Chiến sĩ văn nghệ quân đoàn

Dương Thị Suốt sinh năm 1960, lớn lên ở một làng quê vùng trung du Bắc Bộ. Từ nhỏ, Suốt đã mê hát. Giọng cô trong trẻo như tiếng suối đầu nguồn, mỗi khi cất lên lại khiến người nghe như quên đi cái mệt nhọc của cuộc sống bom đạn.

Năm 17 tuổi, Suốt tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, được phân vào đội văn nghệ phục vụ quân đội. Cô mang theo chiếc khăn tay mẹ khâu và giọng hát trong veo mà bà ngoại vẫn bảo:
“Tiếng hát Suốt có thể làm người ta ấm lòng giữa gió lạnh.”

1. Những đêm đầu tiên đứng trên sân khấu dã chiến

Sân khấu của Suốt đơn sơ lắm: vài tấm bạt căng lên giữa bìa rừng, hai bóng đèn vàng mờ vì dùng máy phát điện cũ, và khán giả là những người lính vừa hành quân về còn đầy bùn đất trên áo.

Đêm đầu tiên, nhìn hàng trăm ánh mắt lính trẻ hướng lên, Suốt run đến mức quên cả lời. Một anh bộ đội ngồi hàng đầu khẽ nói:
“Cứ hát như ở nhà đi em. Chúng tôi nghe tiếng là được rồi.”

Và thế là Suốt hát – mộc mạc mà tha thiết.
Tiếng hát của cô bay đi trên nền bom đạn còn âm vang ở phía xa, hòa lẫn tiếng gió Trường Sơn, làm nhẹ đi cái căng thẳng đè nặng trong lòng những người lính.

2. Những chuyến đi xuyên rừng, vượt suối

Là đội văn nghệ, Suốt không chỉ đứng hát. Cô cùng đồng đội thường xuyên theo chân các đơn vị hành quân, mang loa thùng, đàn mandolin, trống nhỏ đi qua những con đường rừng đầy hố bom.

Có hôm trời mưa tầm tã, đường trơn đến mức cả đội phải bám vào nhau để khỏi trượt xuống suối.
Nhưng khi đến nơi, nhìn các chiến sĩ đang trú tạm trong những hầm hào ướt lạnh, Suốt chỉ lau vội mái tóc ướt và nói:

“Các anh chờ chút, tụi em hát liền!”

Gia tài của đội văn nghệ khi ấy chỉ có mấy cái đàn cũ, vài bộ trang phục đã sờn màu. Nhưng những tràng pháo tay của lính thì chưa bao giờ cũ.

3. Tiếng hát giữa lửa đạn

Có lần đơn vị Suốt vừa dựng sân khấu thì pháo địch bắn gần đó. Mọi người tản vào hầm trú, nhưng khi pháo vừa dứt, Suốt lại lặng lẽ bước lên sân khấu, chỉnh lại chiếc micro méo mó và nói:

“Chúng ta còn đứng được thì còn hát được.”

Ca khúc Cô gái mở đường vang lên trong tiếng gió, tiếng đất đá còn chưa yên hẳn. Có chiến sĩ mắt đỏ hoe, có người mím môi mà tay vẫn vỗ theo nhịp.
Họ bảo:

“Tiếng hát của Suốt làm tụi tôi nhớ rằng mình chiến đấu để tương lai được bình yên.”