Chiến sĩ Nguyễn Văn Cảnh – Chiến trường Hà Tĩnh 1968

Nguyễn Văn Cảnh tham gia bảo vệ quê hương tại Hà Tĩnh năm 1968, trong những ngày miền Bắc phải hứng chịu các trận ném bom ác liệt. Không trực tiếp ở tuyến đầu, nhưng với anh và những người dân nơi đây, mỗi ngày trôi qua đều là một cuộc chiến sinh tồn giữa bom đạn. Anh nhớ lại:

“Những ngày đó, trời còn chưa kịp sáng đã nghe tiếng máy bay gầm rú xé toạc bầu trời. Âm thanh ấy khiến ai cũng giật mình tỉnh giấc.

Cả làng đã quen với việc vừa lao động, vừa luôn trong tư thế sẵn sàng chạy xuống hầm bất cứ lúc nào. Chỉ cần còi báo động vang lên, mọi người lập tức bỏ lại tất cả, chạy thật nhanh để trú ẩn.”

Sau mỗi trận bom, cảnh tượng để lại khiến anh không thể quên:

“Đất rung chuyển dữ dội, nhà cửa đổ sập, cây cối gãy đổ ngổn ngang. Khói bụi phủ kín cả một vùng, mùi đất cháy và thuốc nổ nồng nặc trong không khí.”

Nhưng ngay khi tiếng bom vừa dứt, anh và lực lượng dân quân lại lao ra:

“Chúng tôi không kịp nghỉ, lập tức chạy đến những nơi bị đánh phá. Ai cũng hô gọi nhau, đào bới tìm người bị vùi lấp dưới đống đổ nát.

Có những lúc không kịp dùng dụng cụ, chúng tôi dùng tay trần bới đất. Đất đá cứng, móng tay bật máu, tay rớm máu, nhưng không ai dừng lại.”

Một lần cứu hộ đã trở thành ký ức không thể phai mờ trong anh:

“Sau một trận bom lớn, giữa khói bụi mù mịt, chúng tôi nghe thấy tiếng trẻ con khóc rất yếu, gần như tắt dần dưới đống đổ nát.

Không ai bảo ai, tất cả cùng dồn hết sức đào thật nhanh. Tay run lên vì mệt, đất đá liên tục sụp xuống, nhưng ai cũng cố gắng.”

Khoảnh khắc tìm thấy sự sống khiến tất cả vỡ òa:

“Khi kéo được em bé ra ngoài, dù yếu ớt nhưng vẫn còn thở, cả nhóm như vỡ òa. Có người bật khóc ngay tại chỗ, có người lặng đi vì xúc động.”

Những ngày tháng ấy đã khắc sâu trong tâm trí anh một điều giản dị mà lớn lao:

“Giữa bom đạn, chỉ cần cứu được một người cũng đủ để tiếp thêm sức mạnh cho tất cả chúng tôi.

Đó không chỉ là cứu một con người, mà là giữ lại hy vọng cho cả một gia đình, một làng quê.”

Với Nguyễn Văn Cảnh, Hà Tĩnh năm 1968 không chỉ là ký ức về bom đạn và mất mát, mà còn là nơi hun đúc tình người, sự kiên cường và ý chí không bao giờ khuất phục của những con người nơi hậu phương.