Chính trị viên đại đội cao xạ trong kháng chiến chống Mỹ - Nguyễn Viết Xuân

Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những câu nói đã vượt ra khỏi ranh giới của một khẩu lệnh quân sự để trở thành linh hồn của cả một thời đại. Khẩu hiệu "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" của liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân (1934–1964) chính là một minh chứng hùng hồn như thế. Xuất thân từ một vùng quê nghèo tại Vĩnh Phúc, ông đã cống hiến trọn vẹn tuổi trẻ của mình cho bầu trời Tổ quốc, trở thành biểu tượng cho ý chí quật cường và tinh thần quyết chiến quyết thắng của quân và dân ta trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ.

Sự kiện làm nên tên tuổi bất tử của Nguyễn Viết Xuân diễn ra vào ngày 18/11/1964, tại vùng trời miền Tây Quảng Bình. Khi ấy, ông đang là Chính trị viên đại đội 3, tiểu đoàn 14 pháo cao xạ. Trong một trận chiến đấu ác liệt chống lại hàng loạt máy bay Mỹ đánh phá, đơn vị của ông đã đối mặt với những thử thách cực độ. Giữa làn mưa bom bão đạn xối xả, dù bị thương rất nặng – một chân bị dập nát đến đùi – Nguyễn Viết Xuân vẫn không hề nao núng. Với bản lĩnh của một người cán bộ chính trị và một chiến sĩ kiên trung, ông đã nghiến răng chịu đựng nỗi đau xé thịt, yêu cầu đồng đội cắt bỏ phần chân bị thương để tiếp tục chỉ huy trận đánh.Chính trong khoảnh khắc sinh tử ấy, đứng giữa trận địa rực lửa, lời hô dõng dạc của ông: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" đã vang lên như một luồng điện mạnh mẽ, truyền sức mạnh kỳ diệu cho các pháo thủ. Khẩu lệnh ấy không chỉ là mệnh lệnh chiến đấu mà còn là lời kết tinh của lòng căm thù giặc sâu sắc và niềm tin sắt đá vào thắng lợi. Dưới sự chỉ huy sáng suốt và tinh thần quả cảm của ông, đại đội đã hiệp đồng tác chiến chặt chẽ, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, giữ vững trận địa. Nguyễn Viết Xuân đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên mâm pháo khi trận đánh vẫn còn đang tiếp diễn, nhưng lời hiệu triệu của ông đã hóa thành bất tử.Di sản mà Nguyễn Viết Xuân để lại đã tạo nên một làn sóng thi đua rộng khắp trong toàn quân và toàn dân với phong trào "Học tập và làm theo tấm gương Nguyễn Viết Xuân". Khẩu hiệu của ông đã trở thành phương châm hành động của các đơn vị phòng không - không quân, thôi thúc hàng vạn chiến sĩ vững vàng tay súng bảo vệ bầu trời. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng năm 1967, nhưng sâu thẳm trong tâm khảm mỗi người dân Việt Nam, Nguyễn Viết Xuân mãi mãi là người truyền lửa, là hiện thân của dáng đứng Việt Nam tạc vào thế kỷ.