Chiến sĩ pháo thủ - Phùng Văn Khầu

Anh hùng Phùng Văn Khầu Sinh năm 1929 tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, trong một gia đình có truyền thống cách mạng, Phùng Văn Khầu sớm tham gia hoạt động từ năm 1946. Ông từng làm liên lạc, chiến sĩ an ninh, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

Tháng 12/1949, ông xung phong nhập ngũ, được biên chế về Trung đoàn pháo binh 675, Đại đoàn 351. Ngày đầu tiếp xúc với khẩu sơn pháo 75mm – loại pháo đòi hỏi kỹ thuật cao – ông gặp vô vàn khó khăn vì không biết chữ. Nhưng bằng ý chí bền bỉ, ông học cách ghi nhớ cấu tạo, thao tác qua quan sát, thực hành và sự chỉ bảo của đồng đội. Từ một người lính bỡ ngỡ, ông nhanh chóng trở thành pháo thủ giỏi, tinh thông kỹ thuật và dày dạn kinh nghiệm trận mạc.

Từ năm 1949 đến 1954, ông tham gia 7 chiến dịch lớn, trải qua hàng chục trận đánh ác liệt, luôn thể hiện sự mưu trí, gan dạ và tinh thần vượt khó.

Tại mặt trận Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu được giao chỉ huy khẩu đội sơn pháo 75mm thuộc Đại đội 755. Nhiệm vụ của đơn vị là khống chế hỏa lực địch trên các cao điểm như A1, E, 203, 207, 507 và chi viện cho bộ binh tiến công.

Trận địa đồi E là nơi ghi dấu những chiến công đặc biệt của ông. Trong điều kiện địch phản pháo dữ dội, thương vong lớn, có lúc khẩu đội chỉ còn hai người, rồi cuối cùng chỉ còn lại mình ông. Dù bị thương, bị sức ép nhiều lần ngất đi, ông vẫn bám pháo, vừa ngắm bắn, vừa điều chỉnh phần tử bắn, vừa quan sát mục tiêu.

Có trận, ông bắn 22 phát đạn chính xác phá hủy công sự, tiêu diệt sinh lực địch. Có thời điểm, chỉ với một viên đạn duy nhất, ông dập tắt hỏa điểm nguy hiểm đang uy hiếp bộ binh ta. Đặc biệt, trong những ngày ác liệt cuối tháng 4-1954, ông đã bắn hạ liên tiếp nhiều khẩu pháo 105mm, ổ đại liên và phá hủy kho đạn của địch.

Hình ảnh người chiến sĩ một mình xoay chuyển khẩu pháo nặng gần 500kg giữa mưa bom đạn đã trở thành biểu tượng của ý chí “còn người, còn trận địa”.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu vinh dự được lên chiến khu Việt Bắc báo công và được gặp Hồ Chí Minh. Bác ân cần căn dặn:

“Chớ vì thắng mà kiêu, chớ chủ quan khinh địch. Chiến sĩ Điện Biên phải luôn khiêm tốn, giản dị, chân thành; phải trung thực, thật thà, thẳng thắn học hỏi để tiến bộ.”

Lời dạy ấy trở thành kim chỉ nam trong suốt cuộc đời binh nghiệp của ông.

Ngày 31/8/1955, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – phần thưởng xứng đáng cho những chiến công xuất sắc.

Sau hai cuộc kháng chiến, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân đội nhân dân Việt Nam: Đại đội trưởng, cán bộ cơ quan chính trị, Phó Chính ủy Trung đoàn, Phó Chủ nhiệm Chính trị Trường Sĩ quan Pháo binh, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng… Ông được phong quân hàm Đại tá.

Ở bất kỳ vị trí nào, ông cũng giữ vững phẩm chất người lính Điện Biên: khiêm tốn, đoàn kết, tận tụy với công việc. Năm 1986, ông nghỉ hưu, sống giản dị bên gia đình cho đến khi qua đời ngày 25/8/2021.

Ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công và nhiều huân, huy chương khác.

Hiện nay, khẩu sơn pháo 75mm gắn liền với tên tuổi Phùng Văn Khầu đang được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam trên đường Điện Biên Phủ, Hà Nội.

Dưới chân Cột cờ Hà Nội, khẩu pháo ấy lặng lẽ kể lại câu chuyện về những ngày “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”, về ý chí sắt đá của người chiến sĩ dân tộc Nùng đã biến khẩu pháo thành “cánh tay nối dài” của lòng căm thù giặc và khát vọng độc lập dân tộc.

Phùng Văn Khầu không chỉ là một pháo thủ anh hùng, mà còn là biểu tượng của tinh thần vượt lên hoàn cảnh, của trí tuệ và bản lĩnh người lính Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.