CHIẾN THẮNG GÒ CÂY- DẤU ẤN HÀO HÙNG CỦA LỊCH SỬ

Giữa vùng đất Tân Phước 2 trù phú hôm nay – nơi những vườn thanh long, khóm, lúa trải dài thẳng cánh cò bay – vẫn còn đó một địa danh vang vọng khí thế hào hùng: Gò Cây. Tại nơi này, ngày 17 tháng 6 năm 1960, đã diễn ra trận đánh oanh liệt của lực lượng vũ trang cách mạng, ghi dấu son chói lọi trong lịch sử đấu tranh giữ nước của quân và dân tỉnh Mỹ Tho xưa (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp).

Chương trình thấp nên tri ân các anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 78 năm ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2025)

Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua, chiến thắng Gò Cây vẫn sống mãi như một bản anh hùng ca, nhắc nhở thế hệ hôm nay về tinh thần chiến đấu quả cảm của cha ông.

Về bối cảnh lịch sử

Vào thời điểm năm 1959, đất nước còn chìm trong bóng tối dưới ách thống trị tàn bạo của Mỹ – Diệm. Tuy nhiên, từ Trung ương Đảng, Nghị quyết 15 lịch sử vang lên như hồi kèn xung trận, khẳng định con đường tất yếu: muốn giải phóng miền Nam, phải dùng bạo lực cách mạng, phát động quần chúng nổi dậy đồng loạt.

Đáp lại lời hiệu triệu của Đảng, tại Mỹ Tho, tháng 11 năm 1959, một đơn vị đặc biệt được thành lập tại Gia Đôi (Tân Hoà Đông - nay là Tân Phước 1) – đó là Tiểu đoàn 514, hạt nhân của lực lượng vũ trang cách mạng địa phương.

Khi mới thành lập, lực lượng còn non trẻ và thiếu thốn:

-Đại đội 1 do đồng chí Thanh Hải chỉ huy, với 36 súng cũ kỹ.

- Đại đội 2 gồm 32 tân binh chưa có vũ khí, do đồng chí Năm Thành (người Kiến Tường) phụ trách.

Hình ảnh di tích Chiến thắng Gò Cây tọa lạc ấp Tân Hưng Tây, xã Tân Phước 2, tỉnh Đồng Tháp

Diễn biến trận đánh Gò Cây (17/6/1960)

Vào lúc 4 giờ chiều ngày 16/6/1960, hai đại đội của Tiểu đoàn 514 nhận lệnh hành quân, triển khai bao vây đồn BC12 Mỹ Hạnh Trung, với mục tiêu yểm trợ cho nhân dân nổi dậy phá kềm, diệt ác ôn tại địa phương. Tuy nhiên, kế hoạch không diễn ra suôn sẻ. Sáng ngày 17/6, khi lực lượng ta đến khu vực Gò Cây, địch đã phát hiện vị trí trú quân của ta.

Vào lúc 6 giờ sáng ngày 17/6, địch triển khai một cuộc càn quét quy mô lớn. Lực lượng địch áp đảo với sự tham gia của nhiều binh chủng:

- 01 đại đội bảo an Cai Lậy dàn quân theo kênh Nguyễn Văn Tiếp.

-08 tàu sắt từ Long Định tiến vào trận địa.

- 04 khẩu pháo 150 ly đặt tại khu trù mật Mỹ Phước Tây chi viện hỏa lực.

- Trên 3 tiểu đoàn, với hơn 1.000 quân từ Kiến Bình kéo đến.

- 01 máy bay L19 trinh sát dẫn đường cho bộ binh.

Vào lúc 8 giờ sáng: Tinh thần chiến đấu của quân ta được thể hiện ngay từ đầu. Đồng chí Võ Văn Qui (tức Võ Việt – xã đội trưởng Mỹ Phước Tây) đã anh dũng dùng súng bộ binh bắn trúng máy bay địch. Chiếc L19 bị thương, buộc phải bỏ cuộc về Mỹ Tho.Lúc này, bộ binh địch tiếp tục càn thẳng về Gò Cây, chia làm 02 hàng dọc kinh Cọp Rằn Núi tiến ra hướng trận địa của ta.

Vào lúc 9 giờ sáng: Đồng chí Thanh Hải và Ban chỉ huy tiểu đoàn ra lệnh nổ súng. Với chiến thuật hợp lý và tinh thần quyết tử, quân ta đã tiêu diệt ngay trung đội đi đầu, khiến địch ngã chết chồng chất lên nhau, bị thương tán loạn nằm dọc hai bên bờ kinh, không kịp băng bó(Diệt ngay trung đội đi đầu).

Đến 12 giờ trưa, trận chiến diễn ra ác liệt. Pháo binh địch từ khu trù mật Mỹ Phước Tây bắn xuống xối xả, cùng với hỏa lực từ các tàu sắt. Mặc dù gặp thương vong ban đầu (02 đồng chí bị thương, 02 đồng chí hy sinh, trong đó có đồng chí 7 Kim – Đại đội phó), lực lượng ta vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu ngoan cường.

Đáng chú ý, trong sự hỗn loạn của trận đánh, pháo binh địch đã tự bắn nhầm vào đội hình của chính mình, càng làm rối loạn thêm thế trận của chúng.

Kết quả và Thiệt hại

Sau trận đánh, thiệt hại được ghi nhận như sau:

-Về phía ta:20 đồng chí bị thương, 12 đồng chí anh dũng hy sinh,Mất mát về vũ khí: 01 khẩu súng trung liên, 03 khẩu súng trường.

-Về phía địch:Chết và bị thương: trên 350 tên, 01 máy bay L19 bị hư hại,4–5 ngày sau trận đánh, địch vẫn phải bắt nhân dân địa phương đi tìm kiếm xác chết của binh lính chúng.

Ý nghĩa lịch sử

Chiến thắng Gò Cây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược to lớn. Nó không chỉ thể hiện tinh thần anh dũng, mưu trí của Tiểu đoàn 514 mà còn thổi bùng tinh thần đấu tranh trong nhân dân.

Sau trận đánh, phong trào "diệt ác, phá kềm" lan rộng khắp vùng. Các gia đình binh sĩ địch cũng nổi dậy đấu tranh, tạo áp lực lớn khiến chính quyền Mỹ – Diệm tại địa phương rơi vào thế lúng túng và bị động trên nhiều mặt trận.

Máu của các chiến sĩ đã nhuộm đỏ từng tấc đất quê hương. Hơn sáu thập kỷ đã trôi qua, trận đánh Gò Cây vẫn mãi là một bản anh hùng ca bất diệt, là minh chứng hào hùng cho lịch sử đấu tranh cách mạng, để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình, dựng xây quê hương ngày càng đổi mới.