Chiến sĩ Phạm Ngọc Dần – Trung đội trưởng Trung đội 4 Công binh, người mở đường trong lửa đạn

Chiến sĩ Phạm Ngọc Dần – Trung đội trưởng Trung đội 4 Công binh, người mở đường trong lửa đạn

Trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng công binh giữ vai trò đặc biệt quan trọng: mở đường, phá đường, dựng cầu, đặt mìn, rà phá vật cản… luôn có mặt ở những nơi hiểm yếu nhất. Trong lực lượng ấy, Phạm Ngọc Dần, người sau này được phong Trung đội trưởng Trung đội 4 Công binh, nổi lên như một biểu tượng thầm lặng nhưng vô cùng quả cảm. Những chiến công của ông gắn liền với những chiến dịch lớn từ Việt Bắc đến Tây Bắc và Hòa Bình.

Tuổi thơ lam lũ nhưng ý chí sắt đá

Phạm Ngọc Dần sinh năm 1927 tại vùng ven sông Đáy (Hà Nam), nơi mà người dân quanh năm sống bằng nghề nông và chài lưới. Cha mất sớm, mẹ tần tảo sớm hôm nuôi đàn con nhỏ. Tuổi thơ cơ cực khiến Dần rèn được tính chịu đựng, cần cù và đặc biệt là sự nhanh nhẹn của người sống gần sông nước.

Khi Pháp quay trở lại xâm lược, quê hương ông bị đặt trong vùng tạm chiếm, dân làng bị đốc thu thuế, bắt phu rất tàn nhẫn. Năm 1947, khi Việt Minh phát động lực lượng du kích, Dần lập tức tham gia đội tự vệ, nhận nhiệm vụ gài chông, làm bẫy, phá cầu cống để ngăn quân địch. Chính những công việc nhỏ nhưng đầy nguy hiểm ấy là nền tảng đưa ông vào lực lượng công binh chủ lực sau này.

Gia nhập công binh – người lính mở đường táo bạo

Cuối năm 1948, Phạm Ngọc Dần được điều lên Việt Bắc bổ sung cho đơn vị công binh của Trung đoàn 98. Tại đây, ông nhanh chóng bộc lộ sự cẩn trọng, kỹ thuật khéo léo và sự gan dạ đặc biệt khi làm nhiệm vụ phá vật cản hoặc mở đường cho bộ đội chủ lực.

Một chiến công tiêu biểu của Dần là trận đánh tại dốc Lũng Cú trong Chiến dịch Việt Bắc. Khi đơn vị cần mở đường cho đại đội vận động đánh đồn của địch, Dần đã cùng một tổ công binh luồn dưới làn đạn, tháo từng khối đá nổ và gỡ từng bãi mìn địch gài để phòng ngự. Chỉ trong hơn một giờ, con đường hiểm trở đã được mở, cho phép bộ đội bất ngờ áp sát mục tiêu. Sau trận này, Dần được thăng chức tiểu đội phó.

Phong Trung đội trưởng – người chỉ huy quyết đoán

Năm 1951, khi Trung đội 4 Công binh được thành lập để phục vụ Chiến dịch Hòa Bình, Phạm Ngọc Dần được phong làm Trung đội trưởng. Dần là người chỉ huy gương mẫu: kỹ thuật giỏi, tác phong thận trọng nhưng không bao giờ lùi bước trước nguy hiểm. Mỗi khi phải phá cầu, phá đường, hoặc gài mìn chặn cơ giới địch, ông luôn là người đi đầu kiểm tra, khảo sát và nhận phần nguy hiểm nhất.

Trong trận đánh ngầm Cầu Mát, Dần và trung đội có nhiệm vụ phá tuyến đường rút của quân Pháp. Mưa lớn, nước sông dâng cao, dòng chảy xiết khiến việc đặt mìn gần như không thể. Tuy vậy, Dần đã buộc dây vào người, lội giữa dòng nước siết để khảo sát địa hình, sau đó cùng đồng đội đặt mìn đúng vị trí chiến thuật. Khi quân Pháp rút chạy, cả đoàn xe cơ giới bị đánh sập ngay tại điểm này, tạo thời cơ cho bộ đội ta truy kích thắng lợi.

Tấm gương khiêm nhường của người lính công binh

Điều đồng đội luôn nhớ ở Phạm Ngọc Dần là sự khiêm tốn và tinh thần “làm trước, nói sau”. Ông hiểu rằng công binh là lực lượng không ồn ào, làm việc trong bóng tối để chiến trường được sáng. Ông luôn dạy chiến sĩ trẻ rằng: “Công binh mở đường cho chiến thắng, nhưng phải mở bằng cái đầu lạnh và trái tim nóng.”

Sau năm 1954, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội, tham gia xây dựng mạng lưới cầu đường phục vụ công cuộc kháng chiến chống Mỹ sau này.