Chiến thắng Điện Biên Phủ - Đỉnh cao về nghệ thuật lãnh đạo kết thúc cuộc chiến tranh trong kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng

Sau thắng lợi của chiến dịch Biên giới năm 1950, tình thế đã tạo ra một bước chuyển cơ bản cho cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn mới, giai đoạn ta nắm quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ, chuyển hẳn sang liên tục tấn công và phản công địch. Quân Pháp ngày càng khốn đốn và bị động. Để cứu vãn tình thế, tháng 5-1953, với sự thỏa thuận của Mỹ, Chính phủ Pháp cử tướng Hăng-ri Na-va, Tổng Tham mưu trưởng lục quân khối Bắc Đại Tây Dương làm Tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương. Đầu tháng 7-1953, Na-va vạch ra kế hoạch quân sự toàn diện, có hệ thống, nhằm giành thắng lợi quân sự to lớn, buộc ta phải đàm phán theo những điều kiện có lợi cho chúng. Ngày 20-11-1953, Pháp mở cuộc hành quân Caxto đánh chiếm Điện Biên Phủ, từng bước biến nơi đây thành một tập đoàn cứ điểm; quân Pháp đưa đến Điện Biên Phủ nhiều binh, hỏa lực và các phương tiện, vũ khí mới, gồm 17 tiểu đoàn bộ binh, ba tiểu đoàn pháo binh, ngoài ra còn có các đơn vị công binh, cơ giới, không quân, vận tải... hầu hết là những đơn vị tinh nhuệ nhất trong quân đội viễn chinh Pháp ở Đông Dương. Tổng số binh lực ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ lúc cao nhất hơn 16.000 tên, bố trí thành 49 cứ điểm, được tổ chức liên hoàn... Ngoài ra, quân Pháp còn xây dựng hai sân bay Mường Thanh và Hồng Cúm ở Điện Biên Phủ để đáp ứng nhu cầu tiếp tế, chi viện bằng đường không. Với quân đông, hỏa lực mạnh, hệ thống công sự vật cản được xây dựng vững chắc, hoàn chỉnh, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thật sự là "một cứ điểm mạnh nhất từ trước tới nay chưa bao giờ có ở Đông Dương" và được mệnh danh là "pháo đài khổng lồ không thể công phá". Chúng cho rằng, nếu quân ta mở cuộc tiến công vào Điện Biên Phủ là đi vào con đường tự sát, sự thất bại chắc chắn không thể nào tránh khỏi.

Trước tình hình đó, ngày 06/12/1953, Bộ Chính trị họp và nhận định, Điện Biên Phủ là tập đoàn cứ điểm mạnh nhưng chỗ yếu cơ bản của địch là bị cô lập. Về phía ta, Điện Biên Phủ là một trận công kiên lớn nhất từ trước tới nay; diễn ra trên địa bàn rừng núi hiểm trở, đường cơ động cho pháo khó khăn, thời gian chuẩn bị cho chiến dịch gấp, nhưng có ý nghĩa quân sự, chính trị và ngoại giao rất quan trọng. Khó khăn lớn nhất của ta là vấn đề cung cấp hậu cần nhưng chúng ta có thể khắc phục được. Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và thông qua phương án tác chiến, thành lập Bộ Chỉ huy chiến dịch, Đảng uỷ mặt trận do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tư lệnh kiêm Bí thư Đảng uỷ chiến dịch. Chính phủ quyết định thành lập Hội đồng cung cấp mặt trận do đồng chí Phạm Văn Đồng làm Chủ tịch. Với ý nghĩa đặc biệt quan trọng của chiến dịch, Bộ Chính trị và Tổng Quân uỷ đã quyết định tập trung 4 đại đoàn bộ binh, 1 đại đoàn công pháo với tổng quân số trên 40.000. Chấp hành quyết định của Bộ Chính trị, mọi công việc chuẩn bị cho chiến dịch được tiến hành khẩn trương. Cả nước đã tập trung sức mạnh cho mặt trận Điện Biên Phủ với khẩu hiệu “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để chiến thắng”. Các đơn vị bộ đội chủ lực nhanh chóng tập kết, ngày đêm bạt rừng, xẻ núi mở đường, kéo pháo, xây dựng trận địa, sẵn sàng tiến công địch. 261.451 dân công, thanh niên xung phong bất chấp bom đạn, hướng về Điện Biên bảo đảm hậu cần phục vụ chiến dịch.

Với tầm nhìn chiến lược, Đảng ta xác định phải đánh trúng vào xương sống của chiến lược Na-va. Để làm được điều đó, chúng ta đã chủ động mở các chiến dịch trên khắp chiến trường Đông Dương, làm cho địch phải phân tán lực lượng, dàn mỏng đội quân cơ động chiến lược trên các chiến trường, tạo so sánh lực lượng có lợi cho ta, buộc quân Pháp phải chấp nhận trận quyết chiến chiến lược với ta tại Điện Biên Phủ, trong khi thời gian và không gian do ta làm chủ. Với quyết tâm tiêu diệt toàn bộ Tập đoàn cứ điểm mạnh nhất của địch ở Đông Dương, phương châm tác chiến ban đầu của Chiến dịch là “đánh nhanh, thắng nhanh”. Sau hơn một tháng làm công tác chuẩn bị, các đơn vị đã triển khai xong đội hình chiến đấu, sẵn sàng nổ súng theo phương án này. Tuy nhiên, sau khi đánh giá lại tình hình, thấy còn nhiều bất lợi, Đảng ủy và Bộ Chỉ huy Chiến dịch đã quyết định thay đổi phương châm tác chiến sang “đánh chắc, tiến chắc”; hoãn thời điểm tiến công để tiếp tục làm công tác chuẩn bị, chuyển đổi đội hình, bố trí lại lực lượng theo phương châm tác chiến mới. Sự thay đổi này là kết quả của quá trình tư duy độc lập, sáng tạo, quyết đoán của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh mà trực tiếp là Đảng ủy, Bộ Chỉ huy Chiến dịch, dựa trên bản lĩnh chính trị vững vàng, cùng sự thận trọng, biện chứng trong đánh giá tình hình trên chiến trường, với mục tiêu chắc chắn giành thắng lợi và hạn chế tổn thất, hy sinh cho ta. Đây là nhân tố quyết định, bảo đảm cho quân và dân ta giành chiến thắng trên mặt trận Điện Biên Phủ.

Nắm vững phương châm chiến lược "chắc thắng mới đánh, không chắc thắng, không đánh" của Hồ Chủ tịch, dưới sự lãnh đạo của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, Tổng Quân ủy, với bản lĩnh của một vị tư lệnh chiến trường, “tướng quân tại ngoại”, có trách nhiệm trước hết với thắng lợi của chiến dịch, trước xương máu của chiến sĩ, đồng bào, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Bộ Chính trị, trước Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã họp bàn tập thể Đảng ủy chiến dịch và có một quyết định lịch sử: Hoãn cuộc tiến công, chuẩn bị lại theo phương án “Đánh chắc, tiến chắc”. Ngày quyết định để tấn công vào tập đoàn cứ điểm khổng lồ của quân Pháp dự định là 25 tháng 1 năm 1954. Mọi vấn đề phải được giải quyết tốc lực và có hiệu quả nhằm chạy đua với thời gian cho kịp ngày mở màn từ vấn đề hậu cần, kéo pháo, hướng tấn công, … Nhưng bằng con mắt của một vị Tổng chỉ huy ghánh trên mình trọng trách nặng nề về sự thành bại và độc lập của cả dân tộc; lời Bác dặn “chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh” và Nghị quyết Trung ương hồi đầu năm “chỉ được thắng, không được bại, vì bại là hết vốn” đã đưa Đại tướng Võ Nguyên Giáp có “quyết định quan trọng nhất trong cuộc đời cầm quân” của mình. Phương án “Đánh nhanh, thắng nhanh” trong 3 đêm 2 ngày được chuyển sang phương án “Đánh chắc, tiến chắc”. Cuộc họp Đảng ủy diễn ra ngay trước giờ nổ súng để thống nhất phương án mới gây bất ngờ cho những người tham gia ngoại trừ Đoàn cố vấn Trung Quốc đã được bàn bạc từ trước. Mặc dù còn nhiều băn khoăn những quyết sách mới vẫn được thông qua. Mọi vấn đề có liên quan sẽ được chuẩn bị lại theo phương án mới. Bộ đội trên toàn tuyến lui về địa điểm tập kết và kéo pháo ra. Công tác chính trị bảo đảm triệt để chấp hành mệnh lệnh lui quân như mệnh lệnh chiến đấu. Hậu cần chuyển sang chuẩn bị theo phương châm mới. Quyết định chuyển sang phương châm “Đánh chắc, tiến chắc” khi được cấp tốc báo về Trung ương ở an toàn khu Việt Bắc, đã được Hồ Chủ tịch cùng với đồng chí Trường Chinh và Bộ Chính trị nhất trí tán thành. Sau này Đại tướng Võ Nguyên Giáp có viết trong cuốn Điện Biên Phủ - Điểm hẹn lịch sử “Đó là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của tôi”. Những nhà nghiên cứu lịch sử, người trong cuộc cũng phải thừa nhận việc thay đổi phương châm là yếu tố quyết định dẫn tới thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ sau này. Nếu ngày đó không hoãn ngày nổ súng, thay đổi phương châm thì cuộc chiến có lẽ sẽ kéo dài thêm 10, 20 năm nữa.

17h ngày 13-3-1954, sau nhiều ngày chuẩn bị, Chiến dịch Điện Biên Phủ đã được mở màn. Để có trận đánh mở màn ngoạn mục và làm nên chiến thắng tuyệt đối sau 56 ngày đêm, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã nỗ lực vượt bậc, tập trung cao độ ý chí quyết tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức các lực lượng, đấu trí đấu lực quyết liệt với kẻ thù để có một phương án tác chiến phù hợp, một quyết định táo bạo và sáng suốt, đưa chiến dịch đến toàn thắng. Đến chiều 7/5/1954, lá cờ Quyết chiến quyết thắng của quân ta tung bay trên nóc hầm tướng Đờ Cát, kết thúc thắng lợi chiến dịch. Toàn bộ quân địch gồm 16.200 tên và Bộ Chỉ huy do tướng Đờ Cát cầm đầu đã bị tiêu diệt và đầu hàng. Chiến dịch Điện Biên Phủ hoàn toàn thắng lợi.

Chiến thắng Điện Biên Phủ là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, nhưng trước hết đó là sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng thiên tài quân sự của Đại tướng, Tổng tư lệnh – Võ Nguyên Giáp. Với đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn; phương pháp cách mạng khoa học, biết tạo thời cơ và tận dụng thời cơ để kết thúc cuộc kháng chiến. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến vĩ đại chống Thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta. Nó đã đặt dấu chấm hết cho chế độ thực dân xâm lược Pháp trên đất nước ta. Đồng thời góp phần nâng cao vị thế của cách mạng Việt Nam trên trường quốc tế. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã chứng minh hùng hồn chân lý: Trong thời đại ngày nay, một nước nhỏ kinh tế chậm phát triển, nhưng luôn có đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn, biết tranh thủ thời cơ, phát huy sức sáng tạo trong nghệ thuật lãnh đạo phát động cuộc kháng chiến.

Chiến tranh đã lùi xa, song đất nước hôm nay vẫn phải đối mặt với những “kẻ thù”, như lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Kẻ thù lớn nhất của nước ta hiện nay là nghèo nàn, lạc hậu”[1]. Công cuộc đổi mới đất nước ta từng đối mặt với những thử thách ngặt nghèo. Thách thức lớn nhất trước đây là ngoại xâm thì ngày nay là làm sao sớm trở thành quốc gia giàu mạnh. Ý chí quyết chiến đã làm nên chiến thắng vang dội Điện Biên Phủ; nuôi dưỡng, hun đúc ý chí ấy, dân tộc chúng ta sẽ chiến thắng trong cuộc đấu tranh chống nghèo nàn và lạc hậu.

Kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ là một dịp để mỗi người dân Việt Nam ta khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tiếp tục kế thừa và phát huy tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng hào hùng, vận dụng linh hoạt, sáng tạo những bài học quý báu của chiến dịch Điện Biên Phủ vào việc đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và Hội nhập quốc tế, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn hiện nay./.

Tác phẩm sưu tầm

Nguồn: https://truongchinhtri.quangngai.gov.vn/

ThS. Trần Văn Dư – PBT, PHT Nhà trường

------------------------------------

[1] Trong thư của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi Đại hội Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam cuối tháng 4-2010.