Chiến trường khốc liệt đến nhường nào?

Ngày 7.1.1979, với nhiều người, là dấu chấm hết cho một chế độ diệt chủng, là ngày mà đáng lẽ Việt Nam đã làm xong nhiệm vụ và vai trò chính đáng của mình với cả hai quốc gia Việt Nam và Campuchia. Nhưng trên chiến trường, ngày 7.1.1979 chỉ là bản lề mở ra 10 năm máu người Việt không ngừng đổ trên khắp đất nước Campuchia nhằm ngăn Khmer Đỏ lại lần nữa trỗi dậy và hủy diệt miền đất này.

Hơn nửa tháng để đập tan một chế độ tàn ác, một khoảng thời gian làm choáng váng cho nhiều người. Nếu chỉ tiếp cận qua số liệu ai cũng dễ dàng đưa tới kết luận về sự vượt trội của Quân đội Nhân dân Việt Nam, cũng như sự bạc nhược của quân Khmer Đỏ.

Nhưng chỉ Việt Nam khi đó, sau hai năm đụng độ đẫm máu ở biên giới phía Tây Nam, chỉ những chiến sĩ quân tình nguyện đã trực tiếp chiến đấu mới có thể hiểu hết sự khốc liệt của chiến trường, tiềm lực và sức mạnh thật của quân Khmer Đỏ.

Trong sổ tay của ông Lý Quang Bích, nguyên Tham tán công tác tại Sứ quán Việt Nam ở Campuchia, có đoạn ghi: “Số quân Việt Nam bị thương vong trong chiến tranh chống bọn Pol Pot: chết 55.000 người, bị thương tương tự như trên. Thời kỳ 1977-1978, bộ đội Việt Nam hy sinh ở biên giới là 30.000 người. Từ sau 1979 và trong năm 1980 là 15.000 người. Từ 1981 đến hết 1988 là 10.000 người”.

Sau ngày 7.1.1979, các đơn vị Việt Nam phải mất hàng tháng trời mở các chiến dịch tiến công phía đông bắc và bắc Campuchia để giải phóng các thị xã, thị trấn ở mấy tỉnh vùng tây bắc Campuchia xa xôi.

Không có sự hiện diện của quân tình nguyện Việt Nam thì chẳng một chính quyền nào có thể đứng vững nổi trước mối đe dọa mang tên Khmer Đỏ.

Cho tới cuối năm 1979, đầu năm 1980, sau một loạt các đòn tiến công của quân đội Việt Nam, tàn quân Pol Pot chỉ còn lại khoảng một vài nghìn tản mát, lay lắt, đói rách ở khu vực biên giới Thái - Campuchia. Việt Nam và chính quyền Cộng hòa Nhân dân Campuchia đã gần thành công trong việc xóa sổ hoàn toàn tàn dư, cặn bã sót lại của chế độ Khmer Đỏ.