Chiến Thắng 12 Ngày Đêm 1972 Qua Lời Kể Của Hai Người Cựu Chiến Binh

Chi đoàn 12D

Bài viết về chủ đề: “Câu chuyện thời hoa lửa” – kể lại những ký ức, câu chuyện xúc động về các bác cựu chiến binh trong thời kỳ kháng chiến.

Chiến tranh đã lùi xa theo dòng chảy của thời gian, nhưng những năm tháng bom đạn khốc liệt của dân tộc vẫn còn in đậm trong ký ức của những người đã từng đi qua một thời hoa lửa. Nửa thế kỷ trước, vào mùa đông cuối tháng 12 năm 1972, bầu trời miền Bắc rung chuyển bởi tiếng bom đạn và máy bay của đế quốc Mỹ. Hà Nội, Hải Phòng cùng nhiều thành phố, thị xã khác trở thành mục tiêu của cuộc tập kích chiến lược bằng không quân với ý đồ khuất phục ý chí chiến đấu của quân và dân ta. Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, tinh thần kiên cường, mưu trí và lòng yêu nước của con người Việt Nam đã bừng sáng, làm nên chiến thắng lịch sử vang dội – chiến thắng Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không. Đóng góp vào chiến thắng ấy có không ít người con quê hương Hải Dương, những con người bình dị nhưng mang trong mình ý chí phi thường.

Trong dòng ký ức hào hùng đó, hình ảnh ông Nguyễn Minh Đệ, đại tá, cựu chiến binh, nguyên cán bộ tuyên huấn thuộc Ban Chính trị, Trung đoàn 261, Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không – Không quân, hiện lên như một minh chứng tiêu biểu cho tinh thần bất khuất của người lính Việt Nam thời chống Mỹ. Trong chiến dịch lịch sử năm 1972, với cương vị là cán bộ chính trị, ông có nhiệm vụ nắm vững tình hình tư tưởng, quyết tâm chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ, kịp thời động viên, khích lệ để toàn đơn vị giữ vững niềm tin, vượt qua bom đạn ác liệt, quyết tâm đánh thắng kẻ thù và bảo vệ an toàn cho nhân dân.

Ông Nguyễn Minh Đệ bên những kỷ vật thời chiến.

Những ký ức chiến tranh vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí ông, đặc biệt là đêm 19/12 – đêm thứ hai của chiến dịch. Khi bom đạn của địch trút xuống khu vực Sở Chỉ huy tại xóm Đầm, xã Vân Trì (huyện Đông Anh, Hà Nội), tuy không đánh trúng mục tiêu quân sự, nhưng lại rơi xuống hai làng lân cận, gây nên những mất mát vô cùng đau thương. Ngay trong đêm, bộ đội được điều động tăng cường để cứu giúp nhân dân. Cảnh tượng nhà cửa đổ nát, những sinh mạng vô tội bị cướp đi giữa đêm đông lạnh giá đã để lại nỗi ám ảnh sâu sắc. Dù đã từng chứng kiến sự hy sinh của đồng đội nơi chiến trường, nhưng chính sự mất mát lớn lao của nhân dân trong đêm bom ấy đã hun đúc thêm ý chí chiến đấu và lòng căm thù giặc Mỹ trong lòng những người lính.

Cùng trực tiếp tham gia chiến dịch lịch sử ấy còn có ông Vũ Bá Giảng, Trung tá, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 469, Sư đoàn 354, Quân khu Thủ đô, quê ở xã Long Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Khi đó, ông là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3 pháo cao xạ. Hình ảnh Hà Nội những ngày bom đạn hiện lên đầy ám ảnh: đường phố vắng lặng vì phụ nữ và trẻ em đã đi sơ tán; tiếng còi báo động vang lên dồn dập mỗi khi máy bay địch xuất hiện; những trận bom B52 rải thảm khiến nhà cửa đổ sập, cây cối trơ gốc, để lại những vết thương sâu sắc cho thành phố và con người nơi đây. Trong hoàn cảnh ấy, người lính pháo cao xạ vẫn kiên cường bám trụ trận địa, sẵn sàng chiến đấu đến cùng để bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Ông Vũ Bá Giang vẫn còn giữ chiếc cặp lồng đựng cơm sử dụng trong Chiến dịch Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không.

Suốt 12 ngày đêm chiến đấu cam go, Trung đoàn 261 của ông Nguyễn Minh Đệ đã lập nhiều chiến công xuất sắc, bắn rơi nhiều máy bay địch, trong đó có cả máy bay B52 – biểu tượng sức mạnh không quân của Mỹ. Đặc biệt, vào lúc 20 giờ 15 phút trong đêm đầu tiên của chiến dịch, Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 261 đã bắn rơi chiếc B52 đầu tiên, mở đầu cho chuỗi thắng lợi vang dội của quân và dân ta. Niềm vui chiến thắng vỡ òa khi nhìn thấy máy bay địch bốc cháy trên bầu trời, những đốm lửa khổng lồ rơi xuống giữa không trung như minh chứng cho sức mạnh và bản lĩnh Việt Nam. Dù không trực tiếp bắn rơi B52, nhưng đơn vị của ông Vũ Bá Giảng cũng lập công lớn khi tiêu diệt một máy bay F4, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của toàn chiến dịch.

Trước những thất bại nặng nề, đúng 7 giờ sáng ngày 30/12/1972, Tổng thống Mỹ buộc phải ra lệnh ngừng ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra và chấp nhận tiếp tục đàm phán, ký kết Hiệp định Paris. Chiến thắng ấy không chỉ mang ý nghĩa quân sự to lớn mà còn là chiến thắng của ý chí, niềm tin và khát vọng độc lập của cả dân tộc Việt Nam. Giữa những ngày bom đạn khốc liệt, hình ảnh hoa đào Nhật Tân vẫn nở rộ đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ cho sức sống mãnh liệt, cho niềm tin vào tương lai và cho mùa xuân hòa bình đang đến rất gần.

Sau khi chiến dịch kết thúc, các cựu chiến binh tiếp tục học tập, công tác, giữ nhiều cương vị quan trọng trong quân đội và được Nhà nước trao tặng nhiều huân, huy chương cao quý. Khi trở về quê hương, các ông vẫn giữ trọn phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ, tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, góp phần xây dựng quê hương Hải Dương ngày càng phát triển. Với thế hệ trẻ hôm nay, những câu chuyện về một thời hoa lửa không chỉ là ký ức của quá khứ, mà còn là bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên.

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ông Nguyễn Minh Đệ, ông Vũ Bá Giảng và các bác cựu chiến binh – những người đã hiến dâng tuổi trẻ, mồ hôi và cả máu xương để đổi lấy hòa bình cho đất nước. Những hy sinh thầm lặng ấy sẽ mãi là ngọn lửa soi đường, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay sống xứng đáng hơn với quá khứ hào hùng của dân tộc, trân trọng từng khoảnh khắc bình yên và không ngừng nỗ lực xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp, văn minh.