Chiến sĩ liên lạc làm… chỉ huy đại đội

Tôi đã nhiều lần trò chuyện với Trung tướng Nguyễn Như Hoạt. Mỗi lần gặp, ông lại có câu chuyện thú vị kể về những năm tháng ở chiến trường. Ông bộc bạch: “Tôi sinh năm 1950, quê ở làng An Trụ, xã An Thịnh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Năm 1967, tôi viết đơn tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện chiến sĩ mới, tôi được điều động về Đại đội 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320 và đi B tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968. Trong chiến dịch này, tôi đã cùng đơn vị chiến đấu tại Mặt trận Quảng Trị...”.

Từ ngày 1 đến 5-5-1968, trong trận đánh địch tại xóm Đồng Hoang (nay thuộc phường Đông Giang, TP Đông Hà, tỉnh Quảng Trị), đơn vị ông đã phối hợp với địa phương đánh bại cuộc tiến công của 2 tiểu đoàn thủy quân lục chiến, 1 tiểu đoàn kỵ binh bay Mỹ. Khi toàn bộ cán bộ đại đội bị thương và hy sinh, lúc đó, Nguyễn Như Hoạt là chiến sĩ liên lạc Đại đội 9. Do thường xuyên đi cùng chỉ huy nên ông đã nắm được phương án tác chiến, mưu trí, linh hoạt chỉ huy đơn vị đánh lui nhiều cuộc tiến công của địch, giữ vững trận địa và bảo vệ thương binh.

Trung tướng Nguyễn Như Hoạt nhớ lại: “Ngày 5-5-1968, mới hơn 6 giờ, loạt pháo đầu tiên từ Hạm đội 7 bắn vào phía Tây xóm. Anh Yêm, Quyền Đại đội trưởng Đại đội 9 hô lớn: “Pháo hạm đấy! Tất cả vào hầm ẩn nấp. Chú ý cảnh giới!”. Vừa dứt lời, loạt pháo thứ hai đã trùm lên xóm Đồng Hoang. Căn hầm được gia cố khá vững chắc vậy mà chao đảo liên hồi như có động đất. Trận pháo kéo dài chừng 20 phút thì dừng. Ngay lúc đó, một chiếc máy bay OV-10 xuất hiện trên bầu trời. Nó bay qua bay lại rồi sà xuống rất thấp soi mói, sau đó bắn một quả pháo khói vào giữa xóm và tôi thấy một cột khói màu da cam nhanh chóng dựng lên. Vài phút sau, hai máy bay phản lực bay đến, lượn một vòng quan sát rồi thay nhau cắt bom. Dứt trận bom, anh Yêm kéo tôi chạy lên vị trí cảnh giới tiền tiêu. Anh bảo tôi chạy một vòng nắm tình hình của các trung đội. Sau khi nắm thông tin, tôi chạy về vị trí chỉ huy được một lát thì một trận pháo kích dữ dội nữa lại chụp xuống. Một quả pháo trúng ngay cửa hầm chỉ huy đại đội, anh Hàm-Đại đội phó bị thương nặng. Dưới các trung đội báo về cũng có thêm vài người thương vong.