CHIẾN THẮNG ẤP BẮC: KÝ ỨC CỦA QUÂN VÀ DÂN (1)

Theo lời kể của Thiếu tướng Nguyễn Văn Lưỡng – nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 9, trận Ấp Bắc diễn ra trong bối cảnh Mỹ triển khai chiến lược “chiến tranh đặc biệt” với tham vọng nhanh chóng bình định miền Nam. Ông nhấn mạnh rằng, điều mà phía Mỹ không lường trước được chính là ý chí chiến đấu kiên cường của bộ đội ta và sức mạnh của chiến tranh nhân dân ngay tại địa bàn.

Ông phân tích, địch sử dụng lực lượng đông hơn ta gấp nhiều lần, được trang bị vũ khí hiện đại như trực thăng, xe bọc thép M113, cùng sự chỉ huy trực tiếp của cố vấn Mỹ. Trong khi đó, lực lượng ta còn non trẻ, trang bị hạn chế. Tuy nhiên, chính cách tổ chức thế trận linh hoạt, biết tận dụng địa hình và sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và du kích đã tạo nên thế trận vững chắc, đánh bại mọi đợt tiến công của địch.

Nhớ lại thời khắc ấy, đồng chí Lê Văn Trưng – một cựu chiến binh trực tiếp tham gia trận đánh – kể lại bằng giọng trầm nhưng đầy xúc động:
“Tụi nó đổ quân xuống bằng trực thăng, mình thấy rõ hết. Khi nó vừa chạm đất là anh em nổ súng liền. Không có sợ gì hết, chỉ nghĩ làm sao giữ được trận địa, không cho nó tiến sâu vô.”

Ông kể rằng, dù hỏa lực địch rất mạnh, nhưng bộ đội ta vẫn kiên cường bám trụ. Mỗi đợt tiến công của địch đều bị đẩy lùi. Những chiếc trực thăng bay thấp trở thành mục tiêu cho bộ đội ta bắn hạ. “Mình chỉ có súng trường, tiểu liên thôi, nhưng cứ bình tĩnh mà bắn. Có chiếc nó trúng đạn, rơi ngay xuống ruộng,” ông nhớ lại.

Cùng ký ức ấy, đồng chí Lê Văn Sĩ – cựu chiến binh xã Tân Phú – nhấn mạnh vai trò đặc biệt của nhân dân trong trận đánh. Ông nói:
“Nhờ dân mình hết đó. Dân phát hiện địch, báo cho bộ đội. Rồi còn tiếp tế, giúp đào công sự, lo cơm nước. Không có dân là không đánh nổi đâu.”

Ông kể về những người nông dân tưởng chừng bình dị nhưng lại góp phần quan trọng vào chiến thắng. Có người còn trực tiếp tham gia chỉ điểm, dẫn đường, thậm chí hỗ trợ tác chiến. Chính sự gắn bó máu thịt giữa quân và dân đã tạo nên sức mạnh mà kẻ địch không thể phá vỡ.

Trong ký ức của bà Nguyễn Thị Trạng – một người dân ấp Bắc – hình ảnh đáng nhớ nhất không phải là tiếng súng, mà là những bữa cơm giữa bom đạn. Bà kể lại bằng giọng chân chất:
“Đạn bắn như mưa vậy đó, mà vẫn phải nấu cơm cho bộ đội. Bộ đội đánh cả ngày, không ăn sao chịu nổi.”

Một tay bồng con nhỏ, một tay nhóm bếp, bà cùng nhiều phụ nữ trong ấp vẫn kiên trì nấu cơm, tiếp tế cho bộ đội ngoài trận địa. “Sợ chứ, nhưng nghĩ tụi nhỏ ngoài đó còn nguy hiểm hơn mình nhiều, nên phải ráng,” bà nói.

Tinh thần ấy đã khắc họa vào thơ văn, sống mãi cùng dân tộc:

"Bom rơi thì mặc bom rơi

Chị em Ấp Bắc vẫn khơi bếp hồng

Thổi nồi cơm dẻo thơm nồng

Giúp anh bộ đội no lòng đánh hăng."

Những lời kể ấy không chỉ tái hiện lại một trận đánh ác liệt, mà còn khắc họa rõ nét tinh thần của con người Ấp Bắc năm xưa – từ người lính nơi trận tuyến đến người dân nơi hậu phương.

Di tích Tượng đại Chiến thắng Ấp Bắc

Trận Ấp Bắc diễn ra ngày 02-01-1963, là trận đánh mở đầu đánh bại chiến thuật “trực thăng vận”, “thiết xa vận” của Mỹ và quân đội Sài Gòn. Kết quả, quân và dân Ấp Bắc đã giành được nhiều thắng lợi lớn, đánh dấu sự phát triển thế và lực của cuộc chiến tranh cách mạng, cổ vũ mạnh mẽ quân và dân miền Nam đẩy mạnh phong trào “thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công”

Chiến thắng Ấp Bắc vì thế không chỉ là chiến thắng của lực lượng vũ trang, mà là chiến thắng của cả một cộng đồng đoàn kết, nơi mỗi con người đều góp phần bằng chính cách của mình, tạo nên một bản anh hùng ca bất tử trong lịch sử dân tộc.