chiến trường ấp bắc
CHIẾN THẮNG ẤP BẮC - NIỀM TỰ HÀO CỦA NHÂN DÂN ĐỒNG THÁP
Ấp Bắc là một ấp nhỏ của xã Tân Phú, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Đồng Tháp) cách Sài Gòn 100 km về phía Tây Nam. Ấp Bắc tựa lưng vào Đồng Tháp Mười và cùng với các ấp, các xã lân cận tạo thành một vùng căn cứ kháng chiến của huyện, tỉnh và khu. Nhân dân một lòng theo Đảng và có truyền thống đấu tranh kiên cường chống giặc, giữ gìn quê hương.
Năm 1962, Mỹ thực thi kế hoạch bình định, xây dựng ấp chiến lược, gây khó khăn cho phong trào cách mạng. Trận Ấp Bắc xảy ra vào thời điểm phía Mỹ - Diệm đang nỗ lực hoàn thành kế hoạch Xtalây - Taylo trong 18 tháng, còn ta là thời kỳ tìm tòi phương thức tác chiến để cách mạng đứng vững và phát triển đi lên. Rạng sáng ngày 2-1-1963, tại xã Tân Phú, Cai Lậy, với chiến thuật “trực thăng vận” và “thiết xa vận”, địch mở cuộc hành quân càn quét mang mật danh “Đức Thắng 1-63”, đánh vào Ấp Bắc để càn quét lực lượng vũ trang cách mạng của ta. Trên một địa hình trống trải, nhỏ hẹp, bộ đội ta cùng với lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân Mỹ Tho với vũ khí hạn chế, thô sơ đối đầu với lực lượng quân sự tối tân, hiện đại đã chiến đấu dũng cảm, mưu trí, phá tan các chiến thuật tân kỳ của Mỹ. Trận đánh ác liệt dồn dập trong suốt một ngày từ sáng tinh mơ đến tối mịt với lực lượng chiến đấu hai bên chênh lệch rất lớn, cả về con người và vũ khí. Với tỉ lệ 1 chọi 10, 200 tay súng của ta đã kiên trì bám trụ làng xã, đánh lui, tiêu diệt hơn 2.000 tên địch có máy bay, xe tăng, tàu chiến, cố vấn Mỹ chỉ huy. Kết quả: 450 tên địch bị chết và bị thương; 3 cố vấn Mỹ bị chết, 4 cố vấn khác bị thương; 6 máy bay bị bắn hạ, tất cả số máy bay còn lại đều trúng đạn; 3 xe lội nước Mỹ bị cháy; 1 tàu chiến Mỹ bị đánh chìm. Nhiều tờ báo của đối phương đã đưa tin, bình luận về trận đánh này, thể hiện sự bối rối của các nhân vật cao cấp Mỹ, sự tổn thương về tâm lý vì những chỉ trích sau thất bại. Thậm chí, hãng UPI ngày 4-1-1963 đã nhận định quân đội chính phủ (Diệm) bị một trong những thất bại nhục nhã từ trước tới nay trước một lực lượng du kích nhỏ hơn nhiều lần.
Ảnh: Trực thăng Mỹ rơi tại chiến trường Ấp Bắc
Chiến thắng Ấp Bắc đã khẳng định ý nghĩa quan trọng của cách mạng miền Nam giai đoạn này là quân dân ta có đủ khả năng đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ. Trận Ấp Bắc lịch sử là một đòn mạnh mẽ góp phần, thúc đẩy phong trào cách mạng miền Nam, cổ vũ nhân dân tiến lên đánh bại chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ - ngụy. Từ chiến thắng Ấp Bắc, đã mở ra một phong trào sôi nổi “Thi đua Ấp Bắc, giết giặc lập công” tại miền Nam với hàng hoạt chiến thắng mới liên tiếp dồn dập to lớn hơn trên chiến trường gây cho địch nhiều thiệt hại.
Trong trận đánh ác liệt, có ba chiến sỹ đã kiên cường bám trụ trận địa đến hơi thở cuối cùng, đẩy lùi sự tiến công của địch, lập nên chiến công vẻ vang và đều anh dũng hi sinh. Nhân dân cảm phục gọi là ba “Chiến sĩ Gang thép” gồm: Lê Văn Toản (Hùng), quê tỉnh Long An, Đỗ Văn Trạch (Công), quê tỉnh Bến Tre và Nguyễn Văn Còng (Nguyễn Văn Đừng), quê tỉnh Đồng Tháp. Cả ba chiến sĩ đều được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang. Hàng năm, vào ngày mùng 07 tháng chạp âm lịch, tại khu di tích lịch sử văn hoá Ấp Bắc, lễ giỗ 3 chiến sĩ gang thép được tổ chức trang nghiêm.
