Chiến sĩ liên lạc thành Hà Nội năm ấy (1)
Gần 80 năm trôi qua song ký ức về thời niên thiếu làm giao liên ở Mặt trận Hà Nội trong những ngày chiến đấu bảo vệ Thủ đô Hà Nội vẫn còn vẹn nguyên trong ông Vũ Trọng Thuận, sinh năm 1932, hiện trú tại phường Thống Nhất, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
Chính trị viên phó kiêm Chủ nhiệm Chính trị Ban CHQS thành phố Hòa Bình thông tin với chúng tôi: Đoàn công tác của Ban CHQS thành phố vừa đến thăm hỏi, tri ân cựu chiến binh Vũ Trọng Thuận, 65 năm tuổi Đảng, nguyên quân y sĩ tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, nguyên cán bộ, sĩ quan Công an nhân dân vũ trang (nay là Bộ đội Biên phòng). Đặc biệt, ông là chiến sĩ giao liên nhỏ tuổi của Tự vệ thành Hà Nội, tham gia chiến đấu 60 ngày đêm bảo vệ Thủ đô Hà Nội sau Ngày Toàn quốc kháng chiến (19-12-1946).
Chúng tôi đến thăm ông Vũ Trọng Thuận tại nhà riêng. Căn nhà khá rộng rãi, cây xanh rợp bóng mát dưới nắng hè. Ở tuổi 92, dáng người cao và mái tóc trắng cắt ngắn, ông Thuận đón chúng tôi từ cổng nhà. Được đồng chí Bùi Lương Huy, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Thống Nhất liên hệ trước nên ông đã pha trà sẵn tiếp chúng tôi. Khi tôi đề nghị ông kể về những năm tháng công tác, chiến đấu, nhất là những ngày Toàn quốc kháng chiến ở Hà Nội, ông trầm ngâm một lát rồi kể chuyện với giọng sôi nổi:
“Tôi sinh ra ở phố Hàng Bạc (Hoàn Kiếm, Hà Nội). Bố tôi là cụ Vũ Cao Mài (hiệu là Thiện Mỹ) dạy chữ Nho ở Trường tư thục phố Hàng Mắm. Vì thế, từ lúc 7 tuổi, tôi được bố mẹ cho ăn học ở Trường Ke (nay là Trường Tiểu học Trần Nhật Duật). Năm 13 tuổi, tôi cùng với các thầy, cô giáo và các bạn sôi nổi tham gia tuần hành, mít tinh ủng hộ Việt Minh và mừng thành công Cách mạng Tháng Tám, Quốc khánh 2-9-1945. Ngày ấy, tôi chưa biết hết ý nghĩa về độc lập dân tộc, nhưng học hát, rồi hát theo và hát say sưa những ca khúc của các cô chú và các anh chị, như: “Lên đàng”, “Tiếng gọi thanh niên” (Lưu Hữu Phước), “Tiến quân ca”, “Chiến sĩ Việt Nam” (Văn Cao), “Diệt phát xít” (Nguyễn Đình Thi)... Sau ngày Quốc khánh, chúng tôi vẫn được đến trường học và được học các bài hát: “Bé yêu Bác Hồ” (Đỗ Nhuận), “Trên sông Bạch Đằng”, “Bóng cờ lau” (Hoàng Quý)... để vui Trung thu. Tôi còn nhớ ngày khai giảng đầu tiên sau khi nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, chúng tôi được nghe Thư của Hồ Chủ tịch gửi các cháu học sinh...
