Chiến thắng Tầm Vu và Đôi trâu kéo pháo huyền thoại Khẩu pháo lịch sử

Nói đến chiến thắng Tầm Vu (Hậu Giang cũ), là nhắc đến cuộc kháng chiến chống Pháp (giai đoạn 1946-1948). Trong 2 năm này, trên Quốc lộ 61, đoạn Cái Tắc – Rạch Gòi quân dân ta giành chiến thắng ở bốn trận đánh lớn với những chiến công quả cảm của quân và dân ta, đáng nhớ nhất ở ở trận đánh thứ 4, quân ta thu được khẩu pháo 105 ly. Khẩu pháo chiến lợi phẩm này gắn liền với huyền thoại đôi trâu kéo pháo và sự “hi sinh” anh dũng của chúng.

Ông Nguyễn Văn Tấn (52 tuổi), người phụ trách thuyết minh ở Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu (nằm cặp Quốc lộ 61, thuộc xã Thạnh Xuân, huyện Châu Thành A, tỉnh Hậu Giang cũ nay thuộc xã Thạnh Xuân, Thành phố Cần Thơ) cho biết, ông không phải là người chứng kiến chiến thắng Tầm Vu năm ấy vì lúc đó ông còn chưa ra đời. Tuy nhiên thời gian qua, ông là người đi sưu tầm, gặp gỡ nhiều nhân chứng của trận chiến ngày ấy để nghe kể lại từng chi tiết dù nhỏ nhất.

Ông Tấn kể: “Chiều 19/4/1948, dưới sự chỉ huy của Khu Bộ trưởng Trần Văn Giàu. Với lối đánh du kích vốn là sở trường của quân ta, hơn 100 quân Pháp bị tiêu diệt, 14 xe vận tải bị phá huỷ. Ta thu được nhiều súng đạn, đặc biệt là khẩu pháo 105 ly. Đây là khẩu pháo đầu tiên ta thu được trên cả nước, vang dội khắp chiến trường Đông Dương thời điểm đó.

Nhưng khẩu pháo 105 ly quá lớn, nặng đến hàng tấn lại cồng kềnh. Trong khi địa thế vùng này lại sình lầy, việc di chuyển khẩu pháo đến nơi an toàn là chuyện không dễ. Trước tình thế cấp bách vì nếu như quân Pháp quay trở lại thì không còn đường lui. Lúc bấy giờ, mọi người nhớ đến con trâu, chỉ có trâu mới có thể tiếp sức kéo khẩu pháo này. Ngay lập tức, ông Ngô Hồng Giỏi là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 122 mới tìm đến nhà ông Võ Văn Chót ở địa phương để mượn đôi trâu và được gia đình đồng ý. Ông Chót tháo dây đưa cho ông Giỏi đôi trâu khỏe nhất mà ông có để tiếp sức quân dân kéo pháo”.

Ông Tấn cho hay, sau khi mượn được đôi trâu, quân và dân ta cùng ra sức kéo. Đoạn đường mà đôi trâu kéo pháo chỉ khoảng 1 cây số, nhưng đó là đoạn đường chông gai nhất mà chúng đi trong đời. Nhưng do địa hình đồng ruộng sinh lầy, trời lại nhá nhem tối. Vì gắng quá sức, một con trâu đứt ruột chết tại chỗ. Con còn lại vẫn không nản lòng, cùng quân dân kéo pháo. Khẩu pháo nhích từng chút cuối cùng cũng đưa được về nơi an toàn.

Vài ngày sau, con trâu còn lại được chủ nhân phát hiện nằm chết bên đồng ruộng sau khi hoàn thành sứ mệnh lịch sử. Cái chết của đôi trâu đổi lại chiến lợi phẩm là khẩu pháo 105 ly được xếp gọn trong kho làm khí tài cho những trận đánh vang dội về sau. Từ đó đến nay, câu chuyện đôi trâu kéo pháo đều được kể lại và lưu giữ trong Khu di tích Chiến thắng Tầm Vu một cách trang trọng.

“Thời đó, nhà nào có trâu là như có một gia tài. Trong chiến thắng Tầm Vu năm đó, nhiệm vụ kéo pháo của đôi trâu này dường như là bất khả thi vì chỉ có sức của trâu mới có thể làm được chuyện kéo khẩu pháo ấy chứ đâu có máy móc như bây giờ”, ông Tấn nói..