Chín lần tiễn đưa, một đời lặng lẽ – Ngọn đuốc sống của dân tộc

Những ngày đầu tháng 12, gió mùa Đông Bắc tràn về Đà Nẵng mang theo cái lạnh se sắt, cộng hưởng với dư âm của những cơn bão lũ vừa cày xới dải đất miền Trung. Giữa thời khắc giao mùa khắc nghiệt ấy, từ khung cửa sổ lớp học nhỏ, tôi tìm thấy một "ngọn lửa" sưởi ấm tâm hồn mình. Đó không phải là ngọn lửa của bếp than hồng, mà là ngọn lửa từ trái tim của một người Mẹ vĩ đại – Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ.

Mưa vẫn rả rích giăng mắc trên những tán cây bàng, bầu trời xám xịt nặng trĩu nước. Trong không gian tĩnh lặng của lớp học, tiếng gió rít qua khe cửa như nhắc nhớ về sự khắc nghiệt muôn thuở của thiên nhiên xứ này. Miền Trung là vậy, ‘‘sáng chắn bão giông, chiều ngăn nắng lửa’’. Chính sự khắc nghiệt ấy dường như đã tôi luyện nên chất thép trong con người nơi đây. Và khi nghĩ về những ngày bão chồng bão, lũ chồng lũ vừa qua, tâm trí tôi lại trôi về phía Nam thành phố, về vùng đất Điện Bàn – nơi lưu giữ huyền thoại về Mẹ Thứ.

Từ ngày địa giới hành chính mở rộng, Quảng Nam và Đà Nẵng ‘‘về chung một nhà’’, Mẹ Thứ không còn chỉ là niềm tự hào của vùng đất láng giềng, mà đã trở thành biểu tượng máu thịt, là di sản tinh thần của chính thành phố Đà Nẵng thân yêu. Khoảng cách địa lý xóa nhòa càng làm hình bóng Mẹ trở nên gần gũi và thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Nếu ví cuộc đời là biển cả, thì đời Mẹ là một chuỗi những cơn bão lòng dữ dội nhất. Chín người con trai, một người con rể và hai cô cháu ngoại lần lượt ra đi mãi mãi. Những tờ giấy báo tử không "tấp nập" ồn ào, mà lặng lẽ, sắc lạnh như dao cứa, lần lượt bay về căn nhà nhỏ, khoét sâu vào trái tim người mẹ những vết thương không bao giờ lành miệng.

Nhưng kỳ lạ thay, trước những đợt ‘‘sóng thần’’ của số phận, vách đá ấy – là Mẹ – vẫn không vỡ vụn. Mẹ nuốt nước mắt vào trong, hóa nỗi đau thành hành động, âm thầm đào hầm nuôi giấu cán bộ ngay trong vườn nhà. Sự hy sinh của Mẹ không ồn ào, nó tĩnh lặng mà vang vọng như đất đai, bền bỉ ôm trọn những hạt mầm cách mạng.

Trong cái lạnh của tháng 12, hình ảnh ám ảnh nhất có lẽ là mâm cơm của Mẹ. Chín cái bát, chín đôi đũa xếp tròn, nhưng vắng lặng tiếng nói cười. Cái lạnh của cơn mưa ngoài trời liệu có thấm tháp gì so với sự lạnh lẽo trong căn nhà vắng bóng đàn con? Mẹ Thứ đã gánh trên vai nỗi đau riêng để làm nên mùa xuân chung cho dân tộc.

Sáng nay, đứng trên bục giảng, nhìn những đôi mắt trong veo đang chăm chú dưới kia, tôi bất giác thấy sống mũi cay cay. Gấp lại trang giáo án, tôi quyết định kể cho các em nghe một câu chuyện đặc biệt - câu chuyện không nằm trong sách giáo khoa. Tôi nhẹ nhàng nói với lũ trẻ:

‘‘Các con biết không, ngay trên thành phố Đà Nẵng mình đang sống, có một người Mẹ vĩ đại lắm. Mẹ Thứ đã chịu đựng bao nhiêu bão tố, hy sinh cả hạnh phúc riêng để đổi lấy sự bình yên cho chúng ta. Nhờ có Mẹ, mà dù ngoài kia trời có mưa giông thế nào, thì trong lớp học này, cô trò mình vẫn được an yên ngồi bên nhau.’’

Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng sừng sững giữa trời mây phía Nam thành phố không chỉ là khối đá vô tri, đó là trái tim của Đà Nẵng, là chứng nhân cho một thời hoa lửa bi tráng.

Câu chuyện về Mẹ Thứ, giữa những ngày mưa bão này, tựa như một ngọn đuốc sống. Ngọn đuốc ấy sưởi ấm, soi đường và nhắc nhở mỗi giáo viên trẻ chúng tôi về giá trị của hai chữ "Hòa bình". Xin kính cẩn nghiêng mình trước Mẹ - Người Mẹ của thành phố đầu biển cuối sông, ngọn lửa vĩnh cửu không bao giờ tắt giữa bão giông.