Chiều hoàng hôn

Bên dòng sông lịch sử, tôi có duyên trò chuyện với bác Nguyễn Thuận (63 tuổi), người làm công đức tại chùa Long An, Quảng Trị, đã có 30 năm chèo đò trên sông Thạch Hãn đưa đón các đoàn khách viếng thăm, thả hoa đăng tri ân anh linh liệt sĩ.

Chiều hoàng hôn, bên bến sông, bác kể cho tôi nghe những câu chuyện đầy cảm xúc và tâm linh về nơi này - dòng sông của ký ức, của nước mắt và những linh hồn chưa ngủ yên.

Bác Thuận bảo ở đây, mỗi sáng đều có người đến thả hoa đăng không phân biệt tháng nào, ngày nào. Có người đến cầu siêu cho người thân chưa tìm thấy hài cốt, có người chỉ đơn giản muốn thắp một ánh sáng gửi lòng tri ân với các anh hùng liệt sĩ.

Những ngày tháng 7, càng có nhiều đoàn khách viếng thăm, đặc biệt là những người lính may mắn còn sống từ chiến trường xưa về đây để cầu siêu cho đồng đội.

Bác Thuận kể cách đây một tuần, một đoàn cựu chiến binh trở lại dòng sông thiêng Thạch Hãn. Họ bước xuống thuyền, vào giữa dòng nơi những người đồng đội năm xưa từng nằm lại. Trên thuyền, họ ôm nhau khóc. Một người trong số họ, khi thuyền dừng giữa sông, đã gọi tên đồng đội...

Khi được hỏi vì sao chọn công việc thiêng liêng này suốt ba thập kỷ, bác Thuận chỉ nhẹ nhàng nói: “Vì tâm đức, vì anh linh liệt sĩ”. Là một phật tử, bác coi đây là cách để làm công đức, để tiễn đưa những linh hồn chưa được an nghỉ. “Không có tiếng máy nổ, không có sự ồn ào. Phải tĩnh lặng để giữ lòng thành” bác nói.

Dòng Thạch Hãn từng là chiến trường dữ dội. Những năm tháng chiến tranh, có bộ đội vừa đặt chân xuống thuyền thì pháo nổ, không kịp quay đầu. Có người ra đi mà thân xác không bao giờ trở về... “Đây là dòng sông không bao giờ nạo vét, đụng xuống là đất với xương thịt, là máu thịt của bộ đội mình đấy”, bác Thuận rưng rưng.

Vì thế, mà ai đến đây, cũng dừng chân, tịnh tâm cầu nguyện cho anh linh liệt sĩ được siêu thoát, về với cõi Phật. Bởi vậy, hoa đăng trên dòng sông lặng biểu tượng cho ánh sáng để soi rọi linh hồn liệt sĩ, ánh sáng của lòng tri ân, sự thức tỉnh và hy vọng cho người sống.

Bác bảo ngày càng nhiều người trẻ đến đây hơn trước. Đó là điều khiến bác thấy an ủi vì ký ức không bị lãng quên, vì những người nằm lại dưới dòng sông này vẫn còn được nhắc tên, được thắp sáng bằng những ngọn đèn nhỏ.