CHIẾN THẮNG PHƯỚC LONG: ĐÒN TRINH SÁT CHIẾN LƯỢC XOAY CHUYỂN LỊCH SỬ

Chiến dịch Phước Long (còn gọi là Chiến dịch Đường 14 - Phước Long) diễn ra từ ngày 13 tháng 12 năm 1974 đến ngày 6 tháng 1 năm 1975 tại địa bàn tỉnh Phước Long (nay thuộc tỉnh Bình Phước). Đây là một chiến dịch tiến công quy mô lớn do Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo, nhằm mục tiêu tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực đối phương, giải phóng hoàn toàn một tỉnh xung yếu ở cửa ngõ phía Bắc Sài Gòn, đồng thời mở rộng hành lang chiến lược từ Tây Nguyên xuống Nam Bộ. Quan trọng hơn cả, trận đánh này được xem là một đòn trinh sát chiến lược nhằm thăm dò khả năng ứng cứu của quân đội Sài Gòn và phản ứng quân sự của chính quyền Mỹ sau khi Hiệp định Paris được ký kết.

Mở đầu chiến dịch, Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đã mưu trí, chủ động tiến công đánh chiếm các chi khu quân sự và căn cứ phòng ngự vòng ngoài của đối phương như Bù Đăng, Bù Na, Vĩnh Thiện. Trước sức ép tiến công mạnh mẽ và chiến thuật bao vây cô lập hiệu quả của ta, hệ thống phòng thủ ngoại vi của địch nhanh chóng tan rã. Đến đầu tháng 1 năm 1975, quân ta đồng loạt nổ súng tấn công thẳng vào thị xã Phước Long – trung tâm hành chính và quân sự cuối cùng của địch tại tỉnh này. Dù quân đội Sài Gòn đã liều chết tử thủ và tăng cường lực lượng biệt động quân tinh nhuệ bằng đường hàng không, quân giải phóng đã làm chủ hoàn toàn thị xã Phước Long vào ngày 6 tháng 1 năm 1975. Tỉnh Phước Long trở thành tỉnh đầu tiên ở miền Nam được giải phóng hoàn toàn.

Chiến thắng Phước Long mang ý nghĩa lịch sử vô cùng sâu sắc, trực tiếp làm thay đổi cục diện chiến trường. Thắng lợi này đã bộc lộ rõ sự suy yếu nghiêm trọng và bất lực của quân đội Sài Gòn khi không còn khả năng ứng cứu cho các địa bàn bị bao vây cô lập. Đặc biệt, sự im lặng về mặt quân sự của chính quyền Mỹ trước thất bại này đã chứng minh một thực tế chiến lược: Mỹ rất ít có khả năng can thiệp trở lại bằng quân bộ hoặc không quân vào cuộc chiến tranh Việt Nam.

Từ kết quả thực tiễn khách quan của chiến thắng Phước Long, Bộ Chính trị và Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã có thêm cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc để củng cố quyết tâm chiến lược: hạ quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam ngay trong năm 1975. Sự kiện này chính là bước đệm mở đường cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 phát triển thần tốc, đi đến thắng lợi cuối cùng vào ngày 30 tháng 4.