Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang năm 1427 – Đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống Minh
Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang năm 1427 là một trong những chiến công hiển hách nhất của quân dân Đại Việt dưới ngọn cờ khởi nghĩa Lam Sơn, đánh dấu bước kết thúc cuộc kháng chiến chống Minh kéo dài hơn 10 năm. Đây là trận quyết chiến chiến lược mang tính quyết định, buộc quân Minh phải đầu hàng và rút quân về nước, mở ra kỷ nguyên mới cho triều Lê sơ.
Cuối năm 1426, sau hàng loạt thất bại trước quân Lam Sơn, triều Minh quyết định điều viện binh lớn do Liễu Thăng chỉ huy tiến vào Đại Việt theo đường Lạng Sơn. Trước thế địch đông quân và thiện chiến, Lê Lợi và Nguyễn Trãi đã đề ra kế sách “vây thành diệt viện”, lấy việc đánh viện binh làm trọng tâm nhằm giải quyết chiến tranh một cách triệt để. Nghĩa quân chủ động nắm địa hình, lựa chọn ải Chi Lăng – vùng núi hiểm trở thuộc Lạng Sơn – làm điểm quyết chiến đầu tiên.
Ngày 10/10/1427, Liễu Thăng tự tin dẫn quân tiến sâu vào ải, bị quân ta nhử vào địa thế hẹp dài. Khi đội hình đối phương rối loạn, nghĩa quân bất ngờ đổ ra tấn công từ nhiều hướng. Liễu Thăng bị chém chết tại trận, quân Minh hoảng loạn tháo chạy. Tiếp đó, các trận đánh tại Cần Trạm, Phố Cát, rồi Xương Giang tiếp tục giáng đòn chí tử vào đạo quân viện binh. Tại thành Xương Giang (Bắc Giang), hơn 10 vạn quân Minh bị tiêu diệt và bắt sống, chấm dứt hoàn toàn hy vọng phản công của địch.
Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang thể hiện nghệ thuật quân sự xuất sắc: biết lấy ít thắng nhiều, chủ động chia cắt và đánh từng bộ phận địch, tận dụng địa hình hiểm trở, kết hợp chặt chẽ giữa mưu trí và sức mạnh quân dân. Đây còn là kết tinh của chiến lược “tâm công” do Nguyễn Trãi đề xướng, khi nghĩa quân không chỉ đánh trên mặt trận quân sự mà còn vận dụng sách lược ngoại giao để buộc quân Minh phải chấp nhận rút lui trong danh dự.
Thắng lợi năm 1427 đã chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ tàn bạo của nhà Minh, khôi phục nền độc lập lâu bền cho Đại Việt, mở ra thời kỳ thái bình thịnh trị dưới triều Lê Thánh Tông. Đối với lịch sử dân tộc, chiến thắng này mãi là biểu tượng của trí tuệ, lòng quả cảm và tinh thần đoàn kết của người Việt trong công cuộc bảo vệ chủ quyền.
