Chớp mắt một quãng đời (5)

Tự nhiên, tôi nghĩ đến phương cách phải hạ sốt ngay cho cháu bé, nên gọi chị giúp việc mau trở về nhà lấy thuốc. Tôi móc trong túi một mảnh giấy nhỏ ghi “1 viên Dagénan, lọ thuốc nhỏ mũi Rhynamide. Thời điểm này Dagénan và Thiazomide vừa là trụ sinh duy nhứt và đắt tiền, một ống 20 viên là 10 đồng, trong khi tiền cơm tháng chỉ mất 12, 13, 14 đồng. Theo liều lượng đối với trẻ 2, 3 tuổi là ½ viên, nhưng tôi cho cháu bé nửa viên (forcer la dose) và nhỏ Rhynamide vào hai mũi cháu. Đồng thời tôi thoa rượu trắng vào khắp người cháu để hạ nhiệt. Nửa giờ sau đó thấy nó nằm yên và ngủ, không có giựt tay, giựt chân lăn lộn như lúc tôi mới đặt chân vào nhà. Tôi từ giã hai vợ chồng chủ nhà và hẹn với họ sáng mai tôi cũng sẽ đến đưa cháu đi bác sĩ cùng họ. Hai vợ chồng cảm ơn tôi rối rít.

Tám giờ sáng ngày hôm sau, đứa bé ngồi xe xích-lô với cha, còn tôi đi xe đạp tới phòng mạch của bác sĩ Hồ Tá Khanh đường Colombert. Vị bác sĩ này là con của ông Hồ Tá Bang, một trong những nhân sĩ sáng lập trường Dục Thanh và công ty Liên Thành ở Phan Thiết. Ở Sài Gòn lúc bấy giờ chỉ có hai bác sĩ chuyên về bệnh trẻ em là bác sĩ Hồ Tá Khanh và bác sĩ Trần Văn Đốc (phòng mạch bác sĩ Đốc ở Boulevard de la Somme, nay là đường Hàm Nghi).

Khi bác sĩ Hồ Tá Khanh đến, ông bước lại vạch mí mắt đứa bé xem và nói:

- Bây giờ chỉ còn có cách là mang cháu về chờ chết và chôn!

Tôi buột miệng hỏi:

- Thưa bác sĩ, có phải cháu nó bị đau màng óc (ménin-gite)?

Bác sĩ Hồ Tá Khanh nhìn tôi, tỏ vẻ ngạc nhiên. Ông mời tôi vào phòng mạch. Ông hỏi tôi có học y khoa không và vì sao đoán được bệnh đứa bé. Tôi thành thực kể vê một trường hợp quan sát một ca bệnh tương tự và bác sĩ đã từng chẩn đoán đúng, tôi đã học lóm được ca này từ đó. Chỉ là một sự may mắn! Tôi kể tiếp cả việc cho cháu bé uống thuốc tối hôm qua. Bác sĩ Hồ Tá Khanh hơi chau mày, rồi ông gật đầu:

- Thôi được, nó đã uống thuốc trụ sinh Dagénan và Thiazomide rồi thì hy vọng được cứu sống. Nếu bây giờ chỉ mới bắt đầu cho uống là trễ; ít nhứt phải qua 6 tiếng đồng hồ, thuốc mới có tác dụng. Bây giờ về nhà cứ tiếp tục dùng thuốc cho cháu như vậy đi!

Bác sĩ không tính tiền xem mạch. Ông chỉ tôi cho cha đứa bé rằng tôi mới chính là người chữa bệnh. Tôi biết ông nói vui qua giọng đầy nghiêm trang của một “quan đốc-tờ”, theo cách gọi bác sĩ thời ấy. (Sau này, tôi nghe tin dường như năm 1945, bác sĩ Hồ Tá Khanh được mời giữ chức vụ Bộ trưởng trong Nội các của chính phủ Trần Trọng Kim.)

Một tuần lễ sau đó, người cha của cháu bé đến thăm tôi, cho hay cháu đã qua cơn nguy hiểm. Hai vợ chồng ông gởi biếu tôi một chục mãng cầu ta và một chục trứng gà. Tôi áy náy xua tay, định không nhận nhưng thấy ông có vẻ thất vọng, nên thôi. Tôi hỏi:

- Chú làm gì và hiện ở đâu?

- Dạ tôi làm thợ ở Ba-son, nhà ở đường Nguyễn Bỉnh Khiêm.

- Ủa, vậy sao?

Tôi kinh ngạc. Bởi nhà tôi đang ở đường Marcel Richard (nay là đường Nguyễn Văn Thủ), tính ra chỉ cách nhà vợ chồng ông ấy một tấm vách tường, nếu nói cách khác là một kiểu gần nhà xa ngõ? Thấy tôi có vẻ thắc mắc, ông giải thích:

- Dạ đó là nhà chị vợ tôi. Lúc con bé bịnh, tôi rước thầy pháp đến, thầy bảo là nhà tôi bị quỷ ám, phải dời chỗ ở, nên từ bên nhà Nguyễn Bỉnh Khiêm, hai vợ chồng tôi đưa cháu về đây. Rồi, thấy bịnh cháu càng lúc càng trầm trọng, tôi vào chùa mời ông sư đến, định nếu cháu không qua khỏi thì nhờ sư đưa cháu vào chùa, đọc kinh, chờ chôn cất!

Thì ra vậy, đêm đó, nếu tôi đến trễ chừng 15, 20 phút thì ông sư đã mang đứa bé về chùa.