CHIẾN THẮNG VÀM CÁI SÌNH NĂM 1952

Di tích Chiến thắng Vàm Cái Sình tọa lạc tại phường 7, TP. Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang cũ. Đến tham quan di tích quý khách có thể đi bằng đường bộ và đường thủy đều thuận lợi. Từ Trung tâm TP. Vị Thanh theo Quốc lộ 61 đi về hướng Hỏa Lựu (phường 7) 5km là đến địa điểm Di tích “Chiến thắng trận đánh tàu tại Vàm Cái Sình”.

Để bước vào trận đánh tàu tại Vàm Cái Sình, đồng chí Tỉnh đội trưởng Huỳnh Thủ đã giao cho đồng chí Trần Hiền Quang - đội trưởng đội thủy lôi thuộc Tiểu đoàn 410 nghiên cứu đánh một trận trên sông (đoạn từ kinh Mười Thước đến ngã ba cầu Đúc) tiêu diệt tàu giặc đưa quân đi càn quét. Mục tiêu là diệt nhiều sinh lực địch, bẻ gãy nhiều cuộc càn lớn vào vùng kháng chiến Vị Thanh - Long Mỹ, gồm 2 hướng từ Cần Thơ xuống và Rạch Giá vào.

Hướng chính từ Cần Thơ xuống gồm 18 tàu chiến, 3 tiểu đoàn lính tinh nhuệ, 2 pháo 20 ly, 1 khẩu 12,7 ly … theo kinh xáng Xà No - Vị Thanh, Cầu Đúc, Hỏa Lựu. Hướng thứ hai từ Rạch Giá vào gồm nhiều tàu chiến và bộ binh theo sông Cái Lớn - Gò Quao - Ngã ba Nước Trong tiến vào Long Mỹ.

Lực lượng sử dụng cho trận đánh là tiểu đội trưởng Trần Hiền Quang chỉ huy gồm 7 người. Sau khi thống nhất cách đánh, cách sử dụng vũ khí công binh, đại đội trưởng cùng tiểu đội công binh trở về căn cứ chuẩn bị bộc phá để ghép thủy lôi ngay trong đêm 18/12 và trong ngày 19/12 có mặt tại Vườn Cò để tiểu đội trưởng kiểm tra kỹ thuật và bố trí xong thủy lôi ngay trong đêm 19/12, bảo đảm hoàn thành sẵn sàng chiến đấu trước 4 giờ ngày 20/12/1952.

Đúng như dự đoán của ta, đến gần 15 giờ ngày 20/12/1952 tiếng tàu sắt nổ vang rền, từ Cần Thơ - Vị Thanh chạy xuống hướng Cầu Đúc, Hỏa Lựu để đưa quân qua Vàm Cái Sình (cầu bị ta phá sập bọn chúng không qua được nên phải xuống tàu để đưa qua sông). Lúc này các chiến sỹ của ta rất bình tĩnh chờ cho địch xuống đầy tàu sắt mặt dựng LCT (loại tàu chở quân), khi tàu lui ra giữa vàm để đưa quân về phía bờ Hỏa Lựu. Đúng giờ thủy lôi điểm hỏa, một tiếng nổ phát ra mạnh đến nỗi những chiến sỹ đã dày dạn trong trận mạc công binh như anh Trần Hiền Quang và đồng đội của anh đã nhiều lần nghe tiếng nổ của thủy lôi cũng không thể ngờ nó lại nổ lớn đến vậy.

Sau tiếng nổ trong mờ mịt khói thuốc, một cột nước trắng xóa dựng cao hàng trăm mét đổ ập xuống  nhận chìm chiếc tàu mặt dựng xuống đáy sông. Tàu LCT cùng hàng trăm tên lính với một số vũ khí chìm ngay tại chỗ. Kế hoạch càn quét Vị Thanh - Long Mỹ của địch đã bị đánh bại hoàn toàn.

Kết quả đánh chìm tàu LCT, diệt một phân đội hải quân trên tàu, tiêu diệt tiểu đoàn cơ dộng 14 (lính Khmer của Sóc Trăng). Tổng cộng loại khỏi vòng chiến đấu khoản 400 tên, trong đó có một quan Ba (Đại úy), hai quan Nhất (Thiếu úy) bị tan xác. Chỉ tính riêng lực lượng công binh đã thu được 2 khẩu 20ly, 1 khẩu 12,7 ly (theo lời của đồng chí Trần Hiền Quang chỉ huy trận đánh này), 5 carbine và 12 súng trường cùng 1 vạn viên đạn nhọn các loại, 1 bản đồ hành quân …

Có thể nói rằng trận đánh tàu tại Vàm Cái Sình là chiến công lớn nhất của Lực lượng vũ trang Cần Thơ không chỉ góp phần cùng các chiến trường trên cả nước, làm tiêu hao sinh lực địch mà còn khẳng định trình độ kỷ thuật, chiến thuật của các Lực lượng vũ trang Cần Thơ đã có những bước tiến đáng kể. Kết quả ấy còn khẳng định ý nghĩa to lớn của công tác chính trị tư tưởng trong các Lực lượng vũ trang, khẳng định giá trị công tác “Rèn cán chỉnh quân” để theo kịp với tiến triển của cách mạng cả nước nói chung và tỉnh Cần Thơ nói riêng.

Ngày 03/8/2007 Bộ VHTT & DL ban hành quyết định số 47/QĐ-BVTT xếp hạng Chiến thắng Vàm Cái Sình là di tích lịch sử Quốc gia.