Chín phút đi vào lịch sử
Nguyễn Văn Trỗi là một trong những người anh hùng tiêu biểu của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Dù mới 24 tuổi, anh đã nhận nhiệm vụ đặc biệt nhằm đánh vào đoàn xe của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara khi ông đến Sài Gòn. Bị bắt và kết án tử hình, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ trọn khí phách của người chiến sĩ cách mạng, hiên ngang bước ra pháp trường, để lại tấm gương bất diệt về lòng yêu nước và ý chí kiên cường.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 trong một gia đình nông dân nghèo ở Quảng Nam. Từ nhỏ, anh đã phải lao động để phụ giúp gia đình. Sau này, anh vào Sài Gòn học nghề điện và trở thành một công nhân trẻ cần cù, giàu lòng yêu nước.
Những năm đầu thập niên 1960, khi chiến tranh ngày càng ác liệt, chứng kiến cảnh đồng bào chịu nhiều đau thương, Nguyễn Văn Trỗi quyết định tham gia cách mạng. Với lòng dũng cảm và tinh thần trách nhiệm, anh được giao làm nhiệm vụ trong lực lượng biệt động hoạt động bí mật tại Sài Gòn.
Tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi nhận một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng: đặt mìn tại cầu Công Lý để chuẩn bị đánh vào đoàn xe chở Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara và Đại sứ Mỹ Henry Cabot Lodge Jr. trong chuyến thăm Sài Gòn. Khi đang thực hiện nhiệm vụ, anh bị phát hiện và bắt giữ.
Suốt nhiều tháng bị giam cầm, Nguyễn Văn Trỗi phải chịu nhiều đòn tra tấn khắc nghiệt. Địch tìm mọi cách buộc anh khai báo về tổ chức và đồng đội, nhưng anh vẫn một mực giữ im lặng, không khuất phục trước mọi cực hình.
Ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra pháp trường.
Đứng trước họng súng của đội hành quyết, anh bình tĩnh từ chối bị bịt mắt. Anh khẳng định mình không hề hối tiếc về con đường đã chọn và dõng dạc hô vang:
"Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Những tiếng hô ấy vang lên giữa pháp trường như lời khẳng định về niềm tin son sắt đối với độc lập và tự do của dân tộc. Chỉ ít phút sau, người chiến sĩ trẻ anh dũng hy sinh khi mới 24 tuổi.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi nhanh chóng lan truyền khắp Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Tên tuổi của anh trở thành biểu tượng của tinh thần bất khuất. Nhiều trường học, đường phố, công trình và giải thưởng thanh niên được mang tên Nguyễn Văn Trỗi. Tại Cuba và một số quốc gia khác cũng có trường học, công viên và tượng đài mang tên anh như một biểu tượng của tình đoàn kết quốc tế.
Ngày nay, khi nhắc đến Nguyễn Văn Trỗi, người ta không chỉ nhớ đến một người chiến sĩ biệt động dũng cảm mà còn nhớ đến một người thanh niên bình dị đã sống trọn vẹn cho lý tưởng độc lập dân tộc. Cuộc đời ngắn ngủi của anh đã trở thành bản anh hùng ca bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.
