CHÍN PHÚT BẤT TỬ – NGƯỜI ANH HÙNG ĐI VÀO LỊCH SỬ

Sáng 15-10-1964, Nguyễn Văn Trỗi được đưa ra pháp trường tại nhà lao Chí Hòa. Anh mới 24 tuổi.

Trước đó, anh đã trải qua hơn bốn tháng bị giam giữ, tra tấn và xét xử. Một người thanh niên bình thường đã đứng trước cái chết với tư thế của một người chiến sĩ.

Theo Báo Quân đội nhân dân, chỉ trong khoảng chín phút tại pháp trường, Nguyễn Văn Trỗi đã để lại hình ảnh gây chấn động với tinh thần hiên ngang, bất khuất.

Các nguồn chính thống ghi nhận anh đã hô vang những khẩu hiệu yêu nước trước họng súng của kẻ thù. Báo Nhân Dân ghi lại những lời cuối cùng của anh: “Hãy nhớ lấy lời tôi!”, cùng những lời khẳng định về độc lập dân tộc và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

9 giờ 45 phút ngày 15-10-1964, Nguyễn Văn Trỗi hy sinh.

Một cuộc đời 24 năm kết thúc, nhưng hình ảnh người thanh niên xứ Quảng trước pháp trường lại bắt đầu một hành trình khác – hành trình đi vào lịch sử.

Nguyễn Văn Trỗi được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Hình ảnh và câu chuyện về anh được phổ biến rộng rãi, trở thành nguồn cổ vũ đối với thanh niên Việt Nam trong những năm chiến tranh.

Điều làm nên giá trị bất tử của Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là nhiệm vụ tại cầu Công Lý. Đó còn là cách anh đối diện với thất bại của nhiệm vụ, với nhà tù, bản án tử hình và cuối cùng là cái chết.

Nếu chiến trường là nơi thử thách lòng dũng cảm bằng bom đạn thì pháp trường là nơi thử thách ý chí bằng sự sống và cái chết. Nguyễn Văn Trỗi đã vượt qua thử thách ấy bằng khí phách của một người chiến sĩ.

Ngày nay, tên anh được đặt cho nhiều công trình, đường phố, trường học và địa danh. Cây cầu Công Lý – nơi gắn với nhiệm vụ cuối cùng của người chiến sĩ biệt động – mang tên Nguyễn Văn Trỗi như một dấu ấn lịch sử.

Câu chuyện về Nguyễn Văn Trỗi vì thế không chỉ thuộc về năm 1964. Đó còn là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã sống, chiến đấu và hy sinh khi đất nước còn chiến tranh.

Từ người thợ điện Chợ Quán đến chiến sĩ biệt động, từ cầu Công Lý đến nhà lao Chí Hòa, từ pháp trường Sài Gòn đến “Chiến dịch Nguyễn Văn Trỗi” ở Caracas – cuộc đời ngắn ngủi của anh đã trở thành một biểu tượng lớn của tuổi trẻ Việt Nam thời hoa lửa.

Tên tuổi Nguyễn Văn Trỗi nhắc các thế hệ hôm nay rằng độc lập, tự do không phải là những giá trị tự nhiên có được. Đằng sau nền hòa bình là sự hy sinh của biết bao con người, trong đó có những người trẻ tuổi đã lựa chọn đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên sự sống của chính mình.