Chiến thắng trận Đức Lập năm 1965 thể hiện quyết tâm của đảng bộ, quân và dân tỉnh Long An (một phần tỉnh Tây Ninh hiện nay) cùng cả nước giải phóng miền Nam

Chiến thắng trận Đức Lập năm 1965 thể hiện quyết tâm của đảng bộ, quân và dân tỉnh Long An (một phần tỉnh Tây Ninh hiện nay) cùng cả nước giải phóng miền Nam

Giữa năm 1965, thời điểm “Chiến lược chiến tranh đặc biệt” đứng trước nguy cơ sụp đổ hoàn toàn, Mỹ đã quyết định chuyển sang thực hiện “Chiến lược chiến tranh cục bộ”. Những đơn vị quân viễn chinh Mỹ đã đổ bộ vào Đà Nẵng (tỉnh Đà Nẵng hiện nay) và Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai hiện nay), việc chúng đến chiến trường tỉnh Long An (một phần tỉnh Tây Ninh hiện nay) là không thể tránh khỏi.

Nhận định, đánh giá tình hình, Tỉnh uỷ Long An chủ trương phải đẩy mạnh hơn nữa nhịp độ tấn công, tranh thủ mở vùng giải phóng và tiêu diệt thật nhiều sinh lực địch. Tỉnh ủy Long An chủ trương triển khai đợt hoạt động cuối năm 1965 nhằm mở rộng vùng giải phóng ở phía Nam và tiếp tục tiêu diệt sinh lực, kiên quyết đánh quỵ Sư đoàn 25 ngụy được điều từ tỉnh Quảng Ngãi vào Long An.

Thực hiện quyết tâm của Tỉnh ủy, từ tháng 9-1965 đến tháng 11-1965 tại đồn Đức Lập, quân ta đã đánh thắng 3 trận vang dội, ghi vào trang sử hào hùng của Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Long An (nay là tỉnh Tây Ninh).

* TRẬN ĐÁNH ĐỒN ĐỨC LẬP LẦN THỨ NHẤT (29-9-1965)

Trong trận đánh Đức Lập lần thứ nhất, lực lượng vũ trang tham gia là Tiểu đoàn 1 Long An, Tiểu đoàn 267 Quân khu 8, bộ đội địa phương huyện Đức Hòa, lực lượng dân quân du kích Đức Lập.

Đêm 28 rạng 29-9-1965, sau 45 phút chiến đấu với chiến thuật tập kích, bí mật bất ngờ, đánh nhanh, diệt gọn, lực lượng cách mạng đã tiêu diệt Tiểu đoàn 33 Biệt động quân, 1 đại đội, 304 quân chết (có 3 cố vấn Mỹ) bị thương hơn 200 quân, bắt 25 tù binh, thu 60 súng các loại, 25.000 viên đạn, 4 máy vô tuyến điện và nhiều phương tiện chiến tranh của địch

* TRẬN ĐÁNH ĐỒN ĐỨC LẬP LẦN THỨ HAI (27-10-1965)

Sau thiệt hại nặng nề trận Đức Lập lần thứ 1, quân nguỵ ở Tiểu khu Hậu Nghĩa điều lực lượng đến Đức Lập thiết lập lại hệ thống phòng thủ đã bị ta đánh phá. Với quyết tâm diệt gọn từng tiểu đoàn địch, đánh quỵ Sư đoàn 25 ngụy, lực lượng cách mạng thực hiện chiến thuật đánh bồi, đánh nhồi, đánh cho quân nguỵ không kịp củng cố thế phòng ngự buộc phải bỏ đồn.

Sau thời gian điều nghiên, đúng kế hoạch, 00 giờ 30 ngày 27-10-1965 quân ta nổ súng đánh đồn Đức Lập lần thứ hai. Sau 2 giờ chiến đấu, các cánh quân của ta đã căn bản tiêu diệt các mục tiêu của địch. Kết quả trận đánh Đức Lập lần thứ 2, quân ta loại khỏi vòng chiến đấu 514 quân, hơn 100 quân chết (có 3 cố vấn Mỹ và toàn bộ Ban chỉ huy Tiểu đoàn 51 biệt động quân) thu 50 súng các loại, bắn cháy 3 xe M113, 9 xe GMC, bắn rơi 1 máy bay. Lực lượng cách mạng hy sinh 40 đồng chí, bị thương 20 đồng chí.

* TRẬN ĐÁNH ĐỒN ĐỨC LẬP LẦN THỨ BA (20 - 11 - 1965)

Sau trận Đức Lập lần thứ 2, quân nguỵ đưa 2 tiểu đoàn thuộc Trung đoàn 46 sư đoàn 25, 1 đại đội bảo an, 2 trung đội dân vệ từ Hậu Nghĩa đến để thực hiện kế hoạch tái thiết lại các đồn, bót ở Đức Lập.

Thực hiện kế hoạch đánh bồi, đánh nhồi quyết tâm giải phóng đồn Đức Lập, ngày 30 - 11 - 1965, lực lượng cách mạng tổ chức đánh trận Đức Lập lần thứ 3.

Lực lượng vũ trang tham gia trận đánh là tiểu đoàn 1 Long An, tiểu đoàn 267 Quân khu 8, 2 trung đội đặc công, trinh sát của tỉnh, bộ đội địa phương Đức Hòa và trung đội du kích Đức Lập.

Với chiến thuật tập kích kết hợp đánh viện, trận đánh diễn ra đúng theo kế hoạch. Sau khi thực hiện 15 phút, pháo hoả phá hoại, các mũi tiến công của ta đồng loạt đánh chiếm các vị trí chốt dã chiến và tiền duyên, phát triển đánh chiếm khu vực chỉ huy. Đến lúc này, địch co cụm chống trả quyết liệt; trận đánh kéo dài từ 0 giờ đến 1 giờ 45 phút, địch dùng máy bay trực thăng, xe thiết giáp đến ứng cứu. Đến 3 giờ ngày 30 tháng 11, các đơn vị của ta chia thành nhiều mũi rút khỏi trận địa, các tổ phòng không của ta cũng rút khỏi Đức Lập.

Kết quả, ta diệt và làm bị thương hơn 100 quân nguỵ, bắn cháy 2 xe M113, 2 trực thăng, thu 78 súng các loại. Trận tiến công Đức Lập lần thứ 3 làm cho quân nguỵ ở Đức Hoà vô cùng hoảng sợ, bỏ luôn đồn Đức Lập .

Tính đến cuối năm 1965, ta đã giải phóng được 57 xã, trong đó có huyện Đức Huệ giải phóng hoàn toàn (các xã: Đông Thành, Đức Huệ, Mỹ Quý), số xã giành quyền làm chủ là 52, số liệu tính cả tỉnh Kiến Tường (một phần tỉnh Long An). Tỉnh trưởng Hậu Nghĩa của địch đã xác nhận: “trong số 220 ngàn dân của tỉnh thì có 200 ngàn dân sống trong vùng giải phóng” .

Sau thất bại của bọn Mỹ, ngụy tại Đức Lập, các cố vấn Mỹ xác định tình hình chung ở Long An như sau: “Các lực lượng cách mạng đã đạt được chiến thắng ở hầu hết các vùng nông thôn tỉnh Long An. Họ có khả năng chiếm giữ những vùng còn lại của chính phủ là khu vực thị xã, thị trấn nhưng họ không làm”.

Về phía ta, thắng lợi trận Đức lập năm 1965 là kết quả của sự lãnh đạo nhạy bén, kiên quyết và chủ động của Tỉnh ủy, là kết quả của tinh thần chiến đấu dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo của lực lượng vũ trang, sự hy sinh xương máu của toàn Đảng bộ, toàn quân và dân Long An mà các thế hệ hôm nay và mai sau phải khắc ghi, phát huy truyền thống, đoàn kết chung sức xây dựng quê hương Tây Ninh ngày càng giàu đẹp; xứng đáng quê hương trung dũng, kiên cường trong thời kỳ mới hội nhập và phát triển.

Đẩy mạnh tuyên truyền sự kiện, phát huy thắng lợi trận Đức lập năm 1965, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Ninh Điền đã ban hành Công văn số 81-CV/ĐU, ngày 24/9/2025 chỉ đạo các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về sự kiện “Kỷ niệm 60 năm chiến thắng trận Đức Lập (1965 - 2025)”; trong đó tập trung tuyên truyền bối cảnh lịch sử của sự kiện, diễn biến, kết quả ba lần đánh đồn Đức Lập; chỉ đạo của Tỉnh uỷ đối với lực lượng vũ trang, các địa phương; khẳng định truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết một lòng vượt qua muôn vàn khó khăn gian khổ, dũng cảm trong xây dựng và chiến đấu ở mọi thời kỳ cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân Long An (nay là tỉnh Tây Ninh). Việc phát huy những kết quả đạt được của tỉnh Tây Ninh trong bối cảnh đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới. Việc vận dụng những bài học kinh nghiệm của sự kiện vào công tác xây dựng Đảng bộ, chính quyền và hệ thống chính trị xã trong sạch, vững mạnh; nâng cao nhận thức chính trị, lòng yêu nước, tự hào truyền thống quê hương cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên, Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; về phát huy tốt vai trò hạt nhân lãnh đạo của các chi, đảng bộ cơ sở; về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, vai trò làm chủ của Nhân dân... qua đó góp phần nâng cao bản lĩnh, sức đề kháng trong cán bộ, đảng viên, Nhân dân trước những luận điệu xuyên tạc, âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Đồng thời, chỉ đạo, tổ chức cán bộ, đảng viên đăng tải, chia sẻ thông tin tích cực về sự kiện, tài liệu tuyên truyền; tổ chức các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, chăm lo gia đình chính sách, người có công với cách mạng nhân dịp kỷ niệm 60 năm chiến thắng trận Đức Lập (1965 - 2025). Giao các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ xã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tuyên truyền, tổ chức các hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 60 năm chiến thắng trận Đức Lập (1965 - 2025).

Bia chiến thắng trận đánh đồn Đức Lập tại sân Trường Tiểu học Đức Lập Thượng (Ảnh Sưu tầm Báo Long An)