Chín phút bất khuất – Chuyện về Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, Quảng Nam. Năm 1956, anh vào Sài Gòn kiếm sống, học nghề và trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán. Sau đó, anh tham gia lực lượng biệt động Sài Gòn.

Tháng 4 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi kết hôn với cô gái trẻ Phan Thị Quyên. Cuộc hôn nhân của họ chỉ kéo dài chưa đầy một tháng thì chiến tranh đã đưa hai người vào một bước ngoặt đau đớn. Ngày 2 tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý nhằm vào phái đoàn quân sự cấp cao của Chính phủ Mỹ. Kế hoạch không thành và tối 9 tháng 5, anh bị bắt.

Điều xúc động là trong những ngày đầu, bà Phan Thị Quyên không hề biết chồng mình là một chiến sĩ biệt động. Khi nghe tin anh Trỗi bị bắt, bà còn không tin đó là sự thật. Sau đó bà cũng bị bắt và trong thời gian ở tù mới dần hiểu được công việc, lý tưởng và sự lựa chọn của người chồng trẻ. Bà từng kể rằng mình quen anh hơn một năm nhưng thời gian sống cùng anh chỉ khoảng một tháng, nên khi anh bị bắt, bà vô cùng bất ngờ.

Những lời kể của bà Phan Thị Quyên sau này trở thành nguồn tư liệu quan trọng để nhà văn Trần Đình Vân viết tác phẩm Sống như Anh. Cuốn sách tái hiện những lần gặp gỡ cuối cùng giữa hai vợ chồng và khắc họa hình ảnh Nguyễn Văn Trỗi trong những ngày bị giam giữ.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường Chí Hòa. Anh mới 24 tuổi.

Trong những phút cuối cùng, người thanh niên ấy vẫn giữ tư thế hiên ngang. Theo tư liệu của Thông tấn xã Việt Nam, trước khi bị xử bắn, anh hô vang những lời khẳng định lòng yêu nước và niềm tin của mình.

Chín phút cuối đời của Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành một hình ảnh đặc biệt trong ký ức về thời chiến. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, cuộc hôn nhân vừa mới bắt đầu, nhưng tinh thần không khuất phục trước cái chết đã khiến tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi trở thành biểu tượng được nhiều thế hệ nhắc nhớ.

Điều khiến câu chuyện về anh càng lay động lòng người chính là phía sau một người anh hùng là một con người rất đỗi bình thường: một người thợ điện trẻ, một người chồng mới cưới, một người có ước mong về cuộc sống riêng. Chính vì vậy, câu chuyện của Nguyễn Văn Trỗi không chỉ nói về chiến tranh mà còn nhắc chúng ta về sự lựa chọn, lòng can đảm và giá trị của niềm tin trong những thời khắc khắc nghiệt nhất.

Người vợ trẻ Phan Thị Quyên đã kể lại câu chuyện ấy, để từ ký ức của một người ở rất gần Nguyễn Văn Trỗi, hình ảnh anh tiếp tục sống trong lòng các thế hệ sau – đúng như tên gọi của tác phẩm: Sống như Anh.