Chờ ngày được ra trận

Trong hành trình chuẩn bị cho một chiến dịch lớn, có những nhiệm vụ không xuất hiện trên bản đồ trận đánh nhưng lại giữ vai trò vô cùng quan trọng. Đưa pháo vào vị trí chiến đấu là một trong số đó. Với những người lính năm xưa, mỗi khẩu pháo không chỉ là vũ khí mà còn là thành quả của biết bao công sức. Tô Vĩnh Diện đã hy sinh khi cố giữ lại một khẩu pháo giữa lúc đoàn quân gặp sự cố trên đường.

Tô Vĩnh Diện sinh ra ở Nông Cống, Thanh Hóa. Gia đình anh nghèo nên tuổi thơ sớm phải đối mặt với lao động vất vả. Từ năm tám tuổi, anh đã phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tham gia dân quân địa phương rồi đến năm 1949 xung phong vào bộ đội.

Những ngày trong quân ngũ, Tô Vĩnh Diện luôn được đồng đội tin tưởng. Anh chăm chỉ, có trách nhiệm và thường gương mẫu trong công việc. Khi đơn vị pháo cao xạ được thành lập, anh được giao nhiệm vụ Tiểu đội trưởng.

Năm 1953, quân đội ta bước vào giai đoạn chuẩn bị cho những chiến dịch lớn. Các chiến sĩ pháo cao xạ trải qua thời gian huấn luyện để làm chủ vũ khí. Sau đó, đơn vị lên đường tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Từ hậu phương đến chiến trường là một quãng đường dài. Để tránh sự phát hiện của đối phương, nhiều tuyến đường được mở qua rừng núi. Những khẩu pháo phải được kéo bằng tay. Hàng chục chiến sĩ cùng lúc dồn sức mới có thể làm bánh pháo nhích lên.

Đường càng khó thì việc giữ pháo càng nguy hiểm. Một đoạn dốc, một hòn đá hoặc một sợi dây bị hỏng đều có thể khiến cả khẩu pháo mất kiểm soát.

Tại Dốc Ba Tời, các chiến sĩ phải đặc biệt cẩn thận. Hệ thống tời được sử dụng để hỗ trợ việc đưa pháo xuống. Tô Vĩnh Diện đã cùng đồng đội kiểm tra tuyến đường và tham gia sửa chữa những điểm cần thiết.

Rồi pháo địch bắt đầu bắn.

Đất đá bị tung lên. Những người lính vẫn bám vào dây và càng pháo. Một mảnh đạn bất ngờ cắt đứt dây tời. Khẩu pháo nặng hàng tấn lập tức trượt xuống dốc.

Tiếng hô vang lên khắp tuyến đường. Mọi người tìm cách chặn khẩu pháo. Một số chiến sĩ chạy theo, cố dùng vật chèn bánh. Những người khác kéo dây để giảm tốc độ.

Tô Vĩnh Diện lao tới.

Anh cố gắng điều khiển hướng đi của khẩu pháo, đồng thời giữ chặt càng. Khẩu pháo rung chuyển mạnh, kéo người chiến sĩ theo nó. Phía trước là đoạn đường nguy hiểm và vực sâu.

Trong tình thế ấy, Tô Vĩnh Diện dùng thân mình ghìm càng pháo vào vách núi. Khẩu pháo được giữ lại, nhưng anh bị thương nặng và hy sinh.

Một người đã nằm xuống, nhưng khẩu pháo vẫn được bảo toàn. Đó chính là điều Tô Vĩnh Diện luôn cố gắng thực hiện trong giây phút cuối cùng: hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Sự hy sinh ấy trở thành một câu chuyện tiêu biểu về tinh thần trách nhiệm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Nó cho thấy người lính không chỉ cần lòng dũng cảm khi đối mặt với kẻ thù mà còn phải kiên cường trước những hiểm nguy bất ngờ trên đường hành quân.

Hơn bảy thập niên đã trôi qua, những con đường kéo pháo năm xưa đã trở thành ký ức lịch sử. Nhưng câu chuyện về Tô Vĩnh Diện vẫn được nhắc đến như một lời tri ân đối với những người đã góp phần làm nên chiến thắng bằng mồ hôi, sức lực và cả sự hy sinh của mình.