Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ - Mốc son của đường lối kháng chiến toàn diện
Thắng lợi đó là kết quả hợp thành của nhiều nhân tố, trong đó có kết quả thực hiện đường lối kháng chiến toàn diện của Đảng ta. Trên cơ sở đường lối kháng chiến toàn diện, quân và dân ta đã chủ động tiến công địch trên tất cả các mặt trận, từ quân sự, chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục đến đấu tranh ngoại giao, qua đó tạo nên sức mạnh tổng hợp chiến thắng kẻ thù với đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Chiều 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến - Quyết thắng" của Quân đội nhân dân Việt Nam tung bay trên nóc hầm tướng De Castries. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ đã toàn thắng. Ảnh: Triệu Đại/TTXVN
Kết hợp giữa chiến tranh nhân dân địa phương với chiến tranh chính quy
Trên mặt trận đấu tranh quân sự, nắm vững nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin về đấu tranh vũ trang và tổ chức quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản, trong suốt cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Đảng ta luôn coi trọng xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân vững mạnh, rộng khắp, làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc. Nhờ đó, chiến tranh nhân dân không ngừng phát triển trên địa bàn cả nước với phương thức tác chiến kết hợp giữa chiến tranh nhân dân địa phương với chiến tranh chính quy của các đơn vị bộ đội chủ lực. Đặc biệt, bước vào chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, lực lượng chủ lực được tổ chức đến cấp đại đoàn và đến Chiến dịch Điện Biên Phủ phát triển khá nhanh các binh chủng pháo binh, phòng không. Với sự lớn mạnh của bộ đội chủ lực, chúng ta có điều kiện tổ chức các chiến dịch quy mô ngày càng lớn, tạo ra những “quả đấm thép” mang tính quyết định thắng lợi trên chiến trường, trong đó đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Với sự phát triển cả về quy mô và cách đánh, lực lượng phòng không trong Chiến dịch Điện Biên Phủ đã có những đóng góp rất quan trọng. Tuy nhiên, trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, tương quan giữa ta và địch rất chênh lệch. Riêng về không quân, thực dân Pháp có hai phi đoàn máy bay cường kích, một phi đoàn máy bay vận tải và một số máy bay chỉ huy, trinh sát; song quân và dân ta với vũ khí bộ binh, súng máy cao xạ thu được của địch đã dũng cảm, mưu trí chiến đấu, bắn rơi máy bay địch ở một số nơi. Thượng tướng Lê Huy Vịnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng cho rằng, trong cuộc chiến này, những chiến công bắn rơi máy bay Pháp đã cổ vũ, tiếp thêm sức mạnh chiến đấu cho quân dân Thủ đô Hà Nội và cả nước. Không quân Pháp không còn tự do làm chủ bầu trời Việt Nam như trước.
17 giờ ngày 13/3/1954, pháo binh ta đồng loạt nổ súng dội bão lửa xuống cụm cứ điểm Him Lam, phân khu Trung tâm, sân bay Mường Thanh. Pháo của ta bắn chính xác làm trận địa pháo của địch ở Mường Thanh bị tê liệt, 5 máy bay địch bị phá hủy, kho xăng bốc cháy. Lần đầu tiên trong một trận đánh, quân ta áp chế được không quân Pháp trên bầu trời. Bộ đội Phòng không đã yểm trợ và tạo điều kiện cho bộ binh, pháo binh tiêu diệt cụm cứ điểm Him Lam sau 4 giờ chiến đấu quyết liệt. Trung đoàn pháo cao xạ 367 đã chiến đấu dũng cảm, nhiều pháo thủ hy sinh anh dũng, có đồng chí bị thương nặng nhưng vẫn không rời trận địa, tiếp tục chiến đấu, góp phần lập nên chiến công bắn rơi máy bay địch. Sự xuất hiện bất ngờ, có hiệu quả của Bộ đội Pháo phòng không trong những ngày đầu của Chiến dịch Điện Biên Phủ đã làm cho các tướng lĩnh Pháp ở Hà Nội và tập đoàn cứ điểm địch bất ngờ, lúng túng.
Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng phòng không cùng pháo binh, bộ binh đã bắn rơi và phá hủy 62 máy bay các loại của địch, bắn bị thương hàng trăm chiếc khác, tiêu diệt và bắt sống nhiều giặc lái. Riêng Trung đoàn pháo cao xạ 367, đơn vị nòng cốt của lực lượng phòng không Chiến dịch đã bắn rơi 52 máy bay địch gồm 9 kiểu loại, bắn bị thương 117 chiếc khác.
