Chiến sĩ liên lạc thành Hà Nội năm ấy (2)
Gần 80 năm trôi qua song ký ức về thời niên thiếu làm giao liên ở Mặt trận Hà Nội trong những ngày chiến đấu bảo vệ Thủ đô Hà Nội vẫn còn vẹn nguyên trong ông Vũ Trọng Thuận, sinh năm 1932, hiện trú tại phường Thống Nhất, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình.
Tôi tham gia hoạt động tích cực trong phong trào thiếu niên cứu quốc ở trường và khu phố. Rồi tôi theo các anh chị tham gia lực lượng Tự vệ thành Hà Nội, làm giao liên đưa thư, công văn, truyền đạt thông tin, các mệnh lệnh, chỉ đạo của trên cho các đội tự vệ và các đội, chi đội, đại đội, tiểu đoàn Vệ quốc đoàn trên địa bàn Hà Nội. Tôi nhỏ tuổi nhưng nhanh nhẹn, tháo vát, biết nhiều đường ngang ngõ tắt ở phố phường Hà Nội nên các anh chị giao thư, công văn, truyền đạt thông tin cho tôi đều yên tâm và tôi hoàn thành nhiệm vụ nhanh chóng. Ngày 19-12-1946, Bác Hồ ra Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, tôi không đi học nữa mà chuyển hẳn vào làm liên lạc ở Chiến khu 11 (Mặt trận Hà Nội). Tôi nhận lệnh, công văn, thư từ từ Sở chỉ huy Chiến khu 11, nhiều lần do đồng chí Vương Thừa Vũ, Tư lệnh Mặt trận Hà Nội trực tiếp giao nhiệm vụ, đưa đến các Liên khu 1, Liên khu 2 Hà Nội, các mặt trận chiến đấu ở Hàng Dầu, Hàng Than, Đồng Xuân... Tôi được cấp một chiếc mũ sắt và túi vải để đựng công văn, giấy tờ. Chiến sự ở nội thành Hà Nội rất ác liệt. Tôi không đi trên những phố chính mà luồn lách trong các ngõ, chui qua những lỗ tường nhà đã được các chiến sĩ Vệ quốc đoàn, tự vệ đục thông sang nhau. 60 ngày đêm chiến đấu ở Hà Nội, tôi làm tròn nhiệm vụ liên lạc, được đồng chí Vương Thừa Vũ khen ngợi”.
“Vậy khi thành lập Trung đoàn Thủ đô (nay là Trung đoàn Bộ binh cơ giới 102, Sư đoàn Bộ binh cơ giới 308, Quân đoàn 12) và lực lượng ta rút khỏi Hà Nội lên Chiến khu Việt Bắc, ông đi theo đội hình Trung đoàn?”, tôi hỏi ông Thuận.
Ông Thuận trả lời: “Tôi không được đi theo bộ đội Trung đoàn Thủ đô. Đồng chí Vương Thừa Vũ bảo tôi phải đi tản cư cùng với bố. Nhưng tôi kiên quyết xin đi theo bộ đội. Trước sự quyết tâm của tôi, đồng chí Vương Thừa Vũ giao ước với tôi đưa bố đến nơi tản cư an toàn thì tôi... mới được vào bộ đội. Để cam kết, đồng chí Vương Thừa Vũ lấy tờ giấy nhỏ, ghi trên đó giới thiệu tôi là đội viên liên lạc Mặt trận Hà Nội, đề nghị đơn vị bộ đội tiếp nhận khi có ý kiến của gia đình. Rồi đồng chí Vương Thừa Vũ dỗ dành tôi, còn cho tôi 1 hào. Lâu rồi tôi không nhớ rõ toàn bộ nội dung bức thư của đồng chí Vương Thừa Vũ và không còn giữ được bức thư ấy nữa.
Tôi cùng bố và gia đình tản cư lên vùng Ấm Thượng (nay là thị trấn Hạ Hòa, huyện Hạ Hòa, tỉnh Phú Thọ). Khi ổn định, bố tôi ở Ấm Thượng, tham gia công tác địa phương và bốc thuốc chữa bệnh cho người dân trong vùng. Bố đồng ý cho tôi đi theo bộ đội, đã ký ở dưới lá thư của đồng chí Vương Thừa Vũ. Cầm lá thư của đồng chí Vương Thừa Vũ, tôi-cậu bé 15 tuổi một mình len lỏi đường rừng, vượt núi tìm về Chiến khu Việt Bắc. Tôi hỏi thăm và được đưa về một đơn vị Vệ quốc đoàn, đồng chí chỉ huy đơn vị đọc thư của đồng chí Vương Thừa Vũ, liền giao tôi về Trường Thiếu sinh quân Việt Bắc (năm 1949 sáp nhập vào Trường Thiếu sinh quân Việt Nam). Học ở trường đến năm 1949, tôi được tuyển sinh vào học khóa 2, Trường Quân y sĩ Việt Nam (Học viện Quân y ngày nay).
