chiến sĩ tiên phong mở Đường Hồ Chí Minh trên biển
Anh hùng Bông Văn Dĩa (1905–1983) quê tại Cà Mau, là chiến sĩ tiên phong mở Đường Hồ Chí Minh trên biển. Năm 1962, ông chỉ huy chuyến tàu "Phương Đông 1", vượt biển thành công ra Bắc báo cáo Trung ương. Ông được gặp Bác Hồ, đặt nền móng cho những "chuyến tàu không số" chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam.
Sinh ra trong một gia đình ngư dân nghèo, Bông Văn Dĩa không được đi học chữ từ nhỏ. Sau này, khi được thầy giáo cách mạng Phan Ngọc Hiển về địa phương giác ngộ, ông đã học đọc, học viết và nhanh chóng trở thành một cán bộ cốt cán. Vào đầu những năm 1960, chiến trường miền Nam vô cùng khốc liệt, quân dân ta thiếu thốn vũ khí trầm trọng. Với sự am hiểu tường tận về luồng lạch, sóng gió Biển Đông, ông được tổ chức giao nhiệm vụ chỉ huy chuyến vượt biển lịch sử.Đêm 11/10/1962, chuyến tàu vỏ gỗ mang tên Phương Đông 1 chở theo 6 thủy thủ do ông làm Bí thư Chi bộ kiêm Chính trị viên đã rời bến Vàm Lũng (Cà Mau), dũng cảm vượt qua sự phong tỏa gắt gao của địch để ra miền Bắc. Sau hành trình dài đầy gian nguy, vượt qua nhiều vòng vây tàu chiến của đối phương, ông đã đến được Hải Phòng và Nam Định, trực tiếp gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp để xin chi viện vũ khí. Chuyến đi thành công rực rỡ đã mở ra tuyến vận tải chiến lược trên biển – tiền thân của con Đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại.Những năm sau đó, với vai trò là Đoàn phó Đoàn 962 (Đoàn vận tải biển Quân khu 9), ông tiếp tục chỉ huy nhiều chuyến tàu vượt biển vận chuyển hàng ngàn tấn vũ khí, đạn dược, góp phần to lớn vào công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Để ghi nhận những cống hiến vĩ đại đó, ông đã được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.


