CHIẾN THẮNG CỔ CÒ – MÙNG MỘT TẾT KHÔNG QUÊN

Có những ngày Tết đáng lẽ chỉ có tiếng cười, tiếng chúc nhau năm mới và hương khói ấm áp bên mỗi mái nhà. Nhưng trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, trên vùng đất Nam Bộ, có một ngày mùng Một Tết đã đi vào lịch sử bằng tiếng súng và lòng quả cảm. Đó là ngày 22 tháng 1 năm 1947 – mùng Một Tết Đinh Hợi, ngày quân và dân ta làm nên Chiến thắng Cổ Cò trên quê hương Cái Bè, Tiền Giang. Cổ Cò là vùng đất gắn với con rạch quanh co, uốn lượn giữa đồng bằng sông nước. Trong những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến, nơi đây có vị trí quan trọng trên tuyến giao thông đường bộ. Thực dân Pháp muốn mở rộng kiểm soát, tiến hành bình định nông thôn và củng cố thế đứng quân sự ở Nam Bộ. Trước tình hình ấy, lực lượng kháng chiến chủ trương chủ động đánh địch, không để chúng dễ dàng thực hiện ý đồ của mình.

Sáng mùng Một Tết năm ấy, khi nhiều gia đình còn đang chuẩn bị đón năm mới, các chiến sĩ Chi đội 17 Quốc vệ đội Mỹ Tho, Chi đội 18 Khu 8, bộ đội Trường Quân chính Khu 8 cùng lực lượng du kích huyện Cái Bè đã bí mật bố trí trận địa phục kích tại khu vực Cổ Cò. Mục tiêu của trận đánh là Tiểu đoàn Léon cơ giới của quân viễn chinh Pháp đang hành quân trên tuyến đường qua khu vực này. Trong không gian sông nước vốn yên bình, những người lính lặng lẽ chờ đợi. Họ hiểu rằng phía trước là một lực lượng có phương tiện cơ giới và hỏa lực mạnh hơn. Nhưng họ có một lợi thế mà đối phương khó có được: sự am hiểu địa hình và sự đồng lòng của nhân dân địa phương. Khi đội hình quân Pháp lọt vào trận địa, quân ta đồng loạt nổ súng.

Tiếng súng phá tan sự tĩnh lặng của buổi đầu năm. Từ những vị trí đã được chuẩn bị, các chiến sĩ bất ngờ tiến công. Bộ đội chủ lực phối hợp với du kích địa phương tạo thành một thế trận chặt chẽ, đánh vào đội hình địch. Trận đánh diễn ra quyết liệt. Giữa tiếng súng, khói lửa và sự chống trả của đối phương, những người lính vẫn kiên cường giữ vững trận địa. Sau trận đánh, hơn 170 quân địch bị diệt và bị thương. Chiến thắng Cổ Cò trở thành một trong những trận đánh lớn đầu tiên trên chiến trường Khu 8, góp phần chặn đứng âm mưu bình định nông thôn Nam Bộ của thực dân Pháp trong thời kỳ đầu cuộc kháng chiến. Nhưng ý nghĩa của Cổ Cò không chỉ nằm ở con số hay kết quả của một trận phục kích.

Điều quan trọng hơn là qua trận đánh, sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích đã được thể hiện rõ. Đây là một bước trưởng thành về tổ chức chỉ huy và hợp đồng tác chiến của lực lượng kháng chiến ở Khu 8 và tỉnh Mỹ Tho. Nguồn của Cổng thông tin Du lịch Việt Nam đánh giá chiến thắng đã mở ra một bước phát triển mới cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tại Nam Bộ. Hình ảnh ấy cũng cho chúng ta hiểu thêm về sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Người lính không chiến đấu một mình. Sau mỗi trận đánh là sự chở che của người dân, là những con đường làng quen thuộc, những dòng kênh, bờ ruộng và những căn nhà đã trở thành nơi nuôi giấu, bảo vệ lực lượng kháng chiến. Cổ Cò vì thế không chỉ là một địa danh. Cổ Cò trở thành ký ức về một vùng đất biết đứng lên khi Tổ quốc cần.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua. Những tiếng súng của ngày mùng Một Tết Đinh Hợi đã lùi xa. Vùng đất Cái Bè hôm nay xanh tươi trong những vườn cây trái, cuộc sống người dân ngày càng đổi thay. Nhưng tại nơi diễn ra trận đánh, ký ức về Chiến thắng Cổ Cò vẫn được gìn giữ. Di tích lịch sử Chiến thắng Cổ Cò được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia năm 2001; năm 2015, tỉnh Tiền Giang khánh thành công trình tượng đài Chiến thắng Cổ Cò để tưởng niệm và giáo dục truyền thống cho các thế hệ. Đứng trước tượng đài hôm nay, ta có thể hình dung về một buổi sáng mùa xuân năm xưa. Giữa đất trời Cái Bè, những người lính đã bước vào trận chiến khi tuổi đời còn rất trẻ. Họ chiến đấu để bảo vệ quê hương, để giữ lấy những mùa xuân mà chính mình có thể sẽ không còn được đón. Đó chính là “câu chuyện hoa lửa” của Chiến thắng Cổ Cò: một câu chuyện được viết bằng lòng yêu nước, bằng sự đoàn kết của quân và dân, bằng trí tuệ và lòng dũng cảm của những con người bình dị. Và mỗi độ xuân về, khi những vườn cây Cái Bè lại xanh tươi, Cổ Cò như nhắc chúng ta rằng: một mùa xuân thanh bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao mùa xuân của cha ông đã gửi lại trong lịch sử. Biết nhớ về quá khứ chính là biết trân trọng hơn giá trị của hòa bình./.