Chiến thắng Điện Biên Phủ và vai trò lịch sử đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam, Đại tướng Võ Nguyên Giáp không chỉ là vị Tổng Tư lệnh đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà còn là nhân chứng lịch sử trực tiếp của nhiều sự kiện mang tính bước ngoặt, trong đó tiêu biểu là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Những hồi ký và lời kể của ông đã giúp hậu thế hiểu rõ hơn quá trình chuẩn bị gian khổ, những quyết định đầy trách nhiệm và ý nghĩa lịch sử to lớn của chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Theo lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cuối năm 1953, thực dân Pháp tập trung xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ với tham vọng biến nơi đây thành “pháo đài bất khả xâm phạm” nhằm cắt đứt con đường chi viện của ta và giành thế chủ động trên bàn đàm phán quốc tế. Trước tình hình đó, Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ và giao cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp trọng trách làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy mặt trận. Đây là nhiệm vụ vô cùng nặng nề, bởi lực lượng ta còn nhiều khó khăn, vũ khí trang bị hạn chế, trong khi địch có ưu thế về hỏa lực và phương tiện hiện đại.

Ban đầu, phương châm tác chiến của chiến dịch được xác định là “đánh nhanh, thắng nhanh”. Tuy nhiên, theo hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khi trực tiếp khảo sát thực địa và cân nhắc kỹ tình hình, ông nhận thấy nếu giữ phương án này thì nguy cơ tổn thất lớn về lực lượng là rất cao. Trong nhiều đêm liền, ông trăn trở, suy nghĩ trước sinh mạng của hàng vạn chiến sĩ và trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân. Cuối cùng, ông đã đưa ra quyết định vô cùng khó khăn nhưng mang tính lịch sử: xin chuyển phương châm sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp kể lại rằng, khi báo cáo với Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông vừa lo lắng vừa quyết tâm. Bác Hồ không trách cứ mà chỉ nhẹ nhàng nói: “Chú quyết định đi. Trận này rất quan trọng, phải chắc thắng.” Chính sự tin tưởng ấy đã tiếp thêm cho Đại tướng niềm tin và bản lĩnh để chỉ huy toàn chiến dịch. Từ đó, quân ta kiên trì chuẩn bị, kéo pháo ra khỏi trận địa, củng cố công sự, tổ chức lại thế trận và từng bước bao vây, tiêu diệt địch.

Theo lời kể của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, quá trình chuẩn bị cho chiến dịch vô cùng gian khổ. Hàng chục vạn dân công hỏa tuyến ngày đêm gùi lương thực, đạn dược vượt núi rừng Tây Bắc hiểm trở. Bộ đội phải đào hàng trăm kilômét chiến hào vây kín tập đoàn cứ điểm của địch. Trong hoàn cảnh ấy, tinh thần đoàn kết quân – dân và ý chí quyết tâm giành thắng lợi đã trở thành sức mạnh to lớn. Đại tướng nhiều lần nhấn mạnh rằng chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là thắng lợi của quân đội, mà là chiến thắng của toàn dân tộc Việt Nam.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn sụp đổ. Theo lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp, khoảnh khắc lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” tung bay trên nóc hầm Đờ Cát là giây phút thiêng liêng, đánh dấu sự kết thúc thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kéo dài chín năm. Chiến thắng này đã buộc Pháp phải ký Hiệp định Giơ-ne-vơ, công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.

Câu chuyện về Chiến dịch Điện Biên Phủ được chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp – một nhân chứng lịch sử trực tiếp – kể lại không chỉ phản ánh tài thao lược quân sự xuất sắc, mà còn thể hiện sâu sắc tinh thần trách nhiệm, lòng nhân ái và tư duy chiến lược vì con người. Qua đó, hậu thế càng hiểu rõ hơn giá trị to lớn của chiến thắng Điện Biên Phủ và vai trò lịch sử đặc biệt của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong sự nghiệp giải phóng dân tộc Việt Nam.