đặt xuống bên cạnh kho để chờ chuyển tiếp.
Lâm mang nước đến.
— Uống đi.
Người lính cố ngồi dậy:
— Tôi không khát.
Lâm nói:
— Uống một chút.
Người lính nhìn anh:
— Anh là bộ đội chiến đấu à?
— Không. Tôi giữ kho.
Anh lính cười:
— Vậy mà tôi tưởng anh là quân y.
Lâm cũng cười:
— Người giữ kho cũng phải biết chăm người chứ.
Người lính im lặng.
Rồi hỏi:
— Kho có nhiều đồ không?
Lâm đáp:
— Không nhiều.
— Vậy sao anh cho tôi?
Lâm nhìn anh:
— Vì anh cần.
Chỉ bốn chữ.
Nhưng người lính trẻ nhớ mãi.
5. Những người ở phía sau
Có một điều mà Lâm thường nghĩ.
Người lính chiến đấu ngoài mặt trận có thể nhìn thấy đồng đội bên cạnh.
Có thể nghe tiếng súng.
Có thể biết mình đang làm gì.
Nhưng những người giữ kho thường làm việc trong im lặng.
Không ai nhìn thấy họ.
Không ai biết họ đã thức bao nhiêu đêm.
Không ai biết họ đã kiểm tra bao nhiêu lần.
Không ai biết có bao nhiêu lần họ phải chạy vào rừng khi máy bay xuất hiện.
Nhưng Lâm hiểu:
Nếu phía sau không có người giữ kho, phía trước sẽ khó có thể tiếp tục.
Một tuyến vận tải không chỉ cần xe.
Nó cần hàng.
Mà hàng phải được bảo quản, phân phối và đưa đi đúng lúc.
Vì thế, người giữ kho cũng đang giữ một mắt xích của cả tuyến đường.
6. Lá thư từ quê nhà
Một ngày, Lâm nhận được thư.
Mẹ viết:
“Con đừng lo cho mẹ. Ở nhà mọi người vẫn khỏe. Mẹ chỉ mong con giữ sức.”
Lâm đọc đi đọc lại.
Anh muốn viết rằng mình đang ở đâu.
Nhưng không thể.
Anh muốn kể rằng mỗi đêm anh đều nghe tiếng máy bay.
Nhưng lại sợ mẹ lo.
Cuối cùng, anh chỉ viết:
“Con vẫn khỏe. Công việc của con bình thường. Mẹ cứ yên tâm.”
Anh gấp thư.
Bỏ vào túi áo.
Rồi quay lại kiểm tra kho.
7. Đêm kho bị đánh phá
Đêm ấy, máy bay xuất hiện.
Tiếng động cơ mỗi lúc một gần.
Lâm lập tức cho anh em phân tán.
Hàng hóa quan trọng được kiểm tra lần cuối.
Mọi người vào vị trí trú ẩn.
Một tiếng nổ lớn.
Đất đá rơi xuống.
Một góc kho bị phá.
Lâm nghe tiếng đồng đội gọi:
— Anh Lâm!
— Có ai bị thương không?
— Không!
— Kiểm tra hàng!
Mọi người lập tức làm việc.
Không ai đứng nhìn.
Không ai chờ trời sáng.
Bởi họ biết:
Sáng mai đoàn xe vẫn phải đi.
8. Bình minh
Gần sáng, mưa tạnh.
Rừng Trường Sơn hiện ra trong màn sương.
Kho bị hư một phần.
Nhưng phần lớn hàng hóa vẫn an toàn.
Lâm ngồi bên cửa hầm.
Anh lấy lá thư của mẹ ra đọc lại.
Người đồng đội ngồi bên:
— Nhớ nhà à?
Lâm gật đầu.
— Ừ.
— Sau này anh định làm gì?
Lâm nhìn về phía con đường.
— Về quê.
— Rồi sao?
Anh cười:
— Làm một cái kho thật lớn.
— Để làm gì?
— Chứa lúa.
Người đồng đội bật cười.
— Không chứa đạn nữa à?
Lâm cũng cười:
— Không.
— Chỉ chứa những thứ người ta dùng trong hòa bình.
9. Ngày trở về
Chiến tranh kết thúc.
Lâm trở về quê.
Anh không mang theo huy chương lớn.
Không có những câu chuyện hào nhoáng.
Chỉ có một chiếc ba lô cũ.
Một vài lá thư.
Và ký ức về những năm tháng giữa Trường Sơn.
Một người hàng xóm hỏi:
— Hồi chiến tranh anh làm gì?
Lâm trả lời:
— Tôi giữ kho.
Người kia ngạc nhiên:
— Chỉ vậy thôi?
Lâm cười:
— Ừ.
Anh không kể về những đêm bom.
Không kể những lần suýt bị vùi trong đất.
Không kể những người lính bị thương từng đi qua kho.
Anh chỉ nói:
— Công việc của tôi là giữ những thứ cần thiết cho người ở phía trước.
10. Nhiều năm sau
Một lần trở lại Trường Sơn, Lâm tìm đến nơi kho cũ.
Không còn lán.
Không còn hòm hàng.
Không còn những con đường đất năm xưa.
Rừng đã phủ xanh tất cả.
Ông đứng dưới một tán cây.
Một người trẻ đi cùng hỏi:
— Chú có buồn không?
Lâm lắc đầu.
— Không.
— Vì sao?
Ông nhìn con đường phía trước.
Một chiếc xe dân sự đang chạy qua.
— Vì ngày trước chúng tôi giữ kho để những chiếc xe được đi.
— Còn hôm nay?
Ông mỉm cười:
— Hôm nay người ta đi trên con đường này mà không cần sợ bom.
Ông im lặng một lúc rồi nói:
— Thế là đủ.
LỜI KẾT
Trong những câu chuyện về Trường Sơn, người ta thường nhắc đến những đoàn xe vượt trọng điểm, những người mở đường hay những trận đánh ác liệt.
Nhưng phía sau tất cả những điều ấy còn có những người lính âm thầm:
những chiến sĩ giữ kho.
Họ không trực tiếp xuất hiện ở nơi tiếng súng vang lên.
Nhưng họ bảo quản từng bao gạo, từng túi thuốc, từng kiện quân trang, từng vật tư cần thiết.
Họ thức khi người khác ngủ.
Họ kiểm tra khi người khác hành quân.
Họ bảo vệ những thứ mà ngày mai có thể trở thành sự sống của một người lính nơi tiền tuyến.
Một người giữ kho không chỉ giữ những chiếc hòm.
Họ giữ niềm tin rằng phía sau người lính luôn có một hậu phương đang tiếp sức.
Và có lẽ, đó là vẻ đẹp thầm lặng nhất của những người lính hậu cần Trường Sơn:
Không cần đứng ở nơi sáng nhất của lịch sử.
Chỉ cần làm tốt phần việc của mình.
Để khi đoàn xe lăn bánh, có đủ hàng.
Khi người lính bị thương, có thuốc.
Khi tiền tuyến cần lương thực, có gạo.
Và khi đất nước bước vào ngày hòa bình, những người lính năm xưa có thể mỉm cười mà nói:
