chiến trường Camphuchia

Ông Kiệm kể: về chiến trường Camphuchia

Đúng vậy — chiến trường ở Campuchia trong giai đoạn cuối thập niên 1970 đến 1980 thực sự rất ác liệt, nhưng cái “ác liệt” ở đó không chỉ nằm ở súng đạn.

Trước hết là môi trường. Rừng rậm dày đặc, địa hình lầy lội, mùa mưa kéo dài khiến việc hành quân vô cùng gian khổ. Bệnh tật như sốt rét, kiệt sức vì thiếu nước sạch và lương thực còn nguy hiểm không kém chiến đấu. Có những đơn vị mất người mà không phải vì giao tranh.

Thứ hai là kiểu chiến tranh. Quân đối phương thường dùng chiến thuật phục kích, đánh nhanh rút gọn, gài mìn dày đặc. Người lính không chỉ sợ khi có tiếng súng, mà còn sợ cả những bước chân của chính mình — vì bất kỳ chỗ nào cũng có thể là bẫy.

Trong bối cảnh lịch sử như Chiến tranh biên giới Tây Nam và giai đoạn Việt Nam đưa quân sang giúp ổn định tình hình sau đó, nhiều trận đánh diễn ra trong điều kiện thiếu thốn thông tin, địa hình xa lạ, và áp lực tâm lý rất lớn. Người lính phải vừa chiến đấu, vừa thích nghi với môi trường hoàn toàn khác quê nhà.

Nhưng điều khiến nhiều cựu binh như ông Kiệm nhớ nhất lại không phải là những trận đánh dữ dội, mà là cảm giác căng thẳng kéo dài:

Đi đâu cũng phải cảnh giác, ngủ cũng không dám ngủ sâu, đồng đội có thể hy sinh bất cứ lúc nào.

Ông nói chiến trường đó không ồn ào liên tục như trong phim, mà nguy hiểm theo kiểu âm thầm, dai dẳng — khiến con người bị bào mòn cả thể chất lẫn tinh thần.

Vì vậy khi nhắc đến Campuchia, nhiều cựu chiến binh không dùng từ “hào hùng” trước tiên, mà thường nói: “khắc nghiệt” và “không thể quên.”