Chiến trường Xiêng Khoảng (Lào)
Ở tuổi "thất thập cổ lai hy", những nếp nhăn trên gương mặt sương gió như khắc họa lại trọn vẹn một thời tuổi trẻ sục sôi. Mỗi khi nhắc đến hai tiếng "Cánh Đồng Chum", ánh mắt người cựu chiến binh ấy lại rực lên ngọn lửa của một thời gian khổ nhưng tràn đầy tự hào.
Mùa hè năm ấy, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và nghĩa vụ quốc tế cao cả trên chiến trường Lào bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, chàng thanh niên Lý Ngọc Đại nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, xếp lại bút nghiên lên đường nhập ngũ. Hành trang ngày lên đường vỏn vẹn chiếc ba lô con cóc, đôi dép cao su đúc từ lốp xe và một bầu máu nóng quyết tử cho Tổ quốc.
Đơn vị của ông Đại nhận lệnh vượt Trường Sơn, tiến sang chiến trường Xiêng Khoảng (Lào) — nơi có Cánh Đồng Chum, điểm chiến lược quân sự sống còn luôn bị quân địch tập trung đánh phá dữ dội.
"Hành quân mùa mưa ở vùng cao nguyên Xiêng Khoảng gian khổ không sao kể xiết. Đường trơn như đổ mỡ, những đợt sốt rét rừng hành hạ người gầy rộc đi. Nhưng khi nhìn những chiếc chum đá ngàn năm đứng sừng sững giữa cao nguyên, nghe tiếng pháo địch oanh tạc đằng xa, anh em lại siết chặt tay súng, dặn lòng phải giữ vững từng tấc đất này." — Ông Lý Ngọc Đại bồi hồi nhớ lại.
Đặt chân đến Cánh Đồng Chum, ông Lý Ngọc Đại cùng đồng đội lao ngay vào những trận đánh giằng co nảy lửa. Nơi đây, không quân Mỹ rải thảm bom B-52 và bắn phá liên tục nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp viện. Khói pháo khét nồng hòa lẫn với bụi đỏ cao nguyên khiến bầu trời lúc nào cũng u u ám ám.
Có những đợt phản công giữ chốt, máy bay địch dội bom làm sạt lở cả chiến hào, đất đá vùi lấp cả hầm. Ngay khi tiếng bom vừa dứt, ông Đại lại cùng đồng đội gạt vội lớp đất đá bám đầy người, ôm chặt báng súng nhô lên khỏi hầm để đánh bật các đợt tràn lên của quân địch.
Giữa lằn ranh sinh tử nơi đất bạn, tình đồng chí Việt – Lào và tình đồng đội cùng chiến hào trở thành sức mạnh diệu kỳ:
Chiếc củ sắn lùi gạt vội lớp tro bếp bẻ đôi chia nhau.
Ca nước suối hiếm hoi chuyền tay nhau giữa hai đợt pháo kích.
Lời nhắn gửi vội vã trước giờ nổ súng: "Nếu tớ có chuyện gì, nhớ gửi tấm ảnh này về cho gia đình tớ..."
Nhiều người anh em kề vai đấu cật với ông Đại đã mãi mãi nằm lại bên những chiếc chum đá ngàn năm. Sự hy sinh ấy không làm ông nhụt chí, mà càng nhân lên quyết tâm chiến đấu để bảo vệ hòa bình cho hai dân tộc.
Sau những chiến dịch gian khổ, Cánh Đồng Chum hoàn toàn được giải phóng, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cách mạng hai nước Việt – Lào. Ngày đất nước trọn niềm vui đại thắng mùa xuân năm 1975, ông Lý Ngọc Đại đã rơi những giọt nước mắt hạnh phúc — giọt nước mắt cho hòa bình và cho những đồng đội đã vĩnh viễn ở lại tuổi mười chín, đôi mươi nơi chiến trường xưa.
Chiến tranh lùi xa, ông Lý Ngọc Đại trở về với cuộc sống đời thường. Dù trên mình còn mang những vết thương thời chiến, nhưng mỗi khi nhìn lại ký ức Cánh Đồng Chum, mắt ông lại sáng lên một niềm tự hào mãnh liệt. "Thời hoa lửa" ấy không chỉ là câu chuyện của hy sinh, gian khổ, mà còn là vùng ký ức rực rỡ nhất của một thế hệ đã dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân cho độc lập, tự do và tình đoàn kết quốc tế cao đẹp.



