Bài viết

CHIẾN THẮNG ẤP BẮC (1963): KHÚC QUANH LỊCH SỬ BẺ GÃY CHIẾN THUẬT "TRỰC THĂNG VẬN" CỦA MỸ

An Giang29/06/2026Xã Đoàn Thạnh Hưng (Xã Đoàn Thạnh Hưng)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chiến Thắng Ấp Bắc (1963): Khúc Quanh Lịch Sử Bẻ Gãy Chiến Thuật "Trực Thăng Vận" Của Mỹ

Trong tiến trình của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, nếu như chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 chấm dứt ách đô hộ của thực dân Pháp, thì Chiến thắng Ấp Bắc ngày 02/01/1963 được coi là phát súng mở màn, một mốc son chói lọi làm phá sản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam. Tại một làng quê nhỏ thuộc xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Tiền Giang), quân và dân ta đã làm nên một điều kỳ diệu: dùng vũ khí thô sơ đánh bại các chiến thuật tân kỳ nhất của quân đội Mỹ, mở ra cao trào "Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công" trên khắp các chiến trường.1. Bối cảnh lịch sử và âm mưu của kẻ thùĐầu những năm 1960, để dập tắt phong trào cách mạng đang lên như vũ bão sau làn sóng Đồng Khởi, Mỹ áp dụng chiến lược "Chiến tranh đặc biệt". Họ trang bị cho quân đội Sài Gòn những vũ khí, phương tiện chiến tranh tối tân nhất lúc bấy giờ do các cố vấn Mỹ trực tiếp chỉ huy, nổi bật là hai chiến thuật:
  • "Trực thăng vận": Dùng máy bay trực thăng đổ quân chớp nhoáng xuống trận địa để bao vây, tiêu diệt quân giải phóng.

  • "Thiết xa vận": Sử dụng xe bọc thép lội nước M113 làm lá chắn đạn, càn quét qua mọi địa hình sình lầy, đồng ruộng.

  • Sự cơ động và hỏa lực mạnh mẽ của hai chiến thuật này ban đầu đã gây không ít khó khăn cho lực lượng vũ trang của ta tại đồng bằng sông Cửu Long. Nhằm nhổ tận gốc đầu não phong trào cách mạng vùng Mỹ Tho, ngày 02/01/1963, Mỹ - Sài Gòn huy động cuộc hành quân quy mô lớn mang tên "Đức Thắng 1" đánh thẳng vào Ấp Bắc.2. Trận đấu trí, đấu lực không cân sứcTương quan lực lượng trong trận Ấp Bắc nghiêng hẳn về phía địch với sự chênh lệch khủng khiếp:
    • Phía địch: Huy động gần 2.000 quân tinh nhuệ (gồm bộ binh, lính dù, thủy quân lục chiến), được yểm trợ bởi 51 máy bay (trực thăng đổ quân CH-21, trực thăng vũ trang Huey), 13 xe bọc thép M113, cùng tàu chiến và pháo binh hạng nặng.

  • Phía ta: Lực lượng chỉ có khoảng vài trăm chiến sĩ thuộc Đại đội 1 (Tiểu đoàn 261, chủ lực Quân khu 8) phối hợp với Đại đội 1 (Tiểu đoàn 514, chủ lực tỉnh Mỹ Tho) và một trung đội du kích địa phương tay không tấc sắt. Vũ khí chủ yếu là súng trường, súng kíp tự chế, lựu đạn và một ít súng máy thu được của địch.

  • Biết rõ sức mạnh hỏa lực của giặc, Bộ chỉ huy trận đánh của ta quyết định bày trận địa phòng thủ dựa vào hệ thống công sự, chiến hào kiên cố ngụy trang khéo léo dọc theo các bờ rạch, lùm tre. Phương châm tác chiến là: "Gần bám, đánh thẳng, bắn chính xác" – dụ địch vào thật gần rồi mới nổ súng nhằm triệt tiêu lợi thế hỏa lực tầm xa của chúng.3. 24 giờ rực lửa và bẫy tử thần đối với "Diều hâu biển"Trận chiến diễn ra ác liệt suốt từ rạng sáng đến đêm muộn ngày 02/01/1963 qua 5 đợt tiến công điên cuồng của giặc:
    • Bẻ gãy "Trực thăng vận": Ở đợt đổ quân bằng máy bay trực thăng xuống cánh đồng trước Ấp Bắc, các chiến sĩ ta từ trong công sự đã bình tĩnh nhắm thẳng vào cánh quạt, buồng lái của giặc mà siết cò. Kết quả, 5 chiếc trực thăng CH-21 (được Mỹ mệnh danh là "quả chuối bay") bị bắn hạ tại chỗ, nhiều chiếc khác bị bắn hỏng nặng. Cánh đồng Ấp Bắc trở thành nghĩa địa của trực thăng Mỹ.

  • Chặn đứng "Thiết xa vận": Khi địch tung xe bọc thép M113 húc sập bờ rạch để tiến vào làng, ba chiến sĩ dũng cảm của tổ đánh xe tăng do đồng chí Nguyễn Văn Đừng chỉ huy đã tạo nên huyền thoại "Xe tăng không qua được bờ rạch". Các anh dùng lựu đạn, bom phóng tù và mưu trí bò sát vào hông xe, tiêu diệt các tên chỉ huy trên tháp pháo, chặn đứng mũi tiến công của thiết giáp địch. Cả ba chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, được phong tặng danh hiệu "Ba chiến sĩ gang thép" Ấp Bắc.

  • Đẩy lùi lính dù: Đến chiều, địch tung lực lượng dự bị chiến lược là tiểu đoàn lính dù nhảy xuống bao vây phía sau, nhưng cũng bị quân ta tổ chức phản công giáp lá cà bẻ gãy hoàn toàn. Đêm xuống, quân ta mưu trí rút lui an toàn sang căn cứ vùng bưng biền dưới sự đùm bọc, dẫn đường của nhân dân địa phương.

  • 4. Ý nghĩa lịch sử mang tầm vóc bước ngoặtKết thúc trận đánh, quân và dân Ấp Bắc đã tiêu diệt và làm bị thương hơn 450 tên địch (trong đó có 19 cố vấn và phi công Mỹ), bắn hạ 5 trực thăng, phá hủy 3 xe bọc thép M113.Ý nghĩa của Chiến thắng Ấp Bắc vượt xa số lượng sinh lực địch bị tiêu diệt:
    • Đập tan câu chuyện huyền thoại: Trận đánh chứng minh một chân lý lịch sử: Vũ khí tối tân và chiến thuật hiện đại của Mỹ hoàn toàn có thể bị đánh bại bởi lòng dũng cảm, trí thông minh và nghệ thuật chiến tranh nhân dân của Việt Nam.

  • Thay đổi cục diện chiến trường: Thắng lợi này tạo nên một cú sốc lớn cho Lầu Năm Góc và chính quyền Sài Gòn, báo hiệu sự phá sản tất yếu của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt".

  • Phong trào thi đua: Từ chiến thắng này, Trung ương Cục miền Nam đã phát động phong trào "Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công", biến tinh thần Ấp Bắc thành làn sóng tiến công dồn dập trên khắp miền Nam, đưa cách mạng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công chiến lược toàn diện.

  • 5. Di tích lịch sử Ấp Bắc hôm nayVới tầm vóc vĩ đại đó, khu vực diễn ra trận đánh năm xưa nay đã được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Đến với khu di tích Ấp Bắc hôm nay, du khách sẽ được chiêm ngưỡng tượng đài ba chiến sĩ gang thép sừng sững giữa trời xanh, khu mộ của các anh hùng, cùng khu trưng bày những hiện vật chiến tranh như xác máy bay trực thăng, xe bọc tháp M113 của Mỹ bị quân ta bắn cháy.Chiến thắng Ấp Bắc mãi mãi là một mốc son bằng vàng trong lịch sử giữ nước, là biểu tượng ngời sáng của tinh thần tự lực tự cường, lấy ít địch nhiều, lấy yếu thắng mạnh của dân tộc Việt Nam anh hùng.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn
    CHIẾN THẮNG ẤP BẮC (1963): KHÚC QUANH LỊCH SỬ BẺ GÃY CHIẾN THUẬT "TRỰC THĂNG VẬN" CỦA MỸ | Câu chuyện thời hoa lửa