“Chợ Ba Đồn đỏ lửa” và phong trào Thanh niên Cách mạng (1928–1930)
Ba Đồn, vốn là chợ lớn của Quảng Bình, thời Pháp thuộc là nơi buôn bán sầm uất – và cũng là nơi hoạt động bí mật của cách mạng.
Người già kể lại:
Nhiều thanh niên Quảng Trạch đã nghe theo các cán bộ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh Niên.
Những buổi họp bí mật thường diễn ra trong đêm, tại nhà lá ven sông Roòn, ánh đèn dầu hắt qua khung cửa.
Có lần, mật thám ập tới, một chiến sĩ trẻ đã đốt tài liệu rồi chạy thẳng xuống sông để đánh lạc hướng truy đuổi.
Người dân gọi đêm đó là “đêm đỏ lửa chợ Ba Đồn”.
Sau năm 1930, phong trào này góp phần thành lập các chi bộ Đảng đầu tiên của tỉnh.
