CHIẾN THẮNG XÓM GÒ NGÀY 26/2/1962.

CHIẾN THẮNG XÓM GÒ NGÀY 26/2/1962.

Ấp Xóm Gò, trước năm 1945, thuộc xã Tăng Hòa, tổng Hòa Lạc Hạ, tỉnh Gò Công. Trong kháng chiến chống Pháp, bên ta là ấp Mới thuộc xã Tăng Hòa, huyện Đông, tỉnh Gò Công. Bên chính quyền thân Pháp là ấp Mới, thuộc xã Tăng Hòa, tổng Hòa Lạc Hạ, tỉnh Gò Công. Trong kháng chiến chống Mỹ, bên ta là ấp Xóm Gò thuộc xã Tăng Hòa, tỉnh Gò Công. Bên Việt Nam Cộng Hòa là ấp Xóm Gò thuộc xã Tăng Hòa, quận Hòa Lạc, tỉnh Gò Công.

Di tích nằm ở phía Tây xã Tăng Hòa; phía Đông thị trấn Tân Hòa, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang. Từ trụ sở Ủy ban nhân dân xã về ấp theo đường tỉnh 862 đến cống Cộng Đồng là ranh giới ấp khoảng 500m. Phía Đông giáp ấp Giồng Lãnh 1, xã Tăng Hòa; Phía Tây giáp khu phố 1, 2, thị trấn Tân Hòa; Phía Nam giáp ấp Trại Ngang, xã Tăng Hòa; Phía Bắc giáp ấp Bà Lẫy 2, xã Tăng Hòa, huyện Gò Công Đông.

Ấp Xóm Gò có chợ chồm hổm họp vào buổi sáng tại mặt cống Ba Quyền, có một ngôi miếu thờ bà Chúa Xứ, 01 bia chiến thắng kỷ niệm trận đánh tiêu diệt tổng Thinh ngày 26/2/1962.

Tháng 2 năm 1961, Tiểu đoàn 261 được thành lập tại xã Hưng Thạnh. Đây là Tiểu đoàn chủ lực đầu tiên của Quân khu 2, có 02 Đại đội do đồng chí Lê Văn Khuyên làm Tiểu đoàn trưởng, đồng chí Lê Pha làm Chính trị viên. Vừa thành lập, đơn vị đã phối hợp với Tiểu đoàn 514 tổ chức nhiều trận phục kích địch đi giải tỏa.

Bộ đội địa phương huyện và du kích các xã cũng được phát triển. Mỗi huyện có 01 Trung đội được trang bị vũ khí đầy đủ. Mỗi xã đều có đội du kích được trang bị súng, mã tấu, súng kíp, ngựa trời. Vùng giải phóng trong tỉnh được mở rộng. Trên chiến trường đã hình thành 03 vùng rõ rệt, vùng giải phóng, vùng tranh chấp, vùng yếu và thị xã, thị trấn.

Việc xây dựng củng cố vùng giai phóng được cấp ủy Đảng các cấp coi trọng. Hàng vạn nhân dân dốc sức, dốc lòng xây dựng cuộc sống mới. Các ủy ban Mặt trận với chức năng chính quyền tự quản đã điều hành mọi công việc trong xã, ấp.

Tỉnh chỉ đạo các huyện chia cụm nhằm căn kéo địch. Cùng một lúc, các nơi đều đánh địch, địch sẽ không thể ứng phó có hiệu quả. Tuy nhiên mặt hạn chế là kỹ thuật và phương tiện đánh phá giao thông của ta còn thô sơ, đánh xe chủ yếu bằng súng bộ binh, bắn tỉa, phá lộ bằng sức người là chính, với cuốc, xẻng, đắp mô, chà gai ...

Sau Hội nghị cuối năm 1961, phong trào xây dựng xã chiến đấu phát triển mạnh làm bàn đạp tiến công địch.

Tại các huyện địch mở trường huấn luyện thanh niên chiến đấu. Lực lượng địch có Tiểu đoàn bảo an số 17 của tỉnh và 08 Đại đội bảo an chiến đấu của các quân, 02 Đại đội biệt lập, cố vấn Mỹ xuống tới quận điều khiển mọi hoạt động quân sự. Địch còn dùng chủ lực, bảo an mở hàng loạt cuộc càn quét quy mô từ 1 – 2 đại đội, từ 1 – 2 tiểu đoàn trong một khu vực vài ba xã, khủng bố bắn chết dân, gom dân khoanh dân vào ấp chiến lược.

Từ ngày 26 đến ngày 27/2/1962, Bộ Chính trị họp ra nghị quyết về những công tác trước mắt của cách mạng miền Nam. Kiên quyết đẩy mạnh đấu tranh chính trị, quân sự, giành và giữ thế chủ động, đẩy địch vào thế bị động hơn nữa, tích cực xây dựng lực lượng về mọi mặt ra sức phá kế hoạch Xta – lây Tay – lo mở rộng hơn nữa phong trào giải phóng dân tộc – tăng cường chặt chẽ hơn nữa khối đại đoàn kết toàn dân, khơi sâu hơn nữa mâu thuẫn nội bộ của địch, tranh thủ mạnh mẽ sự ủng hộ và đồng tình của lực lượng hòa bình, dân chủ, độc lập dân tộc và xã hộ chủ nghĩa trên thế giới, chống sự can thiệp vũ trang quy mô của đế quốc Mỹ vào miền Nam Việt Nam tiến lên giành những thắng lợi lớn hơn nữa.

Để hổ trợ cho mũi đấu tranh chính trị của nhân dân, Tiểu đoàn 261, bí mật hành quân từ Cai Lậy về Gò Công. Ngày 26/2/1962, đơn vị cùng Đại đội 206 (Gò Công) và tiểu đội du kích xã Tăng Hòa, phục kích tại Xóm Gò, xã Tăng Hòa đánh diệt Đại đội bảo an 892 thuộc tỉnh đoàn bảo an Định Tường và Trung đội dân vệ Xóm Gò (Tăng Hòa).

- Diễn biến trận đánh:

Trận phục kích của Tiểu đoàn 261 (Quân Khu 8) và Trung đội bộ binh 206 (Gò Công) đánh Đại đội Bảo an 892 (thuộc Liên đoàn bảo an Định Tường) tại Xóm Gò, xã Tăng Hòa, nay là thị trấn Tân Hòa, huyện Gò Công Đông). Khi Tiểu đoàn 261 về địa bàn Gò Công hoạt động và nắm được quy luật càn quét của địch, Ban chỉ huy Tiểu đoàn thống nhất phối hợp với Trung đội 206 (Gò Công) đắp nhiều mô đất trên tuyến lộ 24 khu vực Xóm Gò và bố trí trận địa, ngụy trang kín đáo.

Đúng nhận định, 8 giờ ngày 26 tháng 2 năm 1962, Đại đội bảo an 892 được xe cơ giới chở từ Gò Công đến Xóm Gò để phá các mô đất; cũng như các lần trước, địch đi theo lộ 24. Đến 8 giờ 30 phút, địch lọt vào trận địa, Đại đội 2 nổ súng tiêu diệt phần lớn lực lượng của chúng, số còn sống chạy tán loạn ra đồng trống, bị Đại đội 1 truy kích, chúng tháo chạy ra lộ 24 về hướng Tăng Hòa lại bị Trung đội 206 chặn đánh.

- Kết quả trận đánh: Ta diệt 27 tên, làm bị thương 28 tên, bắt 78 tên, đốt cháy 03 xe quân sự, thu 01 đại liên, 09 trung liên, 12 tiểu liên, 25 garant, 02 máy vô tuyến điện.