Chiến thắng Him Lam - đêm lịch sử không thể nào quên
“Đêm Him Lam là đêm lịch sử. Nhưng đó cũng là đêm nhiều đồng đội của chúng tôi nằm lại mãi mãi dưới chân núi.” Sau Him Lam, chiến dịch bước sang giai đoạn mới, từng bước siết chặt vòng vây, tiến tới thắng lợi ngày 7/5/1954 – mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Trong hồi ức của mình, Đại tá Phạm Hồng Cư không kể bằng giọng tự hào khoa trương. Ông kể bằng sự điềm tĩnh của một người từng đi qua lửa đạn. Với ông, chiến thắng không chỉ là kết quả của chiến thuật, mà còn là ý chí, kỷ luật và niềm tin sắt đá của người lính Đại đoàn 308.
Theo hồi ức Đại tá Phạm Hồng Cư
Đầu năm 1954, chiến trường Tây Bắc bước vào giai đoạn quyết định. Quân Pháp xây dựng tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ thành một pháo đài mạnh nhất Đông Dương, với hệ thống lô cốt, hầm ngầm, dây thép gai và hỏa lực dày đặc. Trong đó, cứ điểm Him Lam ở phía Bắc được coi là “cánh cửa thép” bảo vệ trung tâm chỉ huy của tướng De Castries.
Đại tá Phạm Hồng Cư khi ấy là cán bộ chính trị của Đại đoàn 308. Ông kể lại rằng trước khi nổ súng, bộ đội đã trải qua những ngày đặc biệt căng thẳng. Ban đầu, theo phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh”, pháo đã được kéo vào trận địa. Nhưng sau khi phân tích tình hình, Bộ Chỉ huy chiến dịch quyết định chuyển sang “đánh chắc, tiến chắc”. Toàn đơn vị lại kéo pháo ra trong điều kiện mưa rét, đường núi trơn trượt, đạn pháo nặng hàng tấn.
Ông nhớ rõ từng gương mặt sạm đi vì mưa lạnh, từng đôi vai rớm máu vì kéo pháo bằng tay. Nhưng không một ai than vãn.
Chiều ngày 13/3/1954, mọi công tác chuẩn bị hoàn tất. 17 giờ 30 phút, pháo lệnh khai hỏa. Đại tá Phạm Hồng Cư kể rằng đó là khoảnh khắc không thể nào quên:
“Cả lòng chảo Điện Biên rung chuyển. Đất đá bắn tung lên trời. Lần đầu tiên chúng tôi thấy pháo binh ta bắn chính xác và mãnh liệt đến vậy.”
Pháo binh chế áp hỏa điểm, bộ binh của Đại đoàn 308 nhanh chóng tiến lên. Các chiến sĩ cắt hàng rào thép gai, mở cửa đột phá dưới làn đạn dày đặc. Trận chiến diễn ra ác liệt suốt đêm. Có những tiểu đội hy sinh gần hết, nhưng đội hình không hề chùn bước. Người ngã xuống, người sau lập tức thay thế.
Theo lời ông, có những khoảnh khắc giáp lá cà trong chiến hào, chiến sĩ ta và địch chỉ cách nhau vài mét. Tiếng lựu đạn, tiếng hô xung phong vang dội giữa màn đêm Tây Bắc.
Đến rạng sáng ngày 14/3/1954, cứ điểm Him Lam hoàn toàn bị tiêu diệt. Toàn bộ tiểu đoàn địch bị đánh tan. Lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” tung bay trên trận địa.
Đại tá Phạm Hồng Cư nhấn mạnh rằng chiến thắng Him Lam có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Nó phá vỡ phòng tuyến phía Bắc, tạo đà tâm lý mạnh mẽ cho toàn chiến dịch. Quan trọng hơn, nó chứng minh tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ không phải là “bất khả xâm phạm”.
Nhưng trong niềm vui chiến thắng, ông không quên sự hy sinh. Ông từng viết:“Đêm Him Lam là đêm lịch sử. Nhưng đó cũng là đêm nhiều đồng đội của chúng tôi nằm lại mãi mãi dưới chân núi.”
Sau Him Lam, chiến dịch bước sang giai đoạn mới, từng bước siết chặt vòng vây, tiến tới thắng lợi ngày 7/5/1954 – mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc.
Trong hồi ức của mình, Đại tá Phạm Hồng Cư không kể bằng giọng tự hào khoa trương. Ông kể bằng sự điềm tĩnh của một người từng đi qua lửa đạn. Với ông, chiến thắng không chỉ là kết quả của chiến thuật, mà còn là ý chí, kỷ luật và niềm tin sắt đá của người lính Đại đoàn 308.
