"CHIM SƠN CA" NƠI TUYẾN LỬA VÀ HÀNH TRÌNH NGHĨA TÌNH TRỌN VẸN VỚI ĐỒNG ĐỘI

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, hình ảnh những cô gái Thanh niên xung phong (TNXP) mở đường Trường Sơn đã trở thành một biểu tượng bất tử. Nhưng khi đi sâu vào từng câu chuyện đời, mỗi con người lại mang một số phận, một dấu ấn rất riêng. Câu chuyện về bà Nguyễn Thị Bảng — người nữ thương binh, cựu TNXP hiện đang sinh sống tại Chơn Thành, Bình Phước — chính là một tấm gương vừa kiên cường, vừa thấm đẫm tình người, mang đến những xúc cảm sâu sắc và khác biệt về hình ảnh người lính thời chiến lẫn thời bình.

Sinh ra và lớn lên tại làng quê nghèo xã Chi Trung, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội), tuổi thơ của bà Bảng là những chuỗi ngày cơ cực khi sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ. Sống trong sự đùm bọc, nuôi dưỡng của anh chị em, cô gái trẻ sớm tự lập và nuôi dưỡng một tình yêu quê hương thầm lặng. Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn vô cùng ác liệt, tiếng gọi từ miền Nam ruột thịt vang lên sực sôi.

Mới 17 tuổi, vóc dáng nhỏ bé, nhưng trong lòng cô gái ấy lại rực cháy khát vọng được dấn thân. Biết anh chị sẽ lo lắng không đồng ý, bà Bảng đã giấu gia đình, trốn nhà tìm đến gặp Bí thư Xã đoàn để xin viết tâm thư lên đường nhập ngũ. Ngày nhận trang phục TNXP, chiếc áo quá rộng so với thân hình gầy guộc của cô thiếu nữ, các chị lớn trong đơn vị phải xúm lại cắt bớt, khâu sửa từng đường kim mũi chỉ mới vừa vặn. Chiếc áo quân phục sửa vội ấy đã cùng bà bước vào những năm tháng gian khổ nhất của tuổi trẻ.

Được phân công về đơn vị TNXP thuộc mặt trận Bình Trị Thiên — nơi được mệnh danh là "tuyến lửa" khốc liệt bậc nhất — bà Bảng cùng đồng đội phải đối mặt với mật độ bom đạn dày đặc của kẻ thù. Công việc của người nữ TNXP ngày ấy vô cùng nặng nhọc và nguy hiểm: túc trực bên các trọng điểm giao thông để san lấp hố bom, mở đường cho xe qua, khiêng vác những hòm đạn nặng cả tạ, vận chuyển ống dẫn dầu xuyên qua rừng già và trực tiếp cứu thương tại trận địa. Giữa làn ranh mong mỏng của sống và chết, điều làm nên sự đặc biệt ở bà Bảng chính là tinh thần lạc quan đến kỳ diệu.

Sở hữu giọng hát trong trẻo và truyền cảm, bà thường cất tiếng hát ngay trên những công sự còn nghi ngút khói bom, xua tan nỗi sợ hãi, làm dịu đi cái lạnh của rừng sâu và tiếp thêm sức mạnh cho hàng ngàn chiến sĩ tiến vào chiến trường. Yêu mến tiếng hát và tinh thần ấy, anh em đồng đội đã trân trọng gọi bà bằng cái tên thân thương: "Chim sơn ca của đơn vị".

Chiến tranh chưa bao giờ thiếu những mất mát. Năm 1972, trong một trận oanh tạc dữ dội của không quân Mỹ nhằm cắt đứt tuyến đường vận tải, căn hầm dã chiến nơi bà Bảng đang làm nhiệm vụ bị sức ép của bom làm sập hoàn toàn. Bà bị đất đá vùi lấp, chấn thương nặng và trở thành thương binh hạng 4/4. Vết thương trên cơ thể khiến sức khỏe suy giảm, nhưng nó không thể khuất phục được ý chí kiên cường của người nữ TNXP. Đất nước hòa bình, đất ôm trọn những vết thương, bà Bảng cùng gia đình vào miền Nam lập nghiệp, chọn vùng đất Chơn Thành, tỉnh Bình Phước làm nơi dừng chân xây dựng cuộc sống mới.

Trở về với đời thường, không chấp nhận lùi bước trước khó khăn, bà tiếp tục phát huy phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ" trong thời bình. Suốt nhiều năm liền, bà đảm nhiệm các vai trò quan trọng ở địa phương như Ủy viên Ban Chấp hành Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Minh Hưng. Bà lặn lội đến từng nhà đồng đội năm xưa, tìm hiểu hoàn cảnh của những cựu TNXP nghèo, neo đơn để đề xuất hỗ trợ, vận động xây dựng nhà nghĩa tình đồng đội và chăm lo đời sống cho các gia đình chính sách. Không những vậy, bà còn là người "truyền lửa" thầm lặng, thường xuyên trò chuyện, giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ địa phương bằng chính những trải nghiệm máu và hoa của đời mình.

Cuộc đời của bà Nguyễn Thị Bảng là minh chứng sống động cho một thế hệ sẵn sàng hy sinh tuổi thanh xuân vì Tổ quốc, và khi trở về thời bình vẫn giữ trọn một tấm lòng nghĩa tình, ngát hương giữa đời thường.