Chiến sĩ Phan Văn Cường – Chiến trường Quảng Bình (Bắn phá miền Bắc) 1972

Phan Văn Cường tham gia bảo vệ quê hương trong giai đoạn Mỹ ném bom phá hoại miền Bắc năm 1972, khi Quảng Bình trở thành một trong những trọng điểm hứng chịu bom đạn ác liệt. Với anh, mỗi ngày trôi qua đều là một cuộc đối mặt với hiểm nguy, nhưng cũng là minh chứng cho sức sống bền bỉ của con người nơi đây. Anh nhớ lại:

“Quê tôi ngày ấy gần như không có một ngày yên tĩnh. Sáng sớm đã nghe tiếng máy bay gầm rú trên đầu, từng tốp nối nhau quần thảo trên bầu trời. Chỉ cần nghe tiếng động lạ là mọi người lập tức chạy xuống hầm trú ẩn.

Chúng tôi vừa sản xuất, vừa chiến đấu. Ban ngày tranh thủ làm ruộng, trồng khoai, gặt lúa, ban đêm lại đào hầm, gia cố nhà cửa. Những căn hầm đất trở thành nơi trú ẩn duy nhất, chật hẹp nhưng là chỗ dựa cho cả gia đình.”

Những trận bom bất ngờ ập đến, không báo trước, để lại phía sau là cảnh tượng hoang tàn và những con người kiệt sức nhưng không gục ngã.

“Có hôm, khi mọi người đang làm việc ngoài đồng, tiếng máy bay bất ngờ lao tới. Chỉ trong vài giây, bom đã rơi xuống, đất rung lên dữ dội, tai ù đi vì tiếng nổ. Khi khói bụi còn chưa tan, tôi cùng anh em đã lao ra ngoài.

Cảnh tượng trước mắt khiến tim thắt lại: nhà cửa sập đổ, cây cối gãy ngang, đất đá phủ kín. Chúng tôi gọi nhau trong khói bụi, đào bới từng lớp đất để tìm người bị vùi lấp. Có người còn sống, yếu ớt gọi tên người thân; có người nằm im lặng… Những tiếng khóc, tiếng gọi nhau vang lên giữa không gian đặc quánh mùi khói thuốc súng.”

Dù đau thương và mất mát, người dân Quảng Bình vẫn không khuất phục. Sau mỗi trận bom, họ lại đứng dậy, tiếp tục cuộc sống.

“Sau mỗi lần như vậy, chúng tôi lại cùng nhau dọn dẹp, dựng lại mái nhà, vá lại từng bức tường. Những bàn tay lấm lem bùn đất, những khuôn mặt mệt mỏi, nhưng ánh mắt vẫn đầy quyết tâm.

Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu: nếu mình gục ngã, quê hương này sẽ không còn. Chính vì thế, dù bom đạn có ác liệt đến đâu, chúng tôi vẫn phải đứng vững.”

Trong ký ức của Phan Văn Cường, những năm tháng ấy không chỉ là những ngày sống giữa bom đạn, mà còn là khoảng thời gian con người thể hiện rõ nhất ý chí và sức mạnh tinh thần.

“Chính trong những ngày tháng ấy, tôi mới thấm thía rằng quê hương không chỉ là nơi mình sinh ra, mà là nơi mình sẵn sàng đứng lên bảo vệ bằng tất cả những gì mình có.

Bom đạn có thể phá hủy nhà cửa, nhưng không thể khuất phục được con người. Và chúng tôi đã sống, đã chiến đấu như thế – kiên cường và không bao giờ lùi bước.”