Chín phút làm nên lịch sử trên pháp trường Khám Chí Hòa

Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng tại Quảng Nam. Sau đó, anh chuyển vào Sài Gòn sinh sống và làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán, sớm giác ngộ cách mạng và gia nhập tổ chức Biệt động Sài Gòn thuộc đại đội cánh Tây. Tháng 5/1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ sang thị sát miền Nam Việt Nam, Nguyễn Văn Trỗi đã dũng cảm xung phong nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (tuyến đường huyết mạch từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm) nhằm ám sát phái đoàn cao cấp này.

Tuy nhiên, khi công việc chuẩn bị đang tiến hành vào đêm ngày 9/5/1964 thì anh bất ngờ bị lộ do kẻ phản bội chỉ điểm và bị bắt giữ. Trong lao tù, chính quyền Sài Gòn đã dùng mọi đòn tra tấn dã man kết hợp dụ dỗ tiền tài, nhà cửa hòng bắt anh khai ra đồng đội. Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết giữ vững lòng trung thành, một mực không khai báo và nhận toàn bộ trách nhiệm về mình. Để răn đe phong trào đấu tranh của thanh niên, Mỹ và tay sai quyết định khép anh vào án tử hình.

Sáng ngày 15/10/1964, chúng đưa anh ra pháp trường Khám Chí Hòa để thi hành án trước sự chứng kiến của nhiều phóng viên trong và ngoài nước. Trong 9 phút ngắn ngủi cuối đời, anh Nguyễn Văn Trỗi đã hiên ngang biến pháp trường thành tòa án đanh thép vạch trần bản chất xâm lược của Mỹ.

Anh tự tay giật phăng chiếc băng đen bịt mắt và dũng mãnh tuyên bố: "Phải để tôi nhìn mảnh đất này!". Anh nhìn thẳng vào ống kính phóng viên, vạch trần tội ác chiếm đóng và dõng dạc hô vang khẩu hiệu vang dội: "Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!" cho đến khi loạt đạn nổ súng đánh gục anh.