CHIÊU MINH ĐẠI VƯƠNG TRẦN QUANG KHẢI-Danh tướng, đại thần; chỉ huy chiến thắng Chương Dương, góp phần đánh bại quân Nguyên năm 1285.

– Trần Quang Khải sinh ngày 24 tháng 8 năm 1241- mất ngày 26 tháng 7 năm 1294 là một nhà chính trị, quân sự, tôn thất hoàng gia Đại Việt thời Trần.

– Trần Quang Khải được ban tước vị Chiêu Minh Vương, gia phong Chiêu Minh Đại Vương, chức Thượng tướng, Thái sư. Ở triều Trần (1225-1400), chức Thượng tướng cao hơn Đại tướng.

– Gia thế: Trần Quang Khải là Hoàng tử thứ ba của vua Thái Tông Trần Cảnh và mẹ là Thuận Thiên hoàng hậu Lý thị (con gái trưởng Lý Huệ Tông). Ông là em cùng mẹ với thái tử Trần Hoảng, tức vua Trần Thánh Tông. Người anh đầu của hai ông là Tĩnh Quốc đại vương Trần Quốc Khang, dù được Thái Tông nhận làm con, nhưng thật ra là con của Khâm Minh Đại vương Trần Liễu

– Năm 1258 Trần Quang Khải được gả Phụng Dương công chúa, con gái của Thái sư Khâm Thiên đại vương Trần Nhật Hiệu, ban cho thái ấp ở phủ Thiên Trường (Nam Ðịnh). Thiếp thất tự Chiêu Hàn quê ở Hải Nam. Trần Quang Khải có 7 người con với Phụng Dương công chúa, người con trưởng mất sớm, tiếp theo là Văn Túc vương Trần Đạo Tái, Vũ Túc vương Trần Quang Đạo, Quỳnh Huy công chúa, Quỳnh Tư công chúa, Quỳnh Bảo công chúa và Quỳnh Thái công chúa. Trần Quang Khải có 13 người cháu nội cháu ngoại từ những người con dòng dõi đích

– Từ nhỏ, Trần Quang Khải đã được Trần Thái Tông phong tước Chiêu Minh vương và cho thụ giáo với Hàn lâm viện học sĩ kiêm Quốc sử Viện giám tu, Bảng nhãn Lê Văn Hưu.

– Năm 1258,  Tân quân Trần Thánh Tông phong cho Quang Khải tước Chiêu Minh Đại vương sau khi lên ngôi.

– Năm Thiệu Long năm thứ 4 (1261): Trần Thánh Tông phong Trần Quang Khải làm Thái úy – ông chính thức tham gia công việc triều chính ở độ tuổi 20 tuổi.

– Năm Thiệu Long năm thứ 8 (1265): nhà vua lại phong Quang Khải làm Thượng tướng, vào trấn thủ Nghệ An. Trại trạng nguyên Bạch Liêu là môn khách của ông.

– Đầu năm Thiệu Long năm thứ 14 (1271): Trần Quang Khải giữ chức Tướng quốc thái úy, trở thành đại thần đầu triều nắm giữ việc nước, đứng trên cả Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn.

– Đầu năm 1278 khi quân Nguyên sang tấn công Đại Việt, Thái sư Trần Quang Khải suýt tử thương khi thuyền của ông đang ngủ bị bốc cháy may là được vợ đánh thức mới thoát nạn. Sau đó, ông tham gia chỉ huy quân chống giặc ngoại xâm ở hai trận Nghệ An và Trương Dương độ.

– Sau chiến thắng này, triều đình luận công ban thưởng, Trần Quốc Tuấn có công lớn nhất, được phong tước Đại vương. Trần Quang Khải cũng được xếp công thần hạng nhất. Đất nước hòa bình trở lại, Quang Khải tiếp tục ở ngôi Thái sư cùng Thái úy Tá Thiên Đại vương Trần Đức Việp (con trai thứ của Trần Thánh Tông) cai quản việc nước.

Ngày 6 tháng 6 năm Ất Dậu 1285, sau khi đuổi quân Thoát Hoan, giải phóng kinh thành Thăng Long, Trần Quang Khải đưa hai vua Trần về lại kinh đô, theo phò giá và làm bài thơ:

"Đoạt sáo Chương Dương độ,
Cầm Hồ Hàm Tử quan.
Thái bình tu trí lực
Vạn cổ thử giang san."

(Tụng giá hoàn kinh sư)