chín ngày đói khát và tiếng cười của “Bác sĩ tếu phẹt”

Bác Trần Minh, tên thật là Trần Phú Thịnh, sinh năm 1927, mất năm 2015. Quê quán: thôn La Chữ, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa. Là một cán bộ lão thành cách mạng, trong thời kỳ kháng chiến và sau ngày đất nước giải phóng, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển quê hương Ninh Thuận.

Theo lời kể của cô Trần Thị Sơn - tức Mười Sơn, cháu ruột của bác Trần Minh và gọi bác bằng chú (Nguyên Tỉnh Ủy viên, Trưởng Ban VHXH Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Thuận, nhiệm kỳ 2004-2009), sau khi vượt qua “ải” Quảng Trị, đoàn tiếp tục tiến về phía Tây Thừa Thiên.

Chín ngày vượt “ải” Tây Thừa Thiên là chín ngày đói và khát. Cứ khoảng 3 giờ sáng, đoàn được đánh thức để chuẩn bị lên đường. Mỗi người chỉ được phát một lượng gạo hạn chế để sử dụng trong ngày. Nước uống cũng phải tiết kiệm.

Nếu đoạn Tây Quảng Trị thử thách bởi núi cao, dốc đứng và mưa rừng thì đoạn Tây Thừa Thiên lại khiến mọi người sợ hãi vì những con đường tương đối bằng nhưng kéo dài hàng giờ. Chân đau, bắp chân thường xuyên bị chuột rút, lòng bàn chân bỏng rát vì phải đi liên tục.

Điều khủng khiếp nhất là cơn khát. Nhiều ngày liền, cả đoàn chỉ mong gặp được một chút lá cây hay thức ăn rừng để đỡ khát. Có khi nhặt được vài mẫu vỏ khoai mì do đồng bào ăn bỏ dọc đường, mọi người cũng vui mừng.

Trong hoàn cảnh ấy, những câu chuyện hài hước của anh Thanh Long trở thành nguồn động viên tinh thần cho cả đoàn. Anh thường kể chuyện vui, đôi khi những câu chuyện rất vô lý, khiến mọi người bật cười. Vì thế, anh em đặt cho anh biệt danh “Bác sĩ tếu phẹt”, với ý rằng những câu chuyện của anh có thể giúp mọi người vượt qua phần nào sự căng thẳng và mệt mỏi.

Từ trạm cuối Thừa Thiên, đoàn tiếp tục đi thêm một ngày để đến trạm đầu Tây Quảng Nam. Đường lúc này lại trở nên dốc và khó đi. Một ngày leo núi cao, xuyên rừng, đến chiều tối mà đoàn vẫn chưa đến điểm dừng. Bụng đói, tay chân rã rời, mọi người hỏi em nhỏ dẫn đường bao giờ mới đến trạm.

Câu trả lời của em khiến cả đoàn vừa mệt vừa buồn cười: nếu cứ đi chậm như vậy thì có khi mặt trời đã lặn mà vẫn chưa tới nơi.

Trời tối, rừng rậm và đường núi dốc ngược khiến việc đi lại càng khó khăn. Bác mở ba lô lấy đèn pin để soi cho em liên lạc. Em không dùng đèn mà chỉ tay xuống đồng bằng, ra hiệu về phía vùng Mỹ - Diệm. Cả đoàn đành cất đèn và tiếp tục dò đường trong bóng tối.

Cuối cùng, sau một chặng dài, đoàn cũng đến được trạm. Đồng chí trạm trưởng người Kinh tiếp đoàn bên bếp lửa. Vì biết mọi người đã quá đói và mệt, anh em trong trạm lo cơm nước, rồi còn tìm rau, củ và những thức ăn có sẵn để đoàn dùng thêm. Sau một đêm được ăn uống và nghỉ ngơi, mọi người hồi phục phần nào.

Câu chuyện này cho thấy sức mạnh tinh thần có ý nghĩa như thế nào trong một hành trình mà sức lực của mỗi người liên tục bị bào mòn. Những câu chuyện của anh Thanh Long không làm con đường ngắn lại, không làm cơn khát biến mất, nhưng tạo ra những khoảng khắc nhẹ nhõm để mọi người tiếp tục bước đi.