CHIẾN THẮNG ĐIỆN BIÊN PHỦ – HỒ CHÍ MINH VÀ MỘT CHIẾN THẮNG LỊCH SỬ

Đầu năm 1954, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn quyết định. Sau nhiều năm chiến đấu, lực lượng Việt Nam đã trưởng thành hơn rất nhiều, nhưng tương quan về trang bị và phương tiện chiến tranh vẫn có sự chênh lệch lớn. Phía Pháp đặt nhiều hy vọng vào một tập đoàn cứ điểm được xây dựng tại Điện Biên Phủ, một thung lũng nằm ở vùng Tây Bắc Việt Nam. Họ tin rằng nơi đây có thể trở thành một căn cứ quân sự mạnh, đủ khả năng thu hút và tiêu diệt lực lượng chủ lực của Việt Nam.

Nhưng phía Việt Nam cũng nhìn thấy Điện Biên Phủ theo một cách khác. Nếu có thể đánh bại tập đoàn cứ điểm này, cuộc kháng chiến sẽ tạo ra một bước ngoặt rất lớn.

Trong những tháng đầu năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Trung ương Đảng và Bộ Tổng Tư lệnh theo dõi sát tình hình chiến trường. Người hiểu rằng đây sẽ là một trận đánh đặc biệt quan trọng.

Nhưng điều đáng chú ý là Hồ Chí Minh không trực tiếp đứng trên chiến trường Điện Biên Phủ. Người ở hậu phương, cùng Trung ương lãnh đạo cuộc kháng chiến và theo dõi từng bước phát triển của chiến dịch.

Người được giao trực tiếp chỉ huy chiến dịch là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam.

Ban đầu, kế hoạch tác chiến dự kiến là “đánh nhanh, giải quyết nhanh”. Tuy nhiên, khi trực tiếp nghiên cứu tình hình, Võ Nguyên Giáp nhận thấy phương án này chứa đựng rủi ro rất lớn. Quân Pháp có hệ thống công sự kiên cố, pháo binh mạnh và lực lượng phòng thủ được bố trí thành nhiều cứ điểm liên kết với nhau.

Nếu tiến công quá nhanh trong khi công tác chuẩn bị chưa đầy đủ, quân đội Việt Nam có thể chịu tổn thất rất lớn.

Sau khi cân nhắc, Võ Nguyên Giáp quyết định chuyển sang phương châm:

“Đánh chắc, tiến chắc.”

Quyết định này đồng nghĩa với việc phải kéo pháo ra, chuẩn bị lại trận địa, tổ chức hậu cần và thay đổi cách đánh.

Đó là một quyết định vô cùng khó khăn.

Bởi hàng nghìn người đã mất rất nhiều công sức để đưa pháo vào trận địa.

Nhưng nếu phương án không phù hợp, tất cả những công sức ấy có thể trở thành vô nghĩa.

Hồ Chí Minh và Trung ương ủng hộ việc lựa chọn phương án phù hợp với thực tế chiến trường.

Đây cũng là một điểm quan trọng khi nhìn vào chiến thắng Điện Biên Phủ:

Chiến thắng không chỉ đến từ lòng dũng cảm mà còn đến từ khả năng đánh giá tình hình và thay đổi phương án khi cần thiết.

Từ hậu phương đến chiến trường, một hệ thống hậu cần khổng lồ bắt đầu được huy động.

Hàng chục nghìn dân công tham gia vận chuyển lương thực, đạn dược và vật tư.

Xe đạp thồ được sử dụng để vận chuyển hàng hóa.

Những chiếc xe tưởng như rất bình thường được gia cố để có thể chở khối lượng lớn hơn.

Có những người gùi hàng trên những con đường núi.

Có những đoàn dân công đi xuyên rừng.

Có những người làm việc ngày đêm để bảo đảm tiền tuyến có đủ lương thực và đạn dược.

Điều đó cho thấy một sự thật:

Điện Biên Phủ không chỉ là cuộc chiến của những người lính ngoài mặt trận.

Đó còn là cuộc chiến của hàng vạn, hàng chục vạn người phía sau.

Mỗi hạt gạo đưa lên Điện Biên.

Mỗi viên đạn được vận chuyển.

Mỗi khẩu pháo được kéo vào trận địa.

Mỗi đoạn đường được mở.

Đều góp phần vào kết quả cuối cùng.

Ngày 13/3/1954, quân đội Việt Nam bắt đầu tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Mục tiêu đầu tiên là các cứ điểm phía Bắc.

Trận đánh diễn ra rất ác liệt.

Pháo binh Việt Nam bắt đầu tập kích các vị trí của quân Pháp.

Một điều mà phía Pháp từng cho rằng rất khó xảy ra đã xảy ra:

pháo binh Việt Nam xuất hiện trên những sườn núi bao quanh lòng chảo Điện Biên Phủ.

Những khẩu pháo được kéo bằng sức người qua địa hình hiểm trở.

Có những khẩu pháo được tháo rời rồi vận chuyển từng bộ phận.

Có những khẩu được kéo bằng dây.

Đó là một công việc cực kỳ gian khổ.

Nhưng cuối cùng, pháo binh Việt Nam đã tạo ra sức ép lớn đối với hệ thống phòng thủ.

Các cứ điểm lần lượt bị tấn công.

Trận chiến kéo dài.

Không còn là một cuộc tấn công ngắn ngày.

Chiến dịch trở thành một cuộc chiến tranh tiêu hao khốc liệt.

Quân Pháp bị bao vây.

Đường tiếp tế từ trên không ngày càng khó khăn.

Trong khi đó, lực lượng Việt Nam từng bước siết chặt vòng vây.

Từ cuối tháng 3 sang tháng 4/1954, chiến sự tiếp tục diễn ra quyết liệt.

Nhiều vị trí phòng thủ của Pháp bị đánh chiếm.

Các tuyến phòng thủ ngày càng bị thu hẹp.

Nhưng quân đội Việt Nam cũng chịu tổn thất rất lớn.

Đây không phải là một chiến thắng dễ dàng.

Có rất nhiều người đã hy sinh.

Có những đơn vị phải chiến đấu liên tục trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Bùn đất.

Mưa.

Thiếu thốn.

Pháo binh.

Bom đạn.

Tất cả tạo nên một chiến trường khủng khiếp.

Hồ Chí Minh và Trung ương luôn theo dõi diễn biến chiến dịch.

Người quan tâm đến từng bước tiến của quân đội.

Nhưng đồng thời cũng nhắc nhở phải bảo đảm sức chiến đấu lâu dài.

Bởi chiến thắng không chỉ phụ thuộc vào việc chiếm được một vài cứ điểm.

Phải giữ được lực lượng.

Phải bảo đảm hậu cần.

Phải duy trì tinh thần chiến đấu.

Và phải hoàn thành mục tiêu chiến lược.

Đến đầu tháng 5/1954, hệ thống phòng thủ của quân Pháp ngày càng suy yếu.

Các cứ điểm quan trọng lần lượt bị bao vây.

Quân Pháp gần như không còn khả năng duy trì thế phòng thủ lâu dài.

Cuối cùng, ngày 7/5/1954, quân đội Việt Nam mở đợt tiến công cuối cùng.

Chiều cùng ngày, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thất thủ.

Tướng Christian de Castries cùng bộ chỉ huy tập đoàn cứ điểm bị bắt.

Lá cờ chiến thắng được kéo lên trên nóc hầm chỉ huy của quân Pháp.

Sau 56 ngày đêm, chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc.

Tin chiến thắng nhanh chóng lan rộng.

Từ chiến khu Việt Bắc đến các vùng tự do, mọi người biết rằng một trận đánh có ý nghĩa đặc biệt đã kết thúc.

Đối với Hồ Chí Minh, đây là một thắng lợi rất lớn.

Nhưng Người không coi đó chỉ là chiến thắng của quân đội.

Đó là chiến thắng của toàn dân kháng chiến.

Có người trực tiếp chiến đấu.

Có người vận chuyển lương thực.

Có người sản xuất.

Có người làm liên lạc.

Có người chăm sóc thương binh.

Có người đóng góp vật chất.

Có người làm công tác tuyên truyền.

Tất cả tạo thành sức mạnh của cuộc kháng chiến.

Điện Biên Phủ vì vậy trở thành một ví dụ điển hình cho tư tưởng dựa vào sức dân.

Một đội quân có thể chiến đấu ở tiền tuyến, nhưng phía sau đội quân ấy phải có một hậu phương đủ sức nuôi dưỡng cuộc chiến.

Và hậu phương ấy chính là nhân dân.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ có ý nghĩa đối với Việt Nam.

Nó tạo ra chấn động lớn trên trường quốc tế.

Một lực lượng quân sự của một quốc gia thuộc địa đã đánh bại một tập đoàn cứ điểm mạnh của một cường quốc thực dân.

Chiến thắng ấy góp phần thúc đẩy quá trình chấm dứt hệ thống thuộc địa của Pháp tại Đông Dương.

Sau chiến thắng, Hội nghị Genève về Đông Dương được tiến hành.

Ngày 21/7/1954, Hiệp định Genève được ký kết.

Pháp và các bên liên quan đi đến những thỏa thuận quan trọng về việc chấm dứt chiến sự ở Đông Dương.

Đối với Việt Nam, Hiệp định Genève tạo ra một bước ngoặt mới.

Đất nước tạm thời bị chia cắt ở hai miền với giới tuyến quân sự tạm thời ở vĩ tuyến 17.

Cuộc đấu tranh chưa kết thúc.

Nhưng một chặng đường lớn đã hoàn thành.

Nếu ngày 19/12/1946, Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến trong một hoàn cảnh mà Việt Nam còn rất yếu, thì đến 7/5/1954, quân đội Việt Nam đã đánh bại tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Khoảng cách giữa hai thời điểm ấy là gần tám năm.

Tám năm chiến đấu.

Tám năm hy sinh.

Tám năm xây dựng lực lượng.

Tám năm mà cả dân tộc phải chịu đựng vô số gian khổ.

Và cuối cùng, chiến thắng đã đến.

Nhưng nếu nói về Hồ Chí Minh trong chiến thắng Điện Biên Phủ, điều đáng chú ý nhất không phải là việc Người trực tiếp chỉ huy từng trận đánh.

Người không phải người đứng trong chiến hào.

Người không trực tiếp điều khiển từng khẩu pháo.

Vai trò của Người nằm ở việc lãnh đạo chính trị, xác định mục tiêu chiến lược, xây dựng khối đoàn kết toàn dân và cùng Trung ương tổ chức toàn bộ cuộc kháng chiến.

Còn trên chiến trường, những người như Võ Nguyên Giáp và hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã trực tiếp biến đường lối ấy thành hành động.

Và phía sau họ là hàng triệu người dân.

Điện Biên Phủ vì thế không phải câu chuyện về một cá nhân.

Đó là câu chuyện về một dân tộc đã biến sức mạnh của mình thành một chiến thắng lịch sử.

Hồ Chí Minh từng đặt niềm tin vào nhân dân.

Điện Biên Phủ là một trong những minh chứng lớn nhất cho niềm tin ấy.

Một dân tộc vừa thoát khỏi chế độ thuộc địa, kinh tế còn nghèo, vũ khí còn thiếu, nhưng bằng sự tổ chức, ý chí và sức mạnh của toàn dân đã đánh bại một đối thủ có ưu thế lớn về trang bị.

Ngày 7/5/1954, Điện Biên Phủ kết thúc.

Nhưng đối với Việt Nam, đó không phải là dấu chấm hết.

Đó là điểm bắt đầu của một giai đoạn mới.

Miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng xã hội mới.

Miền Nam tiếp tục nằm dưới một chế độ khác.

Đất nước tạm thời chia cắt.

Và Hồ Chí Minh lại đứng trước một nhiệm vụ mới:

làm thế nào để xây dựng miền Bắc và tiếp tục đấu tranh cho mục tiêu thống nhất đất nước.

Một cuộc chiến đã kết thúc.

Nhưng lịch sử Việt Nam vẫn còn một chặng đường rất dài phía trước.