CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG NĂM 1288
Diễn biến từ bối cảnh, chiến lược đến trận đánh quyết định
Cuối thế kỷ XIII, Đại Việt phải đối mặt với một thử thách vô cùng lớn khi đế quốc Nguyên – Mông, một trong những thế lực quân sự hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, quyết tâm xâm lược nước ta lần thứ ba. Sau hai lần thất bại trước đó, quân Nguyên vẫn chưa từ bỏ tham vọng thôn tính Đại Việt.
Năm 1287, quân Nguyên huy động một lực lượng lớn tiến vào nước ta bằng cả đường bộ và đường thủy. Với ưu thế về quân số và trang bị, chúng tin rằng lần này sẽ giành được thắng lợi.
Trước tình hình đó, triều đình nhà Trần, đứng đầu là vua Trần Nhân Tông, đã cùng các tướng lĩnh bàn kế chống giặc. Người được giao trọng trách chỉ huy toàn bộ quân đội là Trần Hưng Đạo – vị tướng tài ba, có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu.
Ông nhận thấy rằng không thể đối đầu trực diện với quân địch khi chúng còn mạnh và đầy đủ lương thực. Vì vậy, ông quyết định áp dụng chiến lược “vườn không nhà trống”, cho nhân dân rút lui, mang theo lương thực, phá hủy những gì có thể để quân địch không thể sử dụng.
Khi tiến vào nước ta, quân Nguyên gặp rất nhiều khó khăn. Không tìm được lương thực, lại bị quân ta quấy rối liên tục, chúng dần rơi vào thế bị động.
Một trong những bước ngoặt quan trọng là trận đánh tại Vân Đồn. Tại đây, quân ta đã đánh tan đoàn thuyền chở lương thực của giặc. Mất nguồn tiếp tế, quân Nguyên rơi vào tình trạng thiếu đói nghiêm trọng.
Biết rằng không thể tiếp tục chiến đấu lâu dài, quân Nguyên buộc phải rút lui. Trần Hưng Đạo đã nắm bắt thời cơ này để tổ chức trận đánh quyết định trên sông Bạch Đằng.
Ông cho quân chuẩn bị bãi cọc gỗ lớn dưới lòng sông, tương tự như chiến thuật của Ngô Quyền trước đây. Những cây cọc được vót nhọn, cắm sâu xuống lòng sông theo tính toán chính xác về thủy triều.
Tháng 4 năm 1288, khi quân Nguyên rút lui qua sông Bạch Đằng, quân ta bắt đầu kế hoạch. Khi thủy triều lên, quân ta cho thuyền ra khiêu chiến, dụ địch tiến sâu vào bãi cọc.
Khi nước rút, thuyền giặc mắc cạn, va vào cọc nhọn, đội hình bị phá vỡ. Ngay lúc đó, quân ta từ hai bên bờ sông và phía sau đồng loạt tấn công.
Tiếng trống trận vang lên dồn dập, quân ta chiến đấu với tinh thần quyết tâm cao độ. Quân Nguyên hoảng loạn, không kịp trở tay.
Tướng giặc Ô Mã Nhi bị bắt sống, nhiều tướng khác bị tiêu diệt. Toàn bộ quân Nguyên bị đánh tan, chấm dứt hoàn toàn cuộc xâm lược.
Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 không chỉ là chiến thắng quân sự mà còn là biểu tượng của trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Nó khẳng định rằng Đại Việt hoàn toàn có thể đánh bại những kẻ thù mạnh hơn nhiều lần.
