Chiến thắng Cầu Cả – Khe Lau

Tháng 11 năm 1947, sau những thất bại liên tiếp trong Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông, quân Pháp bắt đầu rút khỏi Chiêm Hóa về thị xã Tuyên Quang. Nhưng trên đường rút, chúng không ngờ rằng quân và dân Tuyên Quang đã chuẩn bị sẵn một loạt trận phục kích.

Bộ đội Trung đoàn 112 phối hợp với dân quân, du kích địa phương bí mật vượt rừng, tổ chức trận địa từ khu vực chân Đèo Gà đến Cầu Cả.

Khoảng 16 giờ ngày 4/11/1947, cánh quân Pháp từ Chiêm Hóa rút xuống đã lọt vào trận địa phục kích tại Cầu Cả.

Quân ta bất ngờ nổ súng.

Gần 100 lính Pháp bị tiêu diệt tại chỗ. Một bộ phận quân địch chạy về khu vực chợ Bợ, một bộ phận tìm đường xuống sông để sử dụng ca nô rút về Tuyên Quang.

Nhưng đó mới chỉ là một phần của cuộc truy kích.

Quân Pháp tiếp tục bị đánh ở chợ Bợ, rồi trên đường rút qua khu vực Km 24 và Lang Quán. Đến lúc này, cánh quân Pháp ngày càng bị chia cắt, mệt mỏi và tổn thất nặng.

Quân Pháp tìm cách sử dụng đường thủy để rút nhanh về Tuyên Quang.

Nhưng phía trước chúng là Khe Lau – nơi sông Gâm gặp sông Lô.

Địa hình ở đây rất hiểm trở: dòng sông hẹp, nước sâu, hai bên có lau lách rậm rạp và núi cao. Chính địa hình ấy tạo điều kiện để quân ta bí mật bố trí trận địa pháo và chờ đoàn tàu địch đi vào đúng tầm bắn.

14 giờ ngày 10/11/1947, đoàn tàu Pháp gồm 2 tàu chiến LCT và 1 ca nô, chở khoảng 200 lính Âu – Phi, từ Chiêm Hóa xuôi về Tuyên Quang tiến vào Khe Lau.

Quân ta chờ cho đoàn tàu tiến thật gần rồi bất ngờ nổ súng.

Pháo binh từ các trận địa được ngụy trang kín đáo đồng loạt bắn.

Chiếc tàu đi đầu trúng đạn, bốc cháy.

Chiếc thứ hai tìm cách chạy sát bờ để tránh hỏa lực nhưng cũng bị quân ta đánh trúng. Chiếc ca nô định tháo chạy cũng không thoát.

Trận đánh kéo dài hơn một giờ.

Kết quả, theo các tư liệu lịch sử của tỉnh Tuyên Quang, quân ta đã bắn chìm 2 tàu chiến, 1 ca nô và tiêu diệt trên 200 lính Pháp. Chiến thắng Khe Lau được đánh giá là một trong 10 trận đánh lớn của Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947.